Autoridade Kovalima kolleta hare-kulit ektare ida iha Suai Loro

KOVALIMA, 21 Agostu 2026 (TATOLI) – Prezidente Autoridade Munisípiu Kovalima, Miguel Armada Cardoso, hamutuk ho diretór servisu munisipál sira, halo observasaun no kolleta hare kulit iha ektare ida , iha Aldeia Suka Bilaran, Suku Suai Loro, Postu Administrativu Suai, Munisípiu Kovalima.
“Ha’u hamutuk ho ha’u nia diretór sira mai observa direta no kolleta hare kulit ne’ebé kuda liuhusi sistema intensifikasaun hare kulit. Nune’e, ha’u mai hare diretamente rezultadu produsaun,” nia hateten.
Bazeia ba observasaun, nia relata produsaun hare kulit uza sistema konvensionál ba área ektare ida nian normalmente hetan entre tonelada rua to’o tolu de’it. Maibé, bainhira uza sistema intensifikasaun ne’ebé halo hanesan área pilotu, rezultadu sukat hatudu katak bele hetan produsaun to’o tonelada neen.
“Bazeia ba rezultadu sukat, uza sistema intensifikasaun bele hetan tonelada neen. Nune’e, sistema ne’e sai hanesan pilotu atu lori estensionista sira aplika iha área seluk,” nia hateten.
Kovalima iha rai natar liu ektare 12.000 ne’ebé bele uza atu hasa’e produsaun hare, ho objetivu atu garante disponibilidade ai-han ba komunidade sira no hamenus dependénsia ba importasaun foos husi rai liur.
Autoridade Munisípiu Kovalima mós fó orientasaun ba Diretór Servisu Munisipál Agrikultura atu kontinua halo demonstrasaun liuhusi demo plot no demo area, atu fahe esperiénsia no teknolojia agríkola foun ba agrikultór sira hodi minimiza importasaun foos husi rai-liur.
Planu Autoridade Munisípiu Kovalima, sistema intensifikasaun hare-kulit sei kontinua uza atu hasa’e produsaun hare-kulit iha munisípiu.
Iha fatin hanesan, Diretór Servisu Munisipál Agrikultura Kovalima, Lino Magno, hateten katak servisu agrikultura sei kontinua promove sistema intensifikasaun hare kulit iha futuru.
“Ami hakarak Kovalima hapara importa foos husi rai liur. Agrikultór sira presiza kuda hare liuhusi sistema intensifikasaun no uza sistema foun sira atu bele hasa’e produsaun,” nia dehan.
Entertantu, Estensionista Agrikultura, Jaimito Ferreira, esplika katak prosesu kuda hare uza sistema intensifikasaun ne’e sei presiza hadi’a tan, tanba sistema refere iha komponente 10 ne’ebé tenke implementa ho di’ak.
“Rezultadu koileta hare kulit ne’e uza sistema agrikultura di’ak seidauk máximu tanba sistema refere iha komponente sira hanesan preparasaun rai, selesaun fini, viveiru fini no bandeza, kuda hare oan hun ida iha rai kuak ida, manutensaun hamos duut, kontrolu peste, kontrolu bee, koileta, pós-koileta no armazenamentu,” nia esplika.
Jaimito hateten katak produsaun hare kulit uza sistema agrikultura di’ak iha diferensa signifikativu kompara ho sistema agrikultura konvensionál.
“Ba área ida hektare, sistema intensifikasaun bele hetan produsaun to’o tonelada neen, kompara ho agrikultór sira ne’ebé uza sistema seluk, ne’ebé normalmente hetan produsaun tonelada tolu de’it,” nia hateten.
Jornalista: Celestina Teles
Editór: Florencio Miranda Ximenes

