Delegasaun jornalista ASEAN esplora dezenvolvimentu urbanu no edukasaun iha Xiamen

XIAMEN (XINA), 23 Setembru 2026 (TATOLI) – Delegasaun jornalista 21 husi nasaun ASEAN sira konklui ona tour Workshop Media ASEAN nian iha Provínsia Fujian, Xina, hafoin esplora área sira hahú husi Ningde, Dehua, no Quanzhou to’o Xiamen, hodi kontinua viajen bá Beijing, nu’udar atividade itineráriu ikus nian iha Xina.
Atividade sira iha Fujian remata iha loron kuarta ho vizita ida bá área ida ne’ebé dezenvolve husi Xiamen Road & Bridge Construction Group (Konstrusaun Estrada & Ponte Xiamen) no Universidade Xiamen. Vizita ida-ne’e oferese ba jornalista sira atu haree diretamente kona-ba dezenvolvimentu urbanu, jestaun ambientál, no avansu ensinu superiór nian iha Xiamen.
Iha fatin ne’ebé dezenvolve husi Grupu Konstrusaun Estrada & Ponte Xiamen, delegasaun ne’e vizita Parke Wetland Baía Wuyuan. Zona verde ida-ne’e serve hanesan espasu públiku ida iha ne’ebé rezidente sira bele la’o, halo ezersísiu, relaxa, no goja ambiente iha sidade nia dezenvolvimentu ne’ebé la’o hela.

Tuir Grupu Konstrusaun Estrada & Ponte Xiamen, Parke Rai-Maran Wuyuan Bay nian luan maizumenus ektare 89 no sai hanesan área ekolojia xave ida iha Illa Xiamen.
Fatin ne’e, uluk hanesan mistura ida husi rai-tetuk, kolam ikan nian, to’os fatin hetan transformasaun liuhusi restaurasaun ekolojia ne’ebé prezerva ninia elementu ambientál naturál sira. Parke nia kriasaun reflete esforsu ida atu integra dezenvolvimentu urbanu ho protesaun ambientál no fornesimentu espasu públiku sira.
Bainhira hala’o vizita iha parke ne’e, delegasaun observa rezidente sira Xiamen nian uza espasu verde ba atividade oioin. Área ne’ebé luan no planeia ho di’ak iha sidade nia dezenvolvimentu nia leet ilustra oinsá espasu públiku sira sai hanesan parte integrante ba kreximentu urbanu Xiamen nian.
Husi Baía Wuyuan, delegasaun ne’e kontinua vizita Universidade Xiamen (XMU), universidade ida ne’ebé importante liu iha Xina.
Jornalista sira vizita kampus ne’ebé luan no buras no rona informasaun kona-ba universidade nia istória, dezenvolvimentu edukasionál, programa akadémiku sira, no kolaborasaun internasionál sira.
Universidade Xiamen harii iha tinan 1921 hosi Tan Kah Kee (Chen Jiageng), figura no filantropu Xinés proeminente ida iha rai-li’ur. Universidade ne’e sai hanesan instituisaun ensinu superiór prinsipál iha Xina.

Durante briefing, matadalan ida husi Universidade Xiamen dehan katak universidade simu estudante internasionál maizumenus 2.000 husi nasaun 100-resin. Estudante sira husi nasaun sira ASEAN nian mós forma parte signifikativa ida husi komunidade internasionál kampus nian.
Aleinde universidade iha Xina, Universidade Xiamen iha universidade ida iha Malázia ho estudante maizumenus rihun 10. Durante vizita, esplika katak maioria estudante sira iha universidade Malázia nian mai husi nasaun sira Sudeste Aziátiku nian.
Universidade Xiamen mós iha forsa akadémika iha dixiplina oioin, inklui kímika, ekonomia, jestaun, siénsia tasi nian, biolojia, no edukasaun. Universidade dezenvolve programa sira lian no kultura xineza nian ba estudante internasionál sira no haburas kolaborasaun sira ho universidade sira iha li’ur Xina nian.
Bainhira delegasaun husu kona-ba ligasaun ho Timor-Leste, gia ne’e nota katak iha estudante sira husi Timor-Leste ne’ebé estuda iha Universidade Xiamen, maski seidauk bele konfirma númeru loloos.
Vizita ba área Baía Wuyuan no Universidade Xiamen marka konkluzaun husi viajen delegasaun mídia ASEAN nian bá Fujian ne’ebé hahú iha loron 19 fulan-Setembru tinan 2026, tuir atividade anteriór sira iha Rejiaun Autónoma Guangxi Zhuang.
Jornalista: Arminda Fonseca
Editora: Maria Auxiliadora

