Madre Karmelita Oekusi kria dormitóriu ba grupu vulneravel

OEKUSI, 24 Setembru 2026 (TATOLI) – Madre Karmelita Oekusi kria dormitóriu ba grupu vulneravel ho orasaun kontemplativa, fraternidade ho servisu profétika ba labarik sira.

Superiora Irmán Karmelita Oekusi, Orlandina Xavier Fátima informa katak Madre Karmelita nia misaun iha Oekusi mak apoia parókia Nossa Senhora do Rosário Oekusi nian, ba kria dormitóriu feminina ba labarik vulneravel alende nesesidade seluk iha Oekusi liuhusi parókia, edukativu husi eskola.

“Tanba ami haree nesesidade joven sira, labarik feto-foinsa’e sira ne’ebé barak husi foho la iha fatin atu hela iha sidade, iha Oekusi laran ho di’ak, kontinua sira-nia estudu. Entaun, ami loke asrama (dormitóriu) ida ba sira, rezidénsia feminina ba sira,” Madre Orlandina Xavier Fátima hateten, iha nia rezidénsia Numbei Oekusi, ohin.

“Ami simu sira ne’ebé mak laiha fatin iha Oekusi, ne’ebé inan-aman sira servisu laiha no inan-aman sira balun lakohi sira-nia oan hela mesak iha sira-nia uma, entaun sira buka fatin ida-ne’ebé mak seguru liu ba sira-nia oan-feto sira, ne’e mak sira mai hela iha asrama,” Madre esplika.

Relijioza ne’e mós haktuir, labarik sira ne’ebé mak rezide iha dormitóriu mai mós husi fatin ka munisípiu seluk hanesan na’in-rua husi Ataúro, na’in-rua husi Likisá, ida husi Baukau.

“Ne’e mós hanesan, sira haree situasaun iha sira-nia família nian. Sira hakarak seguransa, formasaun di’ak ba sira-nia família, sira haruka mai iha Oekusi,” nia énfaze.

Madre dehan, ezisténsia Karmelita Oekusi tinan sanulu-resin-lima ona. Maibé, dormitóriu femenina ne’e foin iha dia 21 Setembru 2022; foin dedika ba tinan haat ne’e.

Superiora Irmá Karmelita ne’e mós subliña, iha parókia no mós eskola iha komunidade, ne’ebé nia abut mak orasaun, kontemplasaun ne’e tenke maka’as. Relasaun tenke makaas liu ho Na’i Maromak. Kontemplasaun ne’e haree Na’i Maromak iha ema ida-idak nia prezensa, iha natureza, iha buat hotu-hotu, iha akontesimentu sira hotu, buka atu deskobre Na’i Maromak nia prezensa.

“Liliu ami-nia moris orasaun kontemplativa. Ami moris iha Na’i Maromak nia futar-oin. Sente nia fatin iha Na’i Maromak nia prezensa, ne’e mak forsa ba irmã sira. Irmã sira hotu nia moris atu hala’o di’ak vida fraternidade, maibé mai husi forsa, husi relasaun metin ho Na’i Maromak”.

“Hala’o ho forsa orasaun nian, ami bele hala’o di’ak vida fraternidade iha komunidade, ho labarik sira, ho ema hotu ami haree malun hanesan biin-alin, feton-na’in, família ida de’it,” madre tenik.

Depoiz, tuir superiora, husi forsa orasaun ne’e mak dudu sira atu halo buat di’ak ba ema hotu, ba sé-sé de’it. “Ami la haree kór, labarik, ferik-katuas, sé-sé de’it. Husi orasaun ne’e mak dudu ami atu halo di’ak ba ema hotu liuhusi Parókia, asrama, eskola, vizita sira, ema sira mai iha ne’e, depoiz haree malun haksolok hanesan feton-na’in, biin-alin, família, ne’e frutu husi orasaun,” Madre haklaken.

Kona-ba apoiu sosiál ba vulneravel, nia dehan buat ne’ebé mak Karmelita Oekusi nia konsiderasaun ba ema sira vulneravel, ema sira ne’ebé kbiit-laek, ema sira-ne’e lulik. Nia subliña hanesan lulik ne’e Jesus nia prezensa reál iha ema sira-ne’e. Entaun ema sira-ne’e mai kuandu presiza de’it, “Irmã, ami presiza ida ne’e, ida ne’e”. Ami nunka dehan “laiha”. “Laiha” ka “Laiha”. Tanba ne’e Jesus nia prezensa iha ema vulneravel, ema ki’ak sira.

“Buat ne’ebé mak ami iha, ami fahe ho sira, depoiz Na’i Maromak fó liu fali-fali buat ne’ebé mak ami fó. Ami fahe, kompartilla ho sira saida mak sira presiza. Saída mak ami iha, ami kompartilla ba sira, fahe ba sira,” nia énfaze.

Superiora Irmán Karmelita Oekusi, Orlandina Xavier Fátima informa haklaken, buat ne’ebé sira halo labele ajuda ema hotu maibé ho buat ne’e besik, purezemplu, iha dormitóriu no bele ba diretamente no buat ne’ebé la konsege sei tulun liuhusi orasaun. Enkuantu, ema vulneravel sira ne’ebé besik liu sira ba vizita, haree, no ajuda.

“Buat ne’ebé mak ami halo ne’e: Se Jesus iha ema sira ne’e nia, se Jesus mak iha hanesan ne’e, se ha’u iha Jesus nia fatin ka Jesus iha ha’u-nia fatin, saída mak nia halo ba ema ki’ak ida ne’e? Ida ne’e mak ami halo. Purezemplu ema ne’e mai presiza hahán no roupa laiha, ami fó,” nia esplika.

Kona-ba nesesidade bázika, madre superiora ne’e esplika, depois sira fó mós orsamentu hodi aumenta tan haris-fatin, ba labarik sira, lavandaria, depois husi RAEOA ne’e komputadór, instalasaun janela, buat sira-ne’e. Maibé dormitóriu ne’e ajuda mós husi Estadu no Governu, inklui reforsa mós Estadu no Governu Timor-Leste, tantu husi nasionál nune’e mós RAEOA.

“Ami halo proposta sira ba Palásiu Prezidensiál no Gabinete Primeiru-Ministru inklui Oekusi ne’e rasik. Apoiu ida-ne’e nesesidade bázika inklui Pesoál sira barak mak ajuda,” nia dehan.

Entretantu, labarik ne’ebé hela iha dormitóriu Karmelita hamutuk na’in-34. Dormitóriu ne’e iha kuartu rua inklui ho nia kazadebañu no mós komputadór sira.

Jornalista       : Osória Marques

Editór             : Rafael Ximenes de A. Belo