Top

Prezidente Ramos-Horta kondekora Dino Patti Djalal ho Kolár Orden TL

Prezidente Repúblika no Laureadu Nobel ba Pás, José Ramos-Horta, sai uma-na'in ba Palestra Prezidensiál 2026 Série IV ho tema “Embracing the Next World Order” iha Palásiu Prezidensiál Nicolau Lobato, Bairru Pite, Dili, sesta (14 Agostu 2026). Imajen/Mídia PR.

DILI, 14 agostu 2026 (TATOLI)—Prezidente Repúblika no Laureadu Nobel ba Pás, José Ramos-Horta, sai uma-na’in ba Palestra Prezidensiál 2026 Série IV ho tema “Embracing the Next World Order” iha Palásiu Prezidensiál Nicolau Lobato, Bairru Pite, Dili.

Eventu ne’e realiza hamutuk ho serimónia kondekorasaun solene Orden Timor-Leste nian ba Dino Patti Djalal, onra aas liu ne’ebé Repúblika Demokrátika Timor-Leste fó, ne’ebé estabelese hodi rekoñese kontribuisaun esepsionál sira ba nasaun, nia povu no umanidade.

Liuhusi Dekretu Prezidente Repúblika Nú. 90/2026, Prezidente Ramos-Horta kondekora Dino Patti Djalal ho Kolár Orden Timor-Leste nu’udar rekoñesimentu ba ninia kontribuisaun sira ne’ebé destakadu ba diplomasia rejionál, relasaun internasionál no kooperasaun pasífika.

Iha nia diskursu, Prezidente Ramos-Horta apresia tebes servisu Dino Patti Djalal nian durante sai Enviadu Espesiál ba ASEAN. Nia dehan kontribuisaun ne’e importante hodi hametin lasu amizade, kooperasaun, no solidariedade entre Timor-Leste no Estadu-membru sira ASEAN nian.

“Ami hato’o ami-nia apresiasaun kle’an ba Dino Patti Djalal ba ninia servisu nu’udar ita-nia Enviadu Espesiál ba ASEAN, ba hametin lasu amizade, kooperasaun, no solidariedade entre Timor-Leste no Estadu-membru sira ASEAN nian,” Prezidente Ramos-Horta dehan.

Prezidente Ramos-Horta mós rekoñese dedikasaun Dino Patti Djalal nian iha knaar diplomátiku no esforsu hodi haburas relasaun besik liután entre Timor-Leste ho nasaun Sudeste Aziátiku sira.

Nia subliña katak Dino Patti Djalal iha kontribuisaun importante hodi promove Timor-Leste nia interese iha prosesu integrasaun ASEAN.

“Ba nia dedikasaun ba nia knaar diplomátiku, no ba ninia esforsu sira hodi haburas relasaun sira ne’ebé besik liután entre Timor-Leste ho nasaun Sudeste Aziátiku sira. Ita mós rekoñese ninia kontribuisaun ne’ebé importante hodi promove Timor-Leste nia interese no pozisaun sira iha prosesu integrasaun ASEAN nia laran tomak,” nia afirma.

Nia akresenta katak liuhusi fasilita kontaktu sira no hasa’e komprensaun mútuu, Dino Patti Djalal ajuda promove kooperasaun rejionál.

Kontribuisaun ba diplomásia rejionál

Dino Patti Djalal mak Fundadór no Prezidente Fórun Komunidade Polítika Estranjeira Indonézia nian [FPCI], grupu polítika esterna baze nian ne’ebé boot liu iha Indonézia, Sudeste Aziátiku, no Indo-Pasífiku.

Antes ne’e nia hala’o kna’ar nu’udar Vise-Ministru Negósiu Estranjeiru Indonézia nian iha 2014 no Embaixadór ba Estadus Unidus husi 2010 to’o 2013. Iha tinan 2004, nia hetan nomeasaun nu’udar Asesór Espesiál ba Prezidente Susilo Bambang Yudhoyono ba Asuntu Internasionál sira.

Dino Patti Djalal iha grau doutoramentu iha Relasaun Internasionál husi London School of Economics no nu’udar oradór proeminente ida kona-ba diplomasia, seguransa, no kooperasaun rejionál ho foku maka’as ba envolvimentu juventude no diplomásia sidadaun nian.

Analiza orden mundiál foun

Hafoin serimónia kondekorasaun, Dino Patti Djalal hato’o palestra prinsipál ida kona-ba “Embracing the Next World Order” ka “Inkorpora Orden Mundiál Tuir Mai”.

Iha ninia diskursu, nia esplora oinsá Estadu sira bele adapta ho konstrutivu ba arkitetura globál ne’ebé evolui. Nia subliña katak importante atu simu mudansa estruturál envezde reziste ba sira.

Dino Patti Djalal dehan moris iha períodu transformasaun kle’an tebes. Nia esplika katak orden mundiál antigu muda daudaun no mundu foun seidauk define nia forma.

“Ita moris iha períodu ida transformasaun kle’an tebes. Orden mundiál antigu muda daudaun, no ita hakat ba ida foun ne’ebé nia forma seidauk define. Dezafiu ida-ne’ebé ita hasoru mak hetan ekilíbriu foun ida – la’ós ida-ne’ebé domina husi podér ida de’it, maibé ida-ne’ebé harii iha diálogu, kooperasaun no respeitu ba malu,” nia dehan.

Nia afirma katak iha orden mundiál foun, podér médiu sira iha papél importante. Nia mós hatudu esperansa boot ba jerasaun foin-sa’e sira tanba sira mak sei ajuda forma futuru.

“Iha ne’e maka podér médiu sira iha nia papél importante ida atu hala’o, no iha ne’ebé ha’u iha esperansa boot iha jerasaun foin-sa’e sira. Orden mundiál iha futuru sei la’ós simplesmenti hetan eransa; Ita iha oportunidade atu ajuda forma ida-ne’e,” nia afirma.

Nia husu atu jerasaun foin-sa’e sira aproveita sira nia talentu no forsa hodi kontribui ba mundu ne’ebé diak liu.

“No hanoin: Maromak ne’e justu. Nia fó ona ba ita ida-idak rikusoin ida iha talentu, forsa no objetivu úniku ida. Aproveita rikusoin ne’e, buka ita-boot nia dalan rasik, no uza ida-ne’e hodi kontribui ba harii mundu ne’ebé ita-boot hakarak moris ba,” nia konklui.

Eventu ne’e halibur ofisiál governu nivel aas sira, ema sira ne’ebé halo polítika, membru Korpu Diplomátiku, akadémiku, estudante no reprezentante juventude sira. Sesaun ne’e modera husi Embaixadór Nelson Santos, Asesór Sênior ba Relasaun Internasionál no tuir ho segmentu pergunta no resposta interativu.

Palestra Prezidensiál 2026 Série IV fó hanoin mai ita atu inkorpora no proativu ho transformasaun globál sira, hodi subliña kompromisu Timor-Leste nian atu dezempeña papél ativu ida hodi forma futuru pasífiku, kooperativu, no inkluzivu iha komunidade rejionál no internasionál.

Jornalista : Hortêncio Sanchez

Editór       : Cancio Ximenes

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

error: Content is protected !!