Feto Emprezária Xineza hakarak investe ba área oioin iha Timor-Leste

DILI, 09 Setembru 2026 (TATOLI)—Delegasaun Asosiasaun Feto Emprezariál Xineza iha interese atu investe iha área hanesan turizmu, agrikultura, indústria, artezanatu, iha Timor-Leste.
Liang Ruifang, nu’udár Deputy General Manager, Zhuhai Doumen Xuri Ceramics Co, Ltd, hateten nia iha interese atu mai vizita fatin hodi halo identifikasaun oinsá bele investe nia produsaun iha Timor-Leste.
“Iha ha’u-nia empreza ne’e rasik ha’u halo materiál konstrusaun hanesan azuleizu (keramik). Ha’u hakarak investe ida-ne’e tanba iha Xina ami prodús azuleizu tinan 27 ona. Entaun, hosi esperiénsia ne’e hakarak mai observa fatin hodi bele investe ami-nia produsaun,” Liang Ruifang dehan ba TATOLI, iha Otél Golgota, Komoro, Kuarta ne’e.
Liang Ruifang esplika nia iha esperiénsia mós halo investimentu produsun azuleizu iha Japaun. Ida-ne’e hutudu katak iha kapasidade ona atu investe iha Timor-Leste.
“Espera hasoru-malu ona ho Vise Primeiru Ministru Asutuntu Dezenvolvimentu no Abitasaun Komunitária, iha futuru ita bele servisu hamutuk hodi halo produsaun azuleizu,” nia dehan.
Nune’e mós, Prezidente Associação Comercial da Comunidade Chinesa Timor Oan (ACCCTO), Kathleen Gonçalves dehan feto emprezária sira-ne’e planu sei investe atividade negósiu hanesan turizmu, agrikultura, artezanatu no indústria iha Timor-Leste.
Kona-ba turizmu sei espesífika liubá loke Otél hodi prepara hahán produtu lokál. Maíbe hakarak liu ba sifut, boek no ikan sira tanba Likisá besik tasi. Agrikultura halo liubá produtu lokál hanesan talas, fehuk, batar no produtu seluk tan. Artezenatu fali sira hakarak investe tais no indústria mak halo materiál konstrusaun hanesan azuleizu sira no seluk tan.
Entaun, nia haktuir, bainhira sira bá hasoru Vise Primeiru-Ministru atu oinsá bele servisu hamutuk hodi feto emprezária sanulu (10) ne’e halo atividade turizmu, agrikultura no infraestrutura iha Timor-Leste. Nia rezultadu ita oferese ba merkadu ida-ne’e. Depoiz hanoin halo mós esportasaun.
Nia dehan sira iha Timor-Leste durante lororn rua. Sira halo observsaun iha Likisá no husi observasun ne’e sei lori ba Xina hodi halo diskusaun ho sira-nia ekipa no koloka osan tuir saida mak sira observa.
“Osan ita seidauk hatene koloka hira tanba agora mak ami atu fila bá Xina no sei halo kalkulasaun ba orsamentu. Ita labele hateten uluk osan hira mak sei investe,” nia subliña.
Portantu, Ministru Justisa (MJ), Sergio Hornai, dehan feto emprezária Xineza sira hasoru Vise Primeiru-Ministru Asuntu Sosiál, Mariano Assanami Sabino, oinsá mak bele investe iha área sira-ne’e.
Ministru Hornai hatutan hanesan kompañia Caizi halo esplorasaun ba rekursu mineiru ka fatuk ne’ebé iha Likisá hodi halo konstrusaun ne’ebé pezadu hanesan halo uma andár sira.
“Atividade ida-ne’e mak halo feto Emprezária Xina buka hatene no interese atu investe iha atividade turizmu, agrikultura, infraestrutura,” nia tenik.
Governante ne’e akresenta sira sei ba haree fatin sira-ne’ebé mak bele halo investimentu tanba presiza seguru no fásil ema bele asesu.
Feto emprezária Xineza na’in-sanulu ne’ebé interese atu investe iha TL kompostu husi:
1.Liang Ruifang, Deputy General Manager, Zhuhai Doumen Xuri Ceramics Co., Ltd.
2.Chen li: Liri Architecture Technology (Guangdong) Co., Ltd; Chairman
3.Ren Hailan, General Manager Zhuhai Gaolan United New Materials Co., Ltd.
4.Zhuo Huifen, General Manager, Deguang Co., Ltd.
5.Liang Tong, General Manager, Zhuhai Lvmei Landscape Co., Ltd.
6.Zhao Lihua, General Manager Zhuhai Doumen Junye Garment Co., Ltd.
7.Ms. Zhao Min Shu, General Manager, Zhuai Huatai Construction Engineering Management Co.,Ltd
8.Situ Yongya, Regional Director, China Life
9.Zhao Liyi, Chairman of Zhuhai New Fishing Village Catering Management Co., Ltd.
10.Liu Ling, General Manager ZhuHai Qingmu Landscape Engineering Co., Ltd.
Jornalista: Osória Marques
Editór: Xisto Freitas da Piedade

