Reklamasaun Lighthouse millaun AU$600 rejeitadu, PM Xanana felisita Tribunál Supremu Victoria

DILI, 09 Setembru 2026 (TATOLI) – Primeiru Ministru (PM), Kay Rala Xanana Gusmão felisita Juiz husi Tribunál Supremu Victoria ne’ebé hatuur justisa ho loloos kona-ba reklamasaun husi Lighthouse hasoru Governu Timor-Leste ho montante AU$600.
Tribunál Supremu Victoria (Tribunál) iha loron-sesta ne’e fó-sai desizaun ida ne’ebé a-favór ba pedidu Governu Timor-Leste hodi demite prosesu ida husi Lighthouse Corporation (Lighthouse) ne’ebé hahú iha tinan 2018 hasoru Timor-Leste ho entidade públika eletrisidade, EDTL.
Disputa ne’e relasiona ho akontesimentu sira ne’ebé akontese iha Timor-Leste iha tinan 2010 no 2011 relasiona ho alegasaun ezistensia kontratu ba fornesimentu kombustível no jeradór sira iha Timor-Leste. Governu Timor-Leste sempre mantein katak la halo kontratu vinkulativu ruma.
Lighthouse reklama prejuizu hasoru Governu Timor-Leste maizumenus millaun AU$500 to’o AU$600. Governu nia pozisaun katak Lighthouse nia reklamasaun sira laiha fundamentu no valor zero. Governu hateten katak Lighthouse tenta atu halo fraude boot hasoru Timor-Leste maibé ikus-mai la konsege.
Tribunál demite prosesu ne’e tanba Lighthouse nia fallansu atu selu millaun AU$1.3 iha garantia ba kustu sira tuir Tribunál nia orden anteriór. Osan seguransa ne’e hetan orden atu selu to’o loron 21 fulan-Agostu 2026 no Lighthouse la konsege halo ida-ne’e.
Hodi demite prosesu, Tribunál rekuza Lighthouse nia pedidu ba estensaun tempu atu halo pagamentu to’o loron 18 fulan-Setembru 2026. Tribunál mós konsidera Lighthouse nia istória inkumprimentu ba orden tribunál nian, Tribunál nia xamada atensaun sira ba Lighthouse no induljénsia oioin ne’ebé Tribunál fó ona ba Lighthouse iha okaziaun inkumprimentu anteriór sira.
Hafoin fila husi Indonézia, Primeiru-Ministru, Kay Rala Xanana Gusmão, fó-sai ba públiku, Tribunál Victoria dehan lae ona, bele temi karik nia (Lighthouse) lakon tiha ona kazu ida-ne’e.
Xefe Governu mós deha, Lighthouse lakon dalabarak ona, la taka dalan bele halo rekursu maibé depende ba tribunál.
“Ita kontente tanba laós manán, kontente tanba lialoos mak ida-ne’e, ida-ne’e mak manán. Ne’ebé ha’u felisita ekipa legál (ekipa advogadu ne’ebé defende Timor-Leste) ne’ebé servisu maka’as tebes no felisita mós juis tanba hatene konsidera loloos buat ida ne’ebé arrasta,” Xefe Governu informa liuhusi konferénsia imprensa iha Aeroportu Nicolau Lobato, kuarta ne’e.
Xefe Governu mós fó-sai katak, Lighthouse ezije atu Timor-Leste selu kompensasaun tanba sira lakon osan entre millaun $500 to’o $600.
“Maibé atu dehan de’it katak ita la asina kontratu no sira, inventa ha’u-nia asinatura iha buat balun no karta akordu la tuir prosedimentu aprovizionamentu.”
Iha konferénsia imprensa ne’e akompaña husi Vise-Primeiru-Ministru, Ministru Koordenadór Asuntus Sosiál no Ministru Dezenvolvimentu Rurál no Abitasaun Komunitária, Mariano Assanami Sabino no Sekretáriu Estadu Komunikasaun Sosiál, Expedito Dias Ximenes.
Notísia relevante: Tribunál Victoria arkiva kazu Lighthouse, Xanana: Timor-Leste nunka nakdoko
Jornalista: Alexandra da Costa
Editór: Evaristo Soares Martins

