MS prepara profisionál saúde 40 atende populasaun durante transladasaun-haloot restu mortál preladu na’in-haat

DILI, 31 Agostu 2026 (TATOLI)—Diretór Jerál Servisu Nasionál Ambulánsia Emerjénsia no Médikamentu (SNAEM, I.P), Simplício Amaral, hateten Ministériu Saúde (MS) prepara ambulánsia tolu (3) no pesoál saúde na’in-40 hodi garante atendimentu ba populasaun sira durante serimónia transladasaun no haloot restu mortál preladu na’in-haat.
“Husi pesoál saúde na’in-40 ne’e iha médiku, enfermeriu, parteira inklui motorista hodi garante asisténsia ba restu mortál preladu ne’ebé mai husi Portugál. Ita fó asiténsia ba sidadaun sira komesa husi Aeroportu to’o fali fatin ne’ebé mak restu mortál no sarani sira no delegasaun no VIP sira iha ba,” Simplício Amaral hateten ba jornalista sira iha Tasi-Tolu, ohin.
Nia esplika, iha Tasi-Tolu ekipa saúde sei instala postu médiku tolu husi ne’e, postu médiku ida ba VIP no rua seluk ba sarani sira. Tanba ne’e mak fatin ohin ekipa identifika ona no iha aeroportu mós ekipa prepara hotu ona inklui medikamentu sira.
“Ekipa saúde haree ba kuantidade sarani sira, banhira haree mak sarani barak entaun sei monta tan postu saúde, nune’e banhira moras ruma ekipa sira atende lalais. Ezemplu, sei monta postu saúde iha Fatuhada no Kampung Alor, sira sei iha fatin seluk mak sarani sira monu ruma ita evakua lalais ba sentru saude sira-ne’ebé mak besik,” nia hateten.
Aliende ida-ne’e, nai dehan, MS mós prepara ekipa mediku iha Manatuto no Laleia no prepara to’o iha Lautin ne’eba, nunee atende ba sarani sira banhira sira monu ruma bele halo primeiru sokoru lalais.
Antes ne’e, Primeiru-Ministru (PM), Kay Rala Xanana Gusmão, sábadu ne’e, ofisialmente simu restu mortál Bispu Timoroan na’in-tolu, mak hanesan Bispu Dom Jaime Garcia Goulart, Bispu Dom José Joaquim Ribeiro no Monseñor Martinho da Costa Lopes, iha Aeroportu Internasionál Ngurah Rai, Bali, Indonézia no Loron 01 fulan-Setembru tinan 2026–preladu sira-nia ruin to’o iha Aeroportu Prezidente Internasionál Nicolau Lobato, Dili.
Nota imprensa ne’ebé relata husi Gabinete Primeiru-Ministru katak simu restu mortál Bispu na’in-tolu ne’e akontese iha tuku 19:30 oras Bali, bainhira PM Xanana ho delegasaun Timor-Leste to’o iha Bali atu kontinua negosiasaun formál kona-bá fronteira marítima entre Timor-Leste ho Indonézia, ne’ebé tama ona bá ronda dahaat.
Prosesu transladasaun restu mortál Bispu na’in-tolu husi Portugál bá Timor-Leste hala’o husi Governu Timor-Leste hamutuk ho Igreja Katólika.
Iha oportunidade ne’e, PM Xanana hato’o agradesimentu bá Alfándega Indonézia liuliu ekipa iha Bali, tanba fó autorizasaun no fasilita prosesu transladasaun, hodi asegura katak prosesu hotu bele la’o ho susesu.
“Ha’u louva tebes parte Alfándega Indonézia nian liuliu iha Bali, ne’ebé ho espíritu kooperasaun aas tebes bele fasilita prosesu ne’e no entrega ona restu mortál sira bá Governu Timor-Leste. Ha’u lori Governu no povu Timor-Leste nia naran hato’o agradesimentu bá Alfándega Indonézia,” PM Xanana hateten.
PM Xanana hateten, prosesu transladasaun restu mortál hanesan ne’e la’ós buat ne’ebé fásil, maibé ho kooperasaun di’ak entre parte sira, prosesu bele la’o ho fásil no lalais.
Restu mortál Bispu na’in-tolu durante dékada barak hakoi hela iha Portugál, depois sira hala’o sira-nia misaun pastorál iha Timor-Leste, iha períodu ida-ne’ebé Timor-Leste hasoru situasaun polítika no sosiál ne’ebé defísil.
Repatriasaun restu mortál sira ne’e sai mós nu’udár forma omenajen bá sira-nia servisu, dedikasaun no kontribuisaun bá Igreja Katólika, povu no nasaun Timor-Leste.
Iha Portugál, Igreja iha Évora hala’o ona serimónia memória, orasaun no agradesimentu bá moris no misaun pastorál Bispu na’in-tolu nian.
Serimónia ne’e mós fó oportunidade atu rekorda kontribuisaun Igreja Katólika iha istória resente Timor-Leste, inklui testemuñu no servisu Bispu na’in-tolu nian nu’udar pastór sira, ne’ebé sira-nia memória kontinua hela iha moris Igreja Katólika no povu Timor-Leste.
Depois hosi serimónia simu iha Terminal Karga Internasionál Aeroportu Ngurah Rai, PM Xanana ho delegasaun kontinua bá Rumah Duka Mumbul, akompaña ambulánsia ne’ebé transporta restu mortál Bispu na’in-tolu nian.
Iha Rumah Duka Mumbul, sei kontinua serimónia venerasaun no misa troka-malu molok restu mortál sira-ne’e kontinua viajen bá Timor-Leste. Loron 01 fulan-Setembru tinan 2026–Preladu sira-nia ruin to’o iha Prezidente Aeroportu Internasionál Nicolau Lobato, Dili.
Jornalista : Felicidadade Ximenes
Editór : Cancio Ximenes

