Top

CI-TL identifika lagoa tolu alvu ba jestaun biodiversidade iha Kovalima

motion_photo_8038920344372907564

KOVALIMA, 20 Agostu 2026 (TATOLI) – Conservation International Timor-Leste (CI-TL) identifika lagoa tolu, hanesan Lagoa Hasan Foun, Onu Boot no Lagoa Raimea, atu sai alvu ba jestaun biodiversidade iha Munisípiu Kovalima.

Jerente Projetu Jestaun Lagoa CI-TL, Sergio Barreto, hateten katak organizasaun ne’e hamutuk ho departamentu relevante, inklui Ministériu Agrikultura, Peska no Floresta (MAPPF) no Ministériu Turizmu no Ambiente, atu sosializa importánsia jestaun área protejida ho autoridade lokál no komunidade.

“CI-TL hamutuk ho departamentu relevante sira bolu membru konsellu suku, autoridade postu no departamentu relevante sira atu halo esplikasaun kona-ba intensaun no importánsia jestaun área protejida,” Sergio Barreto dehan ba jornalista sira iha salaun AMC, Kovalima.

Nia hateten katak iha área kosta súl iha lagoa barak, maibé CI-TL hili lagoa Hasan Foun, Onu Boot no Raimea tanba lagoa sira ne’e boot no tama iha área ne’ebé projetu sei fó atensaun ba jestaun biodiversidade.

Lagoa sira ne’e sai habitat ba lafaek no mós fonte moris ba komunidade sira ne’ebé depende ba atividade peska. Tanba ne’e, jestaun lagoa presiza konsidera seguransa komunidade no konservasaun biodiversidade.

Liuhusi projetu ne’e, CI-TL mós hakarak fó formasaun ba agrikultór sira no sensibiliza komunidade kona-ba métodu peska ne’ebé seguru, inklui medida atu komunidade bele halo atividade peska ho kuidadu no evita risku atake lafaek.

CI-TL konvida konsellu suku no autoridade postu sira atu partisipa iha atividade sosializasaun kona-ba habitat lafaek no importánsia bee-midar no lagoa nu’udar ekosistema ba moris fauna fuik.

“Objetivu mak atu halo jestaun ba lagoa sira nune’e, bainhira komunidade hala’o atividade peska, atividade ne’e labele ameasa sira nia vida,” nia hateten.

CI-TL identifika lagoa hitu iha Munisípiu Kovalima, maibé implementasaun projetu jestaun biodiversidade sei foka liu ba lagoa tolu ne’ebé boot liu no pertense ba área protejida, bazeia ba Dekretu-Lei Nú. 5/2016 kona-ba Sistema Nasionál Área Protejida.

Iha parte seluk, Xefe Departamentu Flora no Fauna MAPPF, Pedro Pinto, hateten katak atividade sosializasaun ne’e importante atu fó informasaun ba komunidade iha parte sul, tanba maioria komunidade sira iha área ne’e depende ba rekursu tasi no zona kosta ba sira nia moris.

Nia hateten katak sosializasaun ne’e mós atu informa komunidade kona-ba maneira atu evita atividade sira ne’ebé bele estraga rekursu naturál iha área kosta no tasi.

“Objetivu mak atu promove jestaun di’ak iha lagoa sira, liuliu zona umida, atu asegura biodiversidade no koezisténsia entre ema ho fauna fuik,” Pedro Pinto dehan.

Enkuantu ne’e, Reprezentante Prezidente Autoridade Munisípiu Kovalima, João Martins, hateten katak biodiversidade tenke konsidera nu’udar patrimóniu naturál no kulturál ne’ebé presiza konserva hamutuk.

“Ita ko’alia kona-ba biodiversidade hanesan patrimóniu kulturál, liuliu bee, lagoa no ekosistema sira. Husu ba ita hotu ne’ebé partisipa iha atividade sosializasaun ne’e atu kuidadu biodiversidade,” nia dehan.

João Martins akresenta katak, hafoin atividade sosializasaun, komunidade sira iha suku no área ne’ebé besik lagoa presiza iha koñesimentu no komprensaun kona-ba sira nia papel iha konservasaun no protesaun biodiversidade.

Jornalista: Celestina Teles

Editór: Florencio Miranda Ximenes

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

error: Content is protected !!