Komunidade Aldeia 12 Otubru Suku Comoro hein diálogu ho Governu kona-ba hamamuk fatin

DÍLI, 8 Setembru 2026 (TATOLI) – Xefe Suku Comoro, Elígio José da Silva Marçal, hateten komunidade iha Aldeia 12 Otubru, Suku Comoro, Postu Administrativu Dom Aleixo, Munisípiu Dili, ne’ebé kompostu husi uma-kain 934, prontu atu halo diálogu ho Governu kona-ba hamamuk fatin.
Elígio hateten katak diálogu entre Governu no komunidade afetada, ne’ebé uluk planeadu atu hala’o iha 1 Setembru 2026, adia tanba prosesu transladasaun ba restu mortál preladu sira mai Timor-Leste.
Maski nune’e, nia dehan diálogu sei hala’o nafatin iha fulan Setembru.
“Komunidade prontu iha kualkér tempu atu halo diálogu ho Governu. Importante mak Governu tenke konsidera indemnizasaun ne’ebé justu atu família afetada sira bele buka fatin seluk hodi hela,” Elígio hateten ba TATOLI iha Sede Suku Comoro, Dili, ohin.
Tuir Elígio, avizu ne’ebé Sekretariu Estadu Asuntu Toponímia no Organizasaun Urbana (SEATOU) fó sai ona hatudu katak komunidade sira labele kontinua hela iha área ne’e tanba tama ona iha área protejida ne’ebé sei uza ba Parke Nasionál no mós área sagradu ba Santuáriu Amu Papa Francisco.
Nia haktuir komunidade sira rekoñese área ne’e hanesan rai Estadu nian, ne’ebé sei prepara atu akomoda atividade relijioza boot, inklui misa no eventu relijiozu seluk ne’ebé bele atrai ema barak.
“Tanba ne’e, hau orienta ona komunidade sira atu prepara an ba diálogu ho Governu hodi hetan entendimentu molok hakat ba implementasaun mudansa ne’e. Dadaun ne’e ami hein de’it anúnsiu ofisiál husi SEATOU kona-ba loron diálogu bainhira mak realiza,” nia dehan.
Elígio akresenta katak komunidade sira iha vontade atu koopera ho Governu no kontribui ba dezenvolvimentu nasionál, maibé husu atu prosesu ne’e hala’o ho transparénsia no respeitu ba direitu família afetada sira.
Entretantu, reprezentante komunidade afetada, Liberio dos Santos, hateten katak Governu, liuhusi SEATOU, halo ona diálogu dala ida iha 2024 atu informa komunidade kona-ba nesesidade atu sai hosi área ne’e, maibé prosesu ne’e seidauk to hetan desizaun finál ida.
Nia hateten katak komunidade nafatin hein Governu atu hahú fali diálogu iha kualkér tempu, hodi buka solusaun ne’ebé hetan konkordansia husi parte rua.
“Ami nia Xefe Suku informa ona ba ami katak diálogu ho Governu tuir lolos realiza ona iha loron 1 Setembru, maibé la konsege. Agora ami hein nafatin bainhira mak diálogu sei hahú fali. Ami hein de’it avizu ofisiál husi Xefe Suku,” Liberio salient.
Nia akresenta katak família afetada sira prontu atu koopera ho governu maibe presiza fó indemnizasaun ba sira-nia uma.
“Rai sira ne’e ami mai okupá de’it, maibé uma sira ne’e ami konstrui ho ami nia osan rasik. Tanba ne’e, Governu tenke konsidera no fó indemnizasaun ne’ebé justu atu ami bele buka fatin seluk,” nia konklui.
Jornalista: Camilio de Sousa
Editór: Filomeno Martins

