Xanana: Komemorasaun Loron Konsulta Populár reflete povu nia moris no harii dame
DILI, 27 Agostu 2026 (TATOLI) – Primeiru-Ministru, Xanana Gusmão, hato’o mensajen iha ámbitu komemorasaun Loron Konsulta Populár ba da-27 (30 Agostu 1999-30 Agostu 2026) hodi husu parte hotu halo reflesaun ba povu nia moris no harii dame.
“Mensajen ba 30 Agostu ne’e ita atu halo reflesaun mós ba povu, harii nafatin sosiadade ida-ne’e iha dame, pás nia laran. Husu ba ita hotu, membru Governu, liuliu ba PAM sira atu kontinua serbisu hamutuk ho komunidade, joven sira hadomi imi-nia rai ba, tanba buat hotu agora la’o di’ak ida-ne’e maihusi povu nia terus. Entaun, povu mak manán, povu mak sosa ida-ne’e’, Xanana iha última reuniaun Komité Revizaun Polítika OJE 2027, ohin.
Xefe Governu dehan ohin loron Timor-Leste hetan Fundu Petrolíferu, tanba ida-ne’e sosa husi povu nia terus, nune’e husu imi uza osan povu nian ho di’ak, tanba povu mak manán osan ne’e, manán ho ruin, raan no sira-nia vida ba mate.
“Ita haka’as an, atu hadia ita-nia rain, joven sira labele sai fali kriminozu iha ita-nia rai rasik. Imi tenke respeita imi-nia nia aman, tiu, família ne’ebé terus tinan hira ba kotuk hodi ita bele hetan ukun an. Povu mak manán osan iha Fundu Petrolíferu ne’e”, nia dehan.
Tanba ne’e Xefe Ezekutivu husu ba povu tomak atu iha domingu 30 Agostu, hotu-hotu halo reflesaun, liuliu joven sira katak buat ne’ebé alkansa agora, la’ós Governu ida-ne’e ninian hahalok. “Buat ne’ebé ita alkansa agora rezultadu mai husi povu nia terus, povu nia mate mak ita hetan Fundu Petróleu, ita bele uza ba ita-nia rai”, nia salienta.
Xanana lembra katak iha 30 Agustus 1999, povu ho korajen tebetebes, liuhusi rezilénsia maka’as hasoru violénsia, hasoru mate hodi ba vota ba Timor-Leste nia ukun an.
“Tanba ida-ne’e, tinan 24 liu tiha, hetan restaurasaun ba ukun an. Ita sei iha prosesu hadi’a nafatin instituisaun Estadu nian. Nune’e, ita bele responde ba mehi povu nian durante tinan 24, terus tebetebes, aibé la hakiduk hodi hetan ukun an. Ita bele dehan povu nian terus ba ukun an, la’ós atu hetan bandeira ida, la’ós atu hetan inu nasionál ida, la’ós atu hetan Prezidente, Governu, Parlamentu, Tribunál. Maibé, oinsá Estadu ne’e haka’as an hodi deside bele hamenus terus”, nia realsa.
Tanba ne’e, iha reuniaun Komité Revizaun Polítika Orsamentu Jerál Estadu 2027, instituisaun sira hotu haree katak, atu tau osan tenke iha planu didi’ak hodi haree saida mak halo no seidauk hotu karik mak husu tan osan, nune’e labele gasta arbiru.
Nia dehan reuniaun ikus ko’alia kona-ba Prioridade Polítika Governu (PPG) nian, hadi’a jestaun ba osan ne’ebé simu husi Fundu Petrolíferu.
“Tanba ita-nia povu bele bá tuu duni tiha inimigu ne’ebé okupa ita-nia rai, halo ita terus, mate rihun, atus ba atus. Tanba ida-ne’e mak husu mós ba públiku tomak atu haka’as an, hodi haki;ak pás, dame, hodi ita bele la’o ba dezenvolvimentu ho di’ak”, nia hato’o.
Jornalista: Arminda Fonseca
Editora: Maria Auxiliadora
