Top

Akikultura yellow croaker sai indústria ne’ebé kontribui osan billaun iha tasi Ningde

Baze Akikultura Yellow Croaker. Foto/Arminda Fonseca

NINGDE (XINA), 20 Setembru 2026 (TATOLI) – Fatin gaiola rede kultivu ka akikultura ne’ebé namlele iha tasi Ningde nia laran sai hanesan destinasaun ikus ba delegasaun jornalista husi nasaun ASEAN sira molok husik sidade ne’e hodi kontinua programa ASEAN Media Workshop bá Kondadu Dehua, sidade Quanzhou, Provínsia Fujian, Xina.

Hafoin remata vizita bá Contemporary Amperex Technology Co. Limited (CATL), delegasaun kontinua viajen bá Large Yellow Croaker Industrial Base, ne’ebé sai hanesan sentru prinsipál ida ba kultivu ikan large yellow croaker (Larimichthys crocea) iha Xina.

Husi portu, jornalista sira sa’e ró féri hodi bá fatin kultivu ne’ebé lokaliza iha tasi klaran. Durante viajen, haree área akikultura ne’ebé luan ho produtu tasi oioin.

Delegasaun jornalista husi mídia ASEAN kontinua vizita ba Large Yellow Croaker Industrial Base, Ningde, iha provínsia Fujian Xina (20/09/2026). Foto Tatoli/Arminda Fonseca.

La’ós de’it ikan large yellow croaker, tasi Ningde nian mós utiliza hodi haki’ak produtu tasi seluk, inklui ikan oioin, boek, kadiuk, ameijoa (kerang), gurita no produtu peska seluk.

Vizita ne’e fó oportunidade ba jornalista sira atu haree diretamente oinsá rekursu tasi ne’ebé uluk sai baze moris ba peskadór tradisionál sira, agora dezenvolve ona sai indústria akikultura moderna ho apoiu husi peskiza, teknolojia, prosesamentu to’o rede komersializasaun.

Ningde koñesidu nu’udar sentru prinsipál ida ba produsaun large yellow croaker iha Xina. Iha tinan 2025, produsaun produtu ne’e atinje maizumenus ton 222.440, no valór tomak husi kadeia indústria ne’e liu ona yuan billaun 20 ka maizumenus dólar amerikanu billaun $2,92.

Produtu large yellow croaker husi área ne’e mós fa’an ona ba nasaun no rejiaun liu 60.

Prezidente husi Ningde Guanjinyang Large Yellow Croaker Breeding Co., Ltd., Fujian Sandu’ao Foods Co., Ltd., no Fujian Sandu’ao Logistics Co., Ltd., You Weide, hatete katak kondisaun jeográfika Ningde sai hanesan fatór prinsipál ida ba dezenvolvimentu indústria ne’e.

Delegasaun jornalista husi mídia ASEAN kontinua vizita ba Large Yellow Croaker Industrial Base, Ningde, iha provínsia Fujian Xina (20/09/2026). Foto Tatoli/Arminda Fonseca.

“Baía ne’e nu’udar portu naturál ida ne’ebé protejidu. Área ne’e protejida ho di’ak husi anin boot no anin-fuik (Topan) enkuantu tasi kle’an no iha volume bee-tasi ne’ebé boot. Kondisaun ne’e halo fatin ne’e sai fatin di’ak liu iha Xina ba atividade peska”, You Weide dehan ba delegasaun.

Tuir nia, ezisténsia foho sira ne’ebé besik tasi mós fó vantajen ba meiu ambiente kultivu nian. “Ami iha foho no tasi. Bee tasi iha ne’e di’ak no moos tebes no nivel poluisaun mós ki’ik. Kondisaun naturál ne’e adekuadu tebes atu haki’ak large yellow croaker”, nia haktuir.

Husi ikan ne’ebé susar atu hetan hodi sai indústria boot

Dezenvolvimentu indústria ne’e la akontese iha tempu badak nia laran. You esplika katak maizumenus dékada tolu liubá, populasaun large yellow croaker fuik iha área ne’e tun maka’as no ikan ne’e sai susar liu atu hetan.

Iha períodu bainhira Prezidente Repúblika Populár Xina, Xi Jinping, serbisu iha Ningde, tuir You, fó atensaun no mós hadi’a hikas rekursu large yellow croaker liuhusi reprodusaun artifisiál no dezenvolvimentu akikultura.

“Maizumenus tinan 30 liubá, large yellow croaker besik atu lakon husi tasi ne’e. Iha tempu ne’ebá, ekonomia lokál mós fraku. Maski hasoru limitasaun finanseira, rekursu nafatin aloka ba peskiza no dezenvolvimentu atu buka dalan oinsá haki’ak ikan ne’e ho métodu artifisiál,” nia esplika.

Peskiza hafoin hala’o hahú husi reprodusaun, produsaun fini, dezenvolvimentu hahán ikan, to’o métodu haki’ak. Husi peskiza ne’e, indústria Large Yellow Croaker neineik dezenvolve no loke atividade ekonómika seluk ba komunidade kosteira ka (tasi-ibun) sira.

“Ideia mak indústria ida bele dudu dezenvolvimentu ba indústria seluk barak. Bainhira indústria ikan dezenvolve, ida-ne’e kria oportunidade ba ema barak, hahú husi uma-kain ki’ik to’o kompañia ne’ebé boot liu,” nia hatete.

Agora Ningde forma ona kadeia indústria ne’ebé inklui produsaun fini, kultivu, prosesamentu, armazein malirin (kámara frigorífika), transporte, lojístika, esportasaun to’o komersializasaun internasionál.

Baze Akikultura Yellow Croaker. Foto/Arminda Fonseca.

“Ami-nia indústria Large Yellow Croaker kobre prosesu tomak, hahú husi fini no kultivu to’o prosesamentu, armazein malirin, transporte, lojístika internasionál, esportasaun no fa’an ba mundu tomak”, You dehan.

Nia mensiona katak large yellow coaker nu’udar produtu ida husi Ningde ne’ebé koñesidu luan, hamutuk ho indústria bateria ne’ebé dezenvolve lalais iha sidade ne’e.

“Ningde mak sidade ne’ebé relativamentu ki’ik, maibé ami iha produtu rua ne’ebé koñesidu ona iha mundu tomak. Ida mak Large Yellow Croaker no ida seluk mak indústria bateria ba enerjia elétrika”, nia salienta,

Teknolojia muda dalan oinsá haki’ak ikan

Mudansa boot mós haree husi teknolojia kultivu nian.

Tuir You, peskadór no haki’ak-na’in sira iha tempu uluk depende ba ikan ki’ik no hahán tradisionál. Agora, indústria hahú uza hahán pelet ne’ebé formula espesialmente hamutuk ho mákina atu ajuda prosesu fó hahán.

“Agora ami uza hahán pelet ne’ebé formula ona no prosesu fó hahán bele hala’o ho mákina. Kultiva sai sientífiku liu”, nia dehan.

Teknolojia mós uza iha prosesu halo fini, fó hahán, monitorizasaun to’o jestaun iha fatin kultivu nian.

You hatete katak apoiu husi Governu hodi hasa’e kualidade ekipamentu no aplikasaun teknolojia ajuda mós hasa’e kapasidade produsaun.

Nia fó ezemplu gaiola (kerampa) tasi nian ne’ebé uza husi nia kompañia ho naruk metru 24 no kle’an maizumenus metru 12.

“Iha tempu uluk, gaiola ida bele prodús maizumenus ikan 200.000 pon, maibé ho teknolojia no métodu kultivasaun ne’ebé di’ak liu, produsaun agora bele to’o maizumenus 500.000 pon,” nia esplika.

Ningde mós kontinua dezenvolve modelu kultivu iha tasi kle’an, inklui uza gaiola ne’ebé rezistente liu ba kondisaun tasi no aplikasaun teknolojia monitorizasaun.

Aleinde ne’e, indústria Large Yellow Croaker integra ona ho produsaun fini, prosesamentu no sistema kadeia malirin, nune’e ikan bele fa’an ba rejiaun oioin no mós merkadu internasionál.

Tansá koileta Yellow Croaker iha kalan?

Buat intersante ida ne’ebé esplika ba delegasaun mak mudansa kór ikan ne’e nian.

Maski koñesidu ho naran large yellow croaker ka ikan kroaker kinur boot, kór ikan nian bele haree oin seluk depende ba espozisaun naroman. “Naran ikan ne’e mak large yellow croaker, maibé iha loron nia kór haree mutin. Maibé, iha kalan nia kór nakfila sai kinur-ouru (kinur-mean)”, You realsa.

Tanba ne’e, baibain ikan ne’ebé hakarak mantein nia kór kinur tenke kolleta (kaer) iha kalan. “Ikan la bele kona loromatan ne’ebé manas molok kolleta. Se kaer iha loron, nia kór sei haree mutin liu. Bainhira kolleta iha kalan, liuliu hafoin la kona loromatan, kór kinur-ouru sei haree klaru liu”, nia esplika.

Kór ne’e sai hanesan karaterístika ida husi large yellow croaker ne’ebé iha valór ekonómiku aas no to’o koñesidu nu’udar “ouru husi tasi” ba komunidade lokál.

Tasi muda moris komunidade kosteira nian

Tuir You, dezenvolvimentu indústria peska mós muda dalan serbisu ba komunidade kosteira Ningde nian.

Komunidade balun nafatin serbisu iha kultivu ikan, kaer ikan, ameijoa (kadiuk) no atividade tasi seluk. Iha parte seluk, jerasaun foun ne’ebé iha nivel edukasaun ne’ebé aas liu hahú hetan oportunidade serbisu iha área indústria no setór teknolojia.

“Iha suku kosteira sira, peskadór no agrikultór sira bele serbisu iha kultivu, kaer ikan, budu tasi no indústria tasi seluk. Jerasaun foun ne’ebé hetan edukasaun di’ak liu mós iha oportunidade serbisu iha zona industriál no indústria moderna seluk”, nia hatete.

Ba You, dezenvolvimentu large yellow croaker durante dékada tolu hatudu oinsá komunidade kosteira bele hakat husi atividade peska tradisionál ba indústria akikultura moderna liuhusi peskiza, teknolojia no utilizasaun rekursu naturál.

“Ami depende ba foho nomós tasi. Tasi fó ona moris ba ema barak iha ne’e. Ho fasilidade, teknolojia no indústria apoiu ne’ebé di’ak liu, peskadór no haki’ak-na’in sira agora iha oportunidade barak liu atu hadi’a sira-nia moris”, nia hatete.

Aleinde dezenvolve kompañia, You mós envolve iha atividade sosiál oioin. Iha tinan hirak ikus ne’e, aloka ona maizumenus yuan tokon 38,76 ba konstrusaun Eskola Primária Hope, apoiu ba estudante universitáriu husi família kbiit-la’ek, hadi’a dalan iha suku, fasilidade bee-moos to’o sentru atividade ba idozu (katuas no ferik) sira.

Vizita bá fatin haki’ak large yellow croaker mós taka kedas série atividade delegasaun ASEAN Media Workshop iha Ningde loron 20 Setembru.

Hafoin fila husi fatin haki’ak ikan, partisipante sira han meiudia molok husik Ningde uza bís hodi ba Kondadu Dehua, sidade Quanzhou, ho viajen rai-maran maizumenus oras 3,5.

Delegasaun programadu atu toba kalan iha Dehua hodi kontinua série vizita ASEAN Media Workshop iha Provínsia Fujian.

Jornalista: Arminda Fonseca 

Editora: Maria Auxiliadora 

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

error: Content is protected !!