Top

Reuniaun Konsellu Ministru CPLP diskute situasaun Giné-Bissau no hili prezidénsia ba 2027-2029

Koordenadór-Jerál Komisaun ba Prezidénsia Rotativa CPLP nian, Joaquim Fernandes, halo konferénsia imprensa iha Ministériu Negósiu Estranjeiru no Kooperasaun (MNEK) kona-ba Reuniaun Konsellu Ministru CPLP (MNE CPLP) no Reuniaun Pontos Focais no Setoriais CPLP ne’ebé Timor-Leste sei sai nu’udar anfitriaun (uma-na’in) ba realizasaun eventu ne’e husi loron 12 to’o 19 fulan-Agostu 2026. Foto TATOLI/António Daciparu

DILI, 11 Agostu 2026 (TATOLI) – Reuniaun Ordinária Konsellu Ministru ba da-31, ne’ebé hala’o iha loron 12 to’o loron 19 Agostu, iha Dili, sei diskute situasaun iha Giné-Bissau no kandidatura ba Prezidénsia Komunidade País Ko’alia Lia-Portugés (CPLP) nian ba mandatu 2027–2029.

Koordenadór Jerál Komisaun ba Prezidénsia “Pro Tempore” Timor-Leste CPLP, husi Ministériu Negósiu Estranjeiru no Kooperasaun, Joaquim Fernandes, hatete partisipasaun Giné-Bissau nian ba iha atividade sira organizasaun nian suspende, nasaun ne’e kontinua hanesan membru esensiál organizasaun nian.

“Giné-Bissau nu’udar membru esensiál ida. Ne’e nu’udar membru fundadór”, Joaquim Fernandes reitera.

Tuir nia, suspensaun partisipasaun Giné-Bissau iha atividade sira CPLP nian la’ós hanesan kastigu ida, maibé medida ida ne’ebé fó oportunidade ba Estadu-membru sira kontinua diálogu no esforsu hodi restaura orden konstitusionál iha nasaun ne’e.

“Suspensaun ne’e la’ós kastigu ida. Hanesan atu fó oportunidade ba Estadu-membru sira hodi kontinua halo diálogu no halo esforsu tomak hodi normaliza orden konstitusionál no, liuliu, hodi lori fali povu maun-alin Giné-Bissau nian iha organizasaun”, nia esplika.

Joaquim Fernandes hatutan katak Estadu-membru sira kontinua buka dalan no estratéjia atu permite Giné-Bissau nia ba CPLP, enkuantu defende mós respeitu ba direitu umanu no restaurasaun orden konstitusionál iha nasaun ne’e.

Guiné-Bissau hetan suspensaun husi partisipasaun iha atividade tomak CPLP nian iha fulan-Dezembru tinan 2025, hafoin ruptura husi orden konstitusionál ne’ebé akontese hafoin golpe Estadu iha loron 26 fulan-Novembru tinan ne’ebá.

Desizaun ne’e foti iha 1.ª Konferénsia Estraordinária husi Xefe Estadu no Governu sira CPLP nian, ne’ebé hala’o iha loron 16 fulan-Dezembru 2025, tuir artigu 7 husi Estatutu sira organizasaun nian, ne’ebé prevee sansaun sira bainhira akontese violasaun maka’as husi orden konstitusionál. Suspensaun ne’e vigora nafatin to’o orden konstitusionál hetan restaurasaun.

Iha desizaun ne’ebé hanesan, Xefe Estadu no Governu sira hili Timor-Leste hodi asume “Pro Tempore” Prezidénsia CPLP nian, ho prerogativa asosiadu hotu-hotu.

Situasaun iha Giné-Bissau kontinua tama iha ajenda organizasaun nian. Iha fulan-Jullu tinan ne’e, CPLP apela ba restaurasaun urjente orden konstitusionál iha nasaun ne’e no libertasaun Domingos Simões Pereira, Prezidente Asembleia Nasionál Populár no líder Partidu Áfrikanu ne’ebé daudaun iha prizaun preventiva.

Kona-ba Prezidénsia CPLP ba mandatu 2027–2029, Joaquim Fernandes konfirma katak asuntu ne’e sei ko’alia mós iha Reuniaun Ordinária Konsellu Ministru.

Kestiona kona-ba pozisaun oioin entre Estadu-membru sira kona-ba kandidatura Brazíl no Guiné Ekuatoriál, responsavel ne’e konsidera asuntu ne’e “sensivel”.

“Ne’e kestaun ida ne’ebé sensivel, maibé ha’u bele dehan katak sira sei diskute ida-ne’e iha Reuniaun Konsellu Ministru mós”, dehan.

Konkursu ba Prezidénsia CPLP ba mandatu 2027-2029 mosu hafoin Estadu-membru sira la konsege hetan konsensu kona-ba asuntu ne’e. Iha fulan-Jullu 2025, durante Konferénsia Xefe Estadu no Governu CPLP nian ba da-15, Guiné Ekuatoriál aprezenta nia kandidatura ba prezidénsia 2027-2029, enkuantu Brazíl mós aprezenta nia kandidatura. Iha tempu ne’ebá, Estadu-membru sira la hetan akordu, no desizaun ne’e adia. Asuntu ne’e sei diskute fali durante Reuniaun Konsellu Ministru CPLP nian iha Díli.

Jornalista: Arminda Fonseca 

Editora: Maria Auxiliadora 

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

Sponsored
error: Content is protected !!