Buka tuir Quanzhou nia Patrimóniu: hahú serámika to’o diversidade relijioza

QUANZHOU (XINA), 21 Setembru 2026 (TATOLI) – Delegasaun jornalista sira husi nasaun ASEAN esplora patrimóniu kulturál no istóriku Quanzhouan, Provínsia Fujian, Xina, hahú husi tradisaun serámika iha Dehua to’o partimónkiu relijizu budizmu, izlámiku, taoizmu, ne’ebé sei moris nafatin iha sentru sidade.
Inteneráriu ida-ne’e, ne’ebé iha loron datoluk Workshop Media ASEAN iha Fujian, hatudu oinsá produsaun serámika, komérsiu marítimu no troka kulturál durante sékulu barak kontribui ba dezenvolvimentu Quanzhou hanesan sidade ho patrimóniu kulturál riku no diversidade.
Delegasaun hahú vizita iha Kondadus Dehua, ne’ebé koñesidu hanesan sentru importante ida ba indústria serámika Xina nian. Evidénsia dahuluk kona-ba produsaun serámika iha rejiaun ne’e, inklui Proto-celadon, data liu tinan 3.700. Tradisaun ida-ne’e pasa husi jerasaun ba jerasaun no ikusmai porselana hamenus mutin Dehua nian, ne’ebé koñesidu internasionalmente hanesan “Blanc de Chine” ka “China White.”
Ohin loron, patrimóniu serámika ne’e la’ós de’it sai parte husi istória Dehua, maibé mós sai baze ba indústria boot ida. Dehua iha 4.500 empreza serámika ne’ebé emprega traballadór liu 100.000, ho produtu sira ne’ebé komersializa ba nasaun no rejiaun liu 190.
Entre Janeiru no Jullu 2025, esportasaun serámika Dehua nian atinje maizumenus 2.138 billaun yuan, ka besik millaun $297.9, enkuantu agrupamentu valór industriál serámika nian atinje maizumenus yuan billaun 41.61 (billaun $5.797 billaun).
Iha Muzeu Serámika Dehua, jornalista sira haree kolesauna artefaktu oioin ne’ebé dokumenta dezenvolvimentu serámika iha rejiaun ne’e. Forma, motivu, kór, no funsaun artefaktu sira hatudu oinsá komunidade iha pasadu transforma rai-mean ba sasán loroloron nian no, ikusmai, dezenvolve artezanatu ne’e ba obra arte ho valór aas.
Kolesaun muzeu nian mós hatudu evolusaun téknika no estétika serámika nian, no oinsá artezanatu ne’e sai parte integrante husi indentidade Dehua.
Hafoin ida-ne’e ekipa kontinua bá fatin Fornu Qudougong Kilng Site, fatin krusiál ida atu komprende produsaun istórika serámika Dehua nian.
Fatin Qudougong deskobre iha tinan 1953, no eskavasaun arkeolójika kontinua hala’o iha loron 25 no 26 fulan-Abríl 1976, ho partisipasaun Muzeu Fujian, Departamentu Arkeolojia husi Eskola Istória Universidade Xiamen no ajénsia Governu relevante sira.
Área eskavasau kobre maizumenus metru kuadradu 1.015. Iha fatin ne’e, deskobrimentu signifikativu dia mak fornu dragão (dragon kiln) ida ne’ebé konstrui atu tuir inklinasaun naturál terrenu nian.
Fornu ne’e ho naruk maizumenus metru 57,1, ho luan entre metru 1,4 no 2,95. Maski kakuluk fornu nian monu ona, estrutura prinsipál, inklui kuartu sunu, kompartimentu fornu, odamatan no didin sira, sei bele identifika.
Fatin ne’e oportunidade ba delegasaun sira atu komprende oinsá serámika sira prodús ijha períodu sira pasadu no oinsá patrimóniu arkeolójiku ne’e prezerva to’o ohin.
Husi tradisaun antigu ba indústria globál
Vizita kontinua ba Mundu Kulturál Serámika Shunmei, ne’ebé hatudu transformasaun husi abilidade tradisionál ba indústria serámika moderna ida.
Iha Shunmei, jornalista sira haree produtu oioin ne’ebé la limita de’it ba bikan, kopu, ka sasán uma-laran nian, maibé mós personajen dezeñu animadu sira, dekorasaun natál nian, lembransa no estátua no ornamentu relijiozu, inklui figura sira Jezús no produtu ho tema sarani.
Bussines Director Supplay Chain Manager Fujian Quanzhou Shunmei Group, Young Zheng, hatete katak empreza agora kolabora ho kliente iha nasaun 100-resin no haruka maizumenus kontentór produtu 200 kada fulan.
Shunmei mós denzenvolve inovasaun iha indústria serámika, ho pelumenus dezeñu patent 11, patent modelu utilidade 38 no inovasaun seluk. Dadus anteriór indika katak iha 2017, esportasaun empreza nian atinje millaun $18,48, ho produtu sira ne’ebé to’o nasaun 80-resin no kolaborasaun ho marka entretenimentu internasionál, inklui Disney no Universal.
Tuir Young Zheng, empreza la opera fábrika iha li’ur Xina tanba Dehua no rejiaun hale’u iha matéria-prima ne’ebé presiza ba produsaun.
Bainhira Tatoli husu kona-ba posibilidade atu produtu Shunmei tama iha merkadu Timor-Leste, Young Zheng hatete katak nia hasoru ona indivíduu sira husi Timor-Leste maibé la konsege konfirma karik tranzasaun fa’an ruma akontese ona. Nia esplika katak empreza iha pesoál venda barak ne’ebé trata diretamente ho kliente idaidak, nune’e nia la hatene tranzasaun hotu-hotu.
Qunazhou no rota komérsiu marítimu
Hafoin vizita Dehua, delegasaun halo viajen liuhosi estrada durante maizumenus oras ida ho balun bá sentru sidade Quanzhou nian.
Iha Quanzhou, delegasaun vizita Muzeu Marítimu Quanzhou, ne’ebé dedika ba dokumentasaun istória interkámbiu internasionál no rota Seda marítima.
Muzeu ne’e rai artefaktu kulturál hamutuk 9.365, inklui ró-naufrájiu antigu husi Dinastia Song, eskultura relijioza iha fatuk husi períodu Song no Yuan, no porselana husi era oioin.
Kolesaun sira hatudu katak Quanzhou durante tempu naruk sai pontu importante iha rede komérsiu marítimu, ne’ebé liga Xina ho rejiaun sira iha Ázia no liután.

Negosiante husi rejiaun oioin, inklui Arábia no Pérsia, to’o Quanzhou no kontribui ba formasaun sosiedade multikulturál ida. Iha 2021, “Quanzhou: Emporium of the World in Song-Yuan China” inskreve iha Lista Patrimóniu Mundiál UNESCO nian.
Quanzhou rasik iha pelumenus fatin patrimóniu kulturál protejidu hamutuk 945 iha nivel no kategoria oioin.
Templu Kaiyuan no patrimóniu budista
Viajen kontinua bá Templu Kaiyuan, kompleksu templu budista ida ne’ebé sai marka importante Quanzhou nian.
Tuir informasaun ne’ebé hatudu iha fatin, templu ne’e harii uluk iha tinan 686, durante Dinastia Tang. Ho naran orijinál Lotus Flower Temple, fatin ne’e hetan mudansa naran oioin molok adota naran Kaiyuan iha tinan 738.
Istória lokál mós liga fundasaun templu nian ho Huang Shougong. Tradisaun hatete katak Huang mehi kona-ba biksu ida ne’ebé husu nia rai atu harii temple. Bainhira nia konkorda atu fó rai, ai-hun murbei buras ho forma ne’ebé hanesan ai-funan lotus, no ida-ne’e interpreta hanesan sinál atu konstrui templu.
Iha rohan Dinastia Song, iha 1276, Templu Kaiyuan rejista iha klaustru 120 ne’ebé hela mestre sira husi eskola oioin budizmu nian. Iha 1285, durante Dinastia Yuan, kompleksu ne’e konsolida ba templu Chan ida.
Ohin loron, Templu Kaiyuan kobre área maizumenus metru kuadradu 80.000 no rekoñesidu hanesan templu Budista boot liu iha Provínsia Fujian.
Templu ne’e mós sai parte husi patrimóniu 22 ne’ebé inklui iha fatin UNESCO “Quanzhou: Emporium of the World in Song-Yuan Xina”.
Durante vizita, delegasaun haree katak funsaun relijioza temple nian sei moris nafatin. Devotu sira mai hodi reza, enkuantu turista sira la’o hale’u templu no admira nia arkitetura no relíkia istóriku sira.
Meskita Qingjing no diversidade izlámika
Delegasaun kontinua bá Bloku Kulturál West Street iha Distritu Licheng. Área ida ne’ebé dezenvolve uluk liu iha Quanzhou no sai hanesan parte importante husi sidade tuan.
West Street nia istória liu tinan 1.300, ho dalan prinsipál ne’ebé naruk maizumenus metru 1.700. Iha área ne’e, delegasaun vizita Meskita Qingjing, ne’ebé reprezenta legadu komunidade musulmanu iha Quanzhou durante era komérsiu marítimu.
Tuir informasaun ne’ebé hatudu iha fatin ne’e, Meskita Qingjing orijinalmente koñesidu hanesan Meskita Al-Ashab no harii iha tinan 1009, durante Dinastia Song Norte.

Meskita ne’e rekoñese hanesan meskita zslámika dahuluk ne’ebé harii iha Quanzhou. Iha tinan 1310, peregrinu husi Shiraz, Pérsia, ho naran Ahmad Bin Muhammad Quds, finansia restaurasaun meskita nian, hodi estabelese dezeñu kompleksu ne’ebé nia vestíjiu sei iha to’o ohin loron.
Estrutura ne’ebé sei prezerva inklui portaun, sala orasaun, Salaun Mingshan, posu antigu no inskrisaun oioin ne’ebé dokumenta istória meskita nian.
Ninia lokalizasaun iha distritu komersiál antigu Quanzhou nian mós fornese evidénsia kona-ba prezensa komersiante musulmanu husi Pérsia no Árabe ne’ebé moris no halo komérsiu iha sidade durante Dinastia Song no Yuan.
Taoízmu iha moris lokál
Aleinde husi patrimóniu budista no izlámiku, delegasaun mós observa prátika Taoísmu ne’ebé sei sai parte husi moris lokál Quanzhou.
Rezidente lokál sira bá templu hasa’e orasaun, no tuir informasaun ne’ebé fó ba delegasaun, vizitante balun mai ho esperansa pesoál, hanesan buka sorte di’ak, prosperidade, ka parseiru moris nian.
Atividade sira-ne’e fó ba jornalista sira oportunidade atu haree diretamente oinsá tradisaun relijioza oioin sei moris no interaje ho atividade komunidade iha sidade.
Legadu ne’ebé sei moris nafatin
Iteneráriu delegassaun iha Quanzhou hatudu ligasaun entre patrimóniu, komérisu no moris kontemporáneu.
Dehua hatudu oinsá tradisaun serámika ho istória liu tinan 3.700 evolui ba indústria moderna ne’ebé esporta ba nasaun no rejiaun liu 190. Fatin Qudougong prezerva verstíjiu husi produsaun antigun, enkuantu Shunmei hatudu oinsá tradisaun ne’e kontinua adapta ba merkadu globál.
Iha parte seluk, Muzeu Marítimu Quanzhou, Templu Kaiyuan, Meskita Qingjing, no West Street hatudu komérsiu marítimu no troka kulturál iha formasaun Quanzhou hanesan sidade multikulturál.
Husi serámika antigu to’o partimóniu Budizmu, Izlam, no Taoísmu, Quanzhou hatudu oinsá patrimóniu istóriku bele kontinua sai parte husi integrante komunidade kontemporáneu no atividade ekonómika iha tempu kontemporáneu.
West Street marka parajen ikus husi itineráriu delegasaun ba loron ne’e. Hafoin vizita, sira dirije bá Otél C&D ka Otél Yuehua iha sentru sidade Quanzhou hodi deskansa.
Iha tersa-feira, loron 22 Setembru, delegasaun sei kontinua programa Workshop Media ASEAN nian ho vizita bá Grupu Anta, molok hala’o viajen bá sidade Xiamen, ne’ebé lokaliza mós iha Provínsia Fujian.
Jornalista: Arminda Fonseca
Editora: Maria Auxiliadora

