Top

Bobonaru presiza estabelese matadoru atu garante kualidade na’an ne’ebé fa’an

Xefe suku Odomau, Cirilo Moniz Sírio Bere. Imajen Tatoli/Sérgio da Cruz.

BOBONARU, 03 Setembru 2026 (TATOLI) – Xefe Suku Odomau, Cirilo Sírio Bere Moniz, hatete munisípiu Bobonaru presiza estabelese matadoru ida ne’ebé adekuadu atu garante seguransa no kualidade na’an ne’ebé fa’an iha merkadu.

Cirilo dehan estabelesimentu matadoru importante tebe, tanba iha ekipamentu apropriadu, ekipa téknika no profisionál saúde animál, atu halo selesaun no kontrola ba animál sira antes tama bá merkadu.

“Primeiru, ema ne’ebé atu ko’a na’an tenke iha lisensa, iha fasilidade, iha ekipa téknika no saúde atu halo selesaun ba animál ne’ebé merese bá merkadu”, Xefe Suku Odomau hatete iha salaun Maria Tapó, ohin.

Nia konsidera katak responsabilidade atu prepara kondisaun ba estabelesimentu matadoru Autoridade Munisípiu Bobonaru tenke envolve  liuhusi Programa Dezenvolvimentu Integradu Munisipál (PDIM), tanba komunidade iha nesesidade boot ba fatin ko’a na’an ne’ebé organizadu no tuir padraun saúde.

Tuir Cirilo nia observasaun, atividade oho no fa’an na’an-karau ne’ebé komunidade hala’o durante ne’e seidauk iha kondisaun ijiénika di’ak.

“Na’an sira ne’e dalabarak tau iha dalan ninin, lori de’it iha karosa no dalaruma tau iha fatin ne’ebé la apropriadu, entaun presiza tebes ita atu estabelese matadoru ida, depois oho ita prepara bá merkadu, para na’an sai bá ne’e moos no fresku”, nia realsa.

Tuir nia, matadoru bele sai meiu ida atu evita akontesimentu hanesan animál lakon ka ema na’ok animál no depois fa’an bá merkadu.

“Tuir lei, animál hotu-hotu tenke iha nia na’in rejistu. Animál hotu-hotu tenke ho ninia identidade, nune’e hafásil kontrolu ba iha movimentu animál ita atu koloka bá merkadu”, nia salienta.

Enkuantu ne’e, komunidade Maliana, Bendito de Jesus, konkorda ho proposta Xefe Suku Odomau, tanba durante ne’e seidauk iha garante kona-ba saúde no kualidade na’an ne’ebé fa’an iha merkadu.

“Drante ne’e ita la hatene na’an ne’ebé ema fa’an ne’e liuhusi teste ka la’e. Dalaruma karau moras sira oho no fa’an hotu, no karau balun kanek mós sira oho no fa’an, fahi moras mós la’ós soe de’it más fa’an fali, hodi bosok tan ita dehan fahi ne’e foin oho. Ita mós la hatene no hola de’it”, Bendito de Jesus dehan.

Nia subliña katak situasaun ne’e bele fó impaktu ba saúde públika, nune’e presiza iha fatin ida ne’ebé autoridade sira bele kontrola saúde animál, halo selesaun no asegura katak karau ne’ebé saudável de’it mak bele oho no fa’an bá merkadu.

Bendito mós hateten katak kontrolu ne’e importante liu, tanba na’an karau uza mós ba Programa Merenda Eskolár.

“Ita-nia oan estudante sira han na’an iha merenda eskolár ne’e mós ita lahatene na’an sira ne’e saudavel ka la’e. Entaun, impaktu mós ba programa ne’e tanba sira-nia todan la aumenta, más menus tan fali tanba moras”, nia dehan.

Nia husu atu munisípiu Bobonaru fó atensaun ba nesesidade estabelesimentu matadoru, atu asegura na’an ne’ebé tama bá merkadu no konsumu komunidade livre husi risku ba saúde públika.

Matadoru mak fatin formál no legál ne’ebé Governu ka setór privadu sira uza hodi oho animál (hanesan karau, fahi, bibi) hodi faa’n fali nia na’an ba konsumidór sira. Nia funsaun prinsipál sira mak hanesan garante kualidade no saúde públika, ijiene no seluk tan.

Jornalista: Sergio da Cruz

Editora: Maria Auxiliadora

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

error: Content is protected !!