Xanana lansa projetu reabilitasaun estrada Maliana-Kailaku 26Km

BOBONARU, 08 Agostu 2026 (TATOLI)—Primeiru-Ministru, Kay Rala Xanana Gusmão, ofisialmente lansa fatuk dahuluk ba projetu reabilitasaun estrada urbana trosu Maliana Vila liga ba Postu Administrativu Kailaku, Munisípiu Bobonaru, to’o iha área Bilimau ho distánsia 26Km.
Reabilitasaun estrada Maliana-Kailaku ne’e konsidera importante atu hadi’a asesu transporte no fasilita koneksaun entre komunidade iha área fronteira no zona rurál iha Munisípiu Bobonaru.
Projetu ne’e mós bele kontribui ba hadi’a mobilidade komunidade no apoia atividade ekonómika sira iha área sira-ne’ebé liuhusi estrada ne’e.
Iha intervensaun, Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmão hateten obra ne’e implementa atu hakonu povu nia esperansa ba ukun an.
Notísia Relevante: Kondisaun estrada iha Kailaku provoka aumenta moras IRA no afeta komunidade
“Ha’u la mai atu imi fó obrigadu tanba imi hili atu serbí. Tanba ida-ne’e obrigasaun ida ba povu, se povu hili atu servi nasaun, obrigasaun atu hare saida mak povu presiza, saida mak rai ida-ne’e presiza. Ne’e obrigasaun tanba imi mak eroi loloos ba nasaun ida-ne’e,” PM Xanana hateten iha serimónia lansamentu ne’e, ohin.
Ministru Obra Publika, Samuel Marçal, hateten lansamentu ne’e la’ós de’it simbólu tanba orden orienta empreza hahú aban implementa kedas servisu fíziku iha terrenu.

“Ohin, serimonia la’os dehan ou lansa tiha mós aat liu balu to’o tinan mós seidauk halo. Ida-ne’e, ohin, ita mai asina orden dehan aban halo servisu, ne’ebé kompañia ninia ekipamentu no materiál hotu-hotu preparadu hotu ona iha Maliana” nia dehan.
Governante ne’e akresenta, iha tempu badak mós sei halo lansamentu ba reablitasaun ponte Bulobu lokaliza iha área Samutaben ne’ebé daudaun ne’e kotu hela.
“Nia prosesu kuaze finál ona, tarde oituan tanba dezeñu, sei teste mota, buat sira-ne’e hotu. Ha’u espera antes fim du anu, ita bele asina kontratu ba ponte boot ida sorin ne’e,” nia dehan.
Biban ne’e, Ministru Samuel husu komunidade atu koopera no kolabora ho empreza konstrutora nune’e bele finaliza tuir kontratu tinan ida.
“Servisu ne’e la’ós ami mesak, tenke apoia husi sosiedade tomak, husi liurai sira no joven sira hotu. Labele akontese iha fatin seluk, ita ezije estrada depois fó tia hotu sunu fali Ekavadór, baku kompaña sira-nia trabaladores sira. Iha fatin, tinan lima ona obra la hotu tanba hetan impedimentu, iha ne’e labele akontese,” nia dehan.
Prezidente Autoridade Munisípiu Bobonaru, Paulo Moniz Maia, konsidera lansamentu ne’e nu’udar pasu signifikante ida hodi melora estrada ne’ebé kondisaun grave liu durante tinan 20-resin.
Moniz subliña, obra ne’e benifisíu direta ba maior parte komunidade Munisípiu Bobonaru no estrada ne’e mós sei fasilita vizitante sira-ne’ebé hakarak vizita fatin turistiku liuliu Fosíl Iktosauru iha foho Lesululi.
“Ida-ne’e loke izolasaun no fó oportunidade barak liután ba asesu ne’ebé viavél liu, tanba estrada mak fasilidade ne’ebé importante liu no kondisionál ba mobilidade hotu tantu aktividade sosiál no mós ekonomía, turizmu” nia dehan.
Autoridade Munisípiu Bobonaru mós sei orienta Servisu Munisipál Obra Publika atu halo monitorizasaun regularmente hodi fó susesu ba implementasaun obra ne’e ho kualidade no dura ba tempu naruk.
Administradór Postu Administrativu Kailaku, Munisípiu Bobonaru, Rodolfo da Cruz, kontente no konsidera obra ne’e responde prekupasaun lne’ebé enfrenta tinan barak.
“Ohin, halo ona itoria boot mai ami povu Kailaku nia mehi boot ba estrada di’ak hanesan estrada sira seluk iha Maliana, Sidade Dili no sidade seluk ne’ebé asesu ona estrada di’ak,” nia dehan.
Reprezentante Lia-Nain Kailaku, Manuel Ximenes, afirma komunidade no lider-komunitária sira prontu oferese ai-horis no rai-rohan hodi fó apoia ba implememtasaun projetu ne’e.
“Estrada Kailaku aprova tiha, monu fila-fali, ikus fila-fali mai, Governu ida-ne’e kaer fali ukun kontinua fali reablitasaun estrada Maliana-Kailaku. Ami sei kopera no kolabora hodi fó susesu ba obra ida-ne’e. Adeus ba reen-toos oin-suar sira, Bem-vindu ba kontenti no haksolok ba dezembolvimentu,” nia hateten.
Projetu ne’e implementa husi empreza internasionál PT Bina Mitra Indosejahtera, ho valór kontratuál $21.713.665,71.
Notísia Relevante: AMB prioriza kontrusaun estrada hodi fó asesu bá fatin fósil iktiosauru
Jornalista : Sergio da Cruz
Editór : Cancio Ximenes

