Top

Tinan sanulu, CLJ kontribui ba kualifikasaun jornalista iha lia-portugés

Komemorasaun aniversáriu CLJ ba da-10, iha salaun Sentru Kulturál Jorge Sampaio, iha Embaixada Portugál iha Dili, kinta ne'e. Foto/Nelson de Sousa.

DILI, 24 Setembru 2026 (TATOLI)-Sekretáriu Estadu Komunikasaun Sosiál, Expedito Dias Ximenes, hatete katak durante nia ezisténsia, Konsultóriu Língua ba Jornalista (CLJ, sigla portugés) kontribui tebes ba kualifikasaun profisionál komunikasaun sosiál, liuliu iha divulgasaun informasaun informasaun ho língua portugeza ba públiku.

Nia hato’o deklarasaun ne’e iha komemorasaun aniversáriu CLJ ba da-10, ne’ebé hala’o iha Salaun Sentru Kulturál Jorge Sampaio, iha Embaxada Portugál iha Dili, kinta-feira ne’e.

Tuir Expedito, komemorasaun ne’e marka momentu signifikativu ida, maibé  la’ós de’it selebra pasajen tempu, maibé mós komemora viajen no parseria ne’ebé dezenvolve ona, liuliu kontribuisaun husi ema hotu ne’ebé partisipa iha programa ne’e.

Komemorasaun aniversáriu CLJ ba da-10, iha salaun Sentru Kulturál Jorge Sampaio, iha Embaixada Portugál iha Dili, kinta ne’e. Foto/Nelson de Sousa.

Nia lembra katak CLJ harii iha Setembru 2016 nu’udar rezultadu husi parseria entre Camões, I.P. no Sekretaria Estadu Komunikasaun Sosiál (SEKOMS), ho objetivu atu kontribui ba kualifikasaun profisionál iha komunikasaun sosiál no promove uza lia-portugés ho loos, rigór no profisionalizmu iha jornalizmu.

Durante períodu ne’e, jornalista na’in-789 no profisionál Governu na’in-68 hetan formasaun iha língua portugeza. Aleinde ne’e, estajiáriu na’in-18 no revizór linguístiku na’in-lima mós hetan formasaun husi CLJ.

Formasaun ne’e hala’o durante oras 9.744, liuhusi klase hamutuk 54, no prodús ona manuál 15 no estudu ida kona-ba nesesidade formasaun bornalista sira-nian iha Timor-Leste.

“Durante tinan sanulu, finalidade ida-ne’e transforma ba serbisu kontínuu ho sala redasaun no profisionál mídia sira iha Timor-Leste”, nia hatete.

Ho formasaun ne’e, jornalista idaidak hetan abilidade foun atu notísia iha dalen portugés, nu’udar ferramenta ida ba sira-nia serbisu no komunikasaun ho sidadaun sira.

“Ita selebra tinan sanulu ne’e, tenke rekoñese sira hotu ne’ebé halo parte iha viajen ne’e, jornalista, formandu, formadór, revizór, koordenadór, kolaboradór no instituisaun parseira sira”, Expedito dehan.

Nia elojia katak rezultadu husi inisiativa ne’e ohin loron ajuda órgaun komunikasaun sosiál haat, hanesan RTTL, E.P, Tatoli, I.P, GMN TV no Diligente, atu aumenta produsaun programa no informasaun sira ho língua portugeza.

Expedito salienta katak aniversáriu ne’e mós nu’udar selebrasaun ba kooperasaun entre Timor-Leste no Portugál. Parseria entre SEKOMS ho Camões, I.P. permite dezenvolve programa ida-ne’e durante dékada ida, husi inisiativa ida ne’ebé husik hela ona marka importante iha formasaun no servisu profisionál barak.

Governante ne’e hato’o agradesimentu no apresiasaun ba Camões, I.P., Embaixada Portugál, CLJ no profisionál timoroan sira hotu ne’ebé partisipa iha projetu ida-ne’e.

Expedito mós realasa katak ho evolusaun jornalizmu ohin loron, muda ona ambiente sala redasaun no diferente tebes kompara iha 2016.

Komemorasaun aniversáriu CLJ ba da-10, iha salaun Sentru Kulturál Jorge Sampaio, iha Embaixada Portugál iha Dili, kinta ne’e. Foto/Nelson de Sousa.

Tuir nia, mídia sosiál muda ona maneira informasaun sirkula no velosidade produsaun notísia mós aumenta ona.

Nai dehan informasaun laloos sai hanesan dezafiu konstante, enkuantu Intelijénsia Artifisiál (IA) hahú transforma jornalista sira-nia métodu serbisu. Nune’e, governante ne’e husu ba jornalista sira kontinua aprende no atualiza koñesimentu.

“Iha kontestu ida-ne’e maka ita tenke hanoin kona-ba tinan sanulu tuirmai CLJ nian. La’ós de’it nu’udar kontinuasaun ba buat ne’ebé halo tiha ona, maibé nu’udar oportunidade ida atu responde ba nesesidade foun husi redasaun”, nia hatete.

Sekretáriu Estadu ne’e afirma katak presiza kontinua investe iha língua portugeza, maibé mós iha jornalizmu dijitál, verifikasaun faktu, étika profisionál, pensamentu krítiku, no instrumentu teknolojia foun sira.

Aliende ne’e, nia konsidera importante atu lori universidade sira besik liután ba sala redasaun sira no kria oportunidade ba estudante sira estuda komunikasaun sosiál sira atu aprende kona-ba ezijénsia reál husi profisaun nian hahú husi faze inisiál.

“Ami hakarak jornalista sira ne’ebé preparadu atu serbisu ho teknolojia foun no redasaun sira ne’ebé nakloke ba inovasaun no língua portugeza sai nafatin lia ida ba komunikasaun, koñesimentu no produsaun jornalístika iha Timor-Leste”, nia afirma.

Iha fatin hanesan, Embaixadór Portugál iha Timor-Leste, Duarte Bué Alves, parabeniza parte hotu ne’ebé kontribui ba susesu projetu ne’e no hato’o kompromisu Governu Portugál nian atu kontinua apoia projetu ne’e iha future.

Iha eventu ne’e, CLJ oferese mós prémiu, inklui sertifikadu no apoiu seluk ba mellora jornalista sira ne’ebé hatudu melloramentu iha uzu dalen portugés, hanesan Afonso do Rosário, husi mídia estatál Ajénsia Tatoli no Adriano Vedial, husi mídia privada GMN TV.

Atividade ne’e hala’o mós diskusaun meza-redonda ho lia-portugés husi jornalista sira husi órgaun komunikasaun sosiál hodi aborda kestaun sira hanesan kualidade informasaun, dezinformasaun, jornalizmu dijitál, IA, edukasaun kontínua, no knaar ne’ebé CLJ bele hala’o iha futuru.

Eventu ne’e partisipa husi Ministra Edukasaun, Dulce de Jesus, estudante departamentu komunikasaun sosiál UNTL no jornalista sira.

Notísia relevante: CLJ eleva jornalista nia kapasidade liuhosi formasaun língua portugeza

Jornalista: Nelson de Sousa

Editora: Maria Auxiliadora

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

error: Content is protected !!