KRP aprova rihun $80 ba konstrusaun muru protesaun sítiu Lesululi

DILI, 28 Agostu 2026 (TATOLI) – Komité Revizaun Polítika Orsamentu Jerál Estadu (KRP-OJE) 2027 aprova ona osan rihun $80 ba konstrusaun muru protesaun iha sítiu Lesululi, iha munsípiu Bobonaru, ne’ebé konsidera nu’udar fatin importante ba deskobrimentu fósil iktiossauru.
Prezidente Institutu Jeosiénsia Timor-Leste (IGTL, sigla portugés), Job Brites, informa katak orsamentu adisionál ne’ebé IGTL propoin ba tinan 2027 hamutuk millaun $1,1-resin, inklui alokasaun verba ba konstrusaun muru protesaun iha sítiu Lesululi.
Nia esplika katak Ministériu Finansa aloka ona orsamentu millaun $4,8 ba IGTL, maibé tanba iha nesesidade ne’ebé iha, IGTL tenke propoin tan adisionál millaun $1,1-resin, ne’ebé Komité aprova ona.
“Ami aprezenta ona proposta ne’e no hetan aprovasaun husi KRP. Nune’e, osamentu ami-nian pur volta millaun $5,9. Iha orsamentu ne’e inklui mós osan ne’ebé ami prepara atu suporta no halo konstrusaun bázika iha Lisululi. Ita konsidera konstrusaun ne’e tama iha kapitál dezenvolvimentu, tanba ne’e ami propoin rihun $80 atu kria kondisaun bázika ne’e”, Job Brites hatete.
Nia realsa katak iha orsamentu IGTL ba 2027, prioridade prinsipál mak fó atensaun ba sítiu Lesululi tanba patrimóniu jeolójiku iha fatin ne’e iha valór boot.
Tuir dirijente, aprovasaun orsamentu ne’e importante tebes, liuliu tanba Prezidente Repúblika, José Ramos-Horta, no Primeiru-Ministru, Xanana Gusmão, vizita ona sítiu Lesululi no husu atu harii muru protesaun hodi proteje sítiu ne’e husi estragu.
Nia hatete katak, antes ne’e, IGTL seidauk konsege halo konstrusaun muru protesaun tanba limitasaun orsamentu. “Aprova ona, tinan oin IGTL bele hahú halo konstrusaun, tanba ita hothotu hatene katak sítiu Lesululi iha fulan kotuk IGTL konvida Prezidente Rede Globál Jeoparke (Global Geoparks Network GGN) mai vizita Timor-Leste, ikus iha Lesululi dekreta katak iha poténsia sai kandidatu ba Jeoparke UNESCO”, nia dehan.
Tanba ne’e, tuir nia, sítiu Lesululi tenke proteje, nune’e ema labele estraga, liuliu bainhira prosesu kandidatura ba Jeoparke UNESCO. “Sei sai sítiu importante ida, ne’ebé bele atrai vizitante sira ho espesífiku liu, sira-ne’ebé interese bá haree sasán sientífiku sira”, nia realsa.
Job Brites salienta katak, iha mundu, iha Jeoparke Globál UNESCO hamutuk 251 iha nasaun 51. Tuir dadus estatístika tinan kotuk, jeoparke sira ne’e atrai ona vizitante hamutuk millaun 500.
“Vizitante millaun 500 ne’e, porsentu rua mak Timor mós bele fó ona rendimentu boot ba komunidade lokál sira. Ka impaktu sosiekonómiku ba komunidade lokál, nomós ajuda kreximentu ekonomia lokál, liuliu apoiu dezenvolvimentu sustentavel”, nia dehan.
Notísia relevante: IGTL identifika Foho Lesululi no Parke Nino Konis iha poténsia ba kandidatura Jeoparke UNESCO
Jornalista: Arminda Fonseca
Editora: Maria Auxiliadora

