Ramos-Horta husu komunidade labele tesi ai arbiru no kuidadu bee-matan

DILI, 08 Agostu 2026 (TATOLI)—Prezidente Repúblika, José Ramos Horta, tatoli lia menon ba komunidade iha ámbitu Dili Internasionál Maratona katak ema hotu tenke hadomi ambiente atu fó protesaun ba ai-laran, labele tesi ai arbiru, tanba sei fó impaktu ba ambiente no kuidadu bee-matan atu labele maran.
“Ita organiza Dili internasionál maratona, atu fó mensajen ba povu tomak labele oho balada fuik sira no labele tesi ai arbiru, labele sunu rai, lae bee-matan sira sei maran. Ita tenke hadomi ambiente,” Prezidente Repúblika hateten ba jornalista sira iha Palásiu Prezidensiál, Nicolau Lobato, Bairru Pite, Sábadu ne’e.
Xefe Estadu husu sidadaun sira labele oho balada fuik hanesan laku, meda no manu-fuik sira hanesan kakatua, tanba balada sira ne’e importante tebes ba kafé laku.
“Favór, ha’u husu labele oho balada fuik sira hanesan laku, tanba laku ne’e mak halo kafé laku hodi ita fa’an ba merkadu,” nia dehan.
Tuir nia, Governu kontinua realiza programa kuda ai ho bolu musa ida no ida fali bolu Timor carbon fundation, maibé fila fali ba planu Governu liuliu ministériu agrikultura, pekuaria, peska no floresta.
Iha sorin seluk, Sekretáriu Estadu Floresta, Fernandino Vieira da Costa, hatutan mensajen husi Dili Internasionál Maratona reflete ho polítika Governu, oinsá proteje, konserva no dezenvolve àrea floresta
“Ita hatene katak, ita iha àrea floresta lubuk ida ne’ebé hetan ameasa husi ema ne’ebé estraga ita-nia balada fuik sira iha territóriu,” nia dehan.
Nia dehan, parte ministériu kontinua halo esforu liuhusi sensibilizasaun kona-ba konservasaun floresta ba komunidade iha àrea rurál, no mós kapitál nasaun atu prevene ona tesi ai no kasa balada fuik sira.
“Tanba ne’e, tinan ne’e ita-nia komunidade na’in-haat hetan apresisaun husi parte Governu, liuhusi Prezidénsia Repúblika atribui medalla, ba ita-nia komunidade ne’ebé kuda ai no konserva rai no bee iha ita-nia nasaun,” Fernandino tenik.
Nune’e, Governante apela ba komunidade atu ho konsiénsia hodi prezerva ai-laran no hapara ona kasa animál fuik, atu bele dezenvolve área floresta sira.
Iha fatin hanesan, reprezentante komunidade, Maria Vilar Moreira, husu komunidade hotu atu labele tesi ai arbiru no kuidadu bee-matan sira.
“Ha’u hakarak hata’o ba komunidade hotu katak, labele tesi ai arbiru, kuidadu bee-matan sira no kria ambiente moos iha ne’ebé de’it, tanba ambiente ida atu matak depende ba ita ida-idak nia konsiénsia,” nia dehan.
Tuir nia, prátika kuda ai no proteje animál fuik, sai hanesan pasu importante ida oinsá hamatak fali ambinte hodi fó sustentabilidade ba ema hotu-hotu.
Jornalista : Osória Marques
Editór : Cancio Ximenes

