Governu sei prevee millaun $1 atu finaliza konstrusaun Igreja Aimutin

DILI, 03 Setembru 2026 (TATOLI)—Governu liuhusi Gabinete Apoiu Sosiedade Sivil hamutuk ho parte Igreja buka solusaun hodi prevee millaun $1 atu rezolve no finalzia konstrusaun Igreja Aimutin ne’ebé durante ninia konstrusaun paradu.
“Esperansa la bosok. Ami tékniku ho polítiku sira kontínua iha kompromisu atu hahú no finaliza. Ida-ne’e mak ami-nia responsabilidade. Maibé ema balun komentáriu dehan Igreja Aimutin sai tiha monumentu ona no balun la kontente,” Kordenadór Gabinete Apoiu Sosiedade Sivil (GASS), Joaquim da Costa Freitas, hateten ba jornalista sira hafoin partisipa kolokiu nasionál ne’ebé organiza husi Fundasaun Alola iha Salaun Parokial Balide, ohin.
Nia esplika, Igreja Aimutin ne’e kontínua sai responsabilidade Gabinete Apoiu Sosiédade Sivil nian atu rezolve.
“Iha prosesu tomak ne’ebé la’o ona, diskusaun ho Kardiál, diskusaun ho padre parokia Aimutin, diskusaun ho ema sira-ne’ebé envolve iha prosesu sira-ne’e hotu no halo diskursu mós ho Ajénsia Dezenvolvimentu Nasionál (ADN), atu haree dezafiu sira-ne’ebé akontese durante id- ne’e, depois mak ita buka solusaun,” nia esplika.
Nia afirma, bele hateten ba mídia ka maluk sira hotu katak 70% tama ona ba faze atu resolve, tanba iha semana ida ka rua tan ne’e bele iha ona notísia sira-ne’ebé ko’alia kona-ba nia kontin-asaun. Tanba, tékniku polítiku bele halo promesa maibé tékniku tenke haree realidade no faktu oinsá intervensaun sira-ne’e bele foti medida maibé kompromisu tékniku no polítiku ne’ebé hanesan.
Nia informa, agora inisia projetu Igreja Aimutin ne’e tempu Primeiru Ministru, Rui Maria de Araújo nian iha tinan 2019 mak deside Igreja Aimutin ne’e la’o.
“Ami rua hamutuk deside depois Igreja Aimutin ne’e la’o. Agora informasaun nia lala’ok sira-ne’e ha’u ko’alia barak ona agora ba oin, semana rua ka tolu tan ba oin ne’e saida mak atu akontese liga ba Igreja Aimutin. Maibé emprensipiu diskusaun sira-ne’e pozitivu nomós informasaun sira=-ne’ebé ami hetan, ne’e relevansia tebes atu rezolve asuntu ida-ne’e. Maluk sira labele tau todan mai ha’u de’it, tanba Governu Konstutusionál da-VIII hasai tiha ha’u, ne’ebé Igreja Aimutin ne’e lakon tiha kontrola. Depois ha’u fila-fali mai, Igreja ne’e hahú iha Governu Konstitusionál da-VI, VII, VIII, maibé Governu da-VIII ne’e infelizmente la’ós iha ha’u-nia responsabilidade,” nia informa.
Nia haktuir, maluk sira rona karik dehan laiha responsabilidade sira ne’e hotu ema seluk ninian, maibé foin fila-fali mai ho Governu Konstitusionál da-IX, Igreja ne’e sai tiha polémika ona.
“Governu tenke halo esforsu atu resolve. Ne’ebé esperansa la bosok, se imi pertense ba Igreja Aimutin karik, Governu da-IX ne’e sei iha kompromisu atu hahú no ramata. Tanba, agora eventu boot ida-ne’ebé Bispu, parokia Aimutin sira sei envolve hela, ne’ebé nia finalidade iha 10 ba funerál restu mortál. Depois iha loron 10 Agostu ba oin, ha’u tenke marka fali enkontru ho bispu atu hato’o politikamente ne’e Governu nia desizaun mak ida-ne’e,” nia dehan.
Nia haktuir, depois Vise-Primeiru-Ministru ho Primeiru-Ministru halo fali karta ba bispu katak obra Igreja Aimutin tenke ba oin.
“Fó responsabilidade ba ita-nia amu bispu Dili, depois nia hahú prosesu ida-ne’e ba oin. Maibé la’ós nia mak hahú, nia bele kontínua hahú fali ho paradu ida-ne’e. Depois, tinan oin, dala ruma Governu bele iha kompromisu balun hodi kontinua Igreja Aimutin,” nia dehan.
Jornalista : Felicidade Ximenes
Editór : Cancio Ximenes

