Top

Diretora Rejionál OMS hato’o apresiasaun ba profisonál saúde iha TL

Profisionál saúde sira halo kampaña nasionál fase liman hodi prevene COVID-19 iha resintu HNGV. Imajen TATOLI/António Gonçalves.

DILI, 10 Setembru 2026 (TATOLI)—Diretora Rejionál OMS nian ba Mediteráneu Orientál no kandidatu ba Diretora-Jerál OMS, Hanan Balkhy, hatoo  apresiasaun ba profisionál saúde  no lideransa sira iha Timor-Leste, tanba maske ho rekursu limitadu maibé sira iha koñesimentu ba servisu.

“Prioridade ba saúde rurál no tuberkulose iha Timor-Leste, ha’u hato’o apresiasaun ba traballadór saúde no lideransa saúde iha país ne’e maske ho rekursu limitadu, maibé sira iha konesimentu ba servisu ne’ebé diak,” Diretora-Jerál OMS, Hanan Balkhy, informa iha Hotel Palm Spring, Fatuhada, ohin.

Nia hateten, Timor-Leste iha profisionál saúde ne’ebé iha koñesimentu no orgullu atu servisu ba país. OMS bele ajuda liután husi identifika lakuna iha sistema saúde no buka solusaun ne’ebé bele implementa ho rekursu limitadu.

“Ha’u sujere katak reorganiza sistema saúde atu uza di’ak liután rekursu ne’ebé iha ona, la depende de’it ba finansiamentu husi liur. Ba tuberkulose (TB), nia hateten katak luta kontra TB sai dezafiu tanba pasiente presiza hemu ai-moruk durante períodu naruk. Maibé, problema ne’e bele rezolve ho planeamentu no sistema ne’ebé di’ak, inklui garante stock aimoruk la’o nafatin,” nia afirma.

Nia mos ko’alia kona-ba sistema dijitalizasaun armazén no aprovizionamentu, atu bele prevene stock out ai-moruk no hadi’a jestaun medisina.

Kona-ba problema stunting no nutrisaun, nia dehan dezenvolvimentu ekonomia iha relasaun besik. Nia haree katak nutrisaun di’ak ba labarik sira importante atu prevene no hamenus stunting.

Kona-ba aumentu kazu diabete no hipertensaun, nia defende abordajen preventiva, la’ós trata de’it pasiente bainhira moras ona.

OMS no Governu tenke fó atensaun ba estilu moris, dieta, atividade fizika, tabaku no komportamentu saúde. Edukasaun ba komunidade importante tebes, tanba moras la’ós transmisível sira aumenta iha mundu tomak.

Nia mos subliña katak muda komportamentu komunidade la fasil, tanba komunidade balun resistente ba mudansa. Tanba ne’e, envolvimentu juventude no lider komunidade bele sai elementu importante atu promove estilu moris saudável.

Nia hatoo mensajem ba traballadór saúde no Governu Timor-Leste tanba konsidera Timor-Leste hanesan nasaun joven ne’ebé halo ona progresu importante.

“Ha’u enkoraja Timor-Leste atu uza kapasidade no koñesimentu husi traballadór saúde rasik hanesan motor prinsipál ba hadi’a sistema saúde. Rekomenda atu país uza dadus, estatístika no análize kona-ba kauza moras sira atu bele komprende problema ho kle’an no buka solusaun ne’ebé apropriadu,” nia esplika.

Nia hateten katak, traballadór saúde labele rezolve problema hotu mesak, tanba barak problema saúde iha kauza ne’ebé liu husi área medísina, hanesan asidente tráfiku, tabaku, droga, estilu moris no kondisaun sosiál. Tanba ne’e, prevensaun presiza envolve setor hotu-hotu iha sosiedade.

Jornalista : Felicidade Ximenes

Editór        : Cancio Ximenes

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

error: Content is protected !!