ANCI-TL rejistu kazu soe bebé lima husi munisípiu tolu

DILI, 28 Setembru 2026 (TATOLI)–Durante fulan sia (9), hahú Janeiru to’o Setembru tinan-ne’e, Aliansa Nasionál Kombate Infantisidu Timor-Leste (INCI-TL), rejistu kazu soe bebé hamutuk lima (5). Númeru ne’e kompostu husi mane haat no feto ida, iha Munisípiu Likisá, Dili no Ainaru.
“Tanba-ne’e mak ohin ita hahú fó-sai dadus fulan-Janeiru to’o Setembru tinan 2026, ita rekolla dadus soe bebé ne’e iha lima kompostu husi mane haat no feto ida, iha-ne’ebé husi Munisípiu Likisá rua, Dili rua no Ainaru ida,” Diretór Ezekutivu Aliansa Nasionál kombate Infantisidu Timor-Leste, José Turky ba jornalista sira iha Salaun FONGTL, Kaikoli, Dili, Segunda ne’e.
Nia dehan sira konsege halo paraser sira to’o iha Ministériu Públiku, oinsá atubele identifika autór prinsipál sira–husi kazu lima ne’e iha bebé ida de’it mak konsege salvadu no na’in-haat seluk la konsege salva vida, no ida-ne’ebé konsege salvadu ne’e husi Munisípiu Likisá–agora reintrega ona bá família.
Nia dehan Aliansa Nasionál Kombate Infantisidu kada tinan sempre atualiza nia dadus relasiona kazu soe bebé iha Timor-Leste.
“Ita hotu hatene soe bebé ne’e hanesan krime fenómena públika, presiza ita hotu nia atensaun. Entaun, ita konsidera krime ne’e hanesan estraordináriu. Ita esforsu atu kombate kazu soe bebé iha ita-nia nasaun,” nia akresenta.
José subliña kazu lima ne’e suspeita (feto) parte relevante sira identifika ona, maibé prosesu kona-ba nia aman ne’e mak dalaruma sei lori tempu naruk.
“Tanba ita-nia sosiedade ida agora lakohi rekoñese saida mak sira halo. Ita halo komparasaun, iha Munisípiu Likisá iha suku ida autór husi mane ne’e la’ós husi suku ne’e rasik, maibé husi suku seluk, tanba ne’e mak ita atu prosesa autór ka aman ne’e presiza autoridade lokál no seguransa sira lori tempu naruk atu identifika nia aman,” nia esplika.
Tuir nia katak atu kombate kazu soe bebé iha Timor-Leste ne’e esforsu koletivu ida, la’ós parte ida de’it, tanba ne’e mak ANCI-TL iha polítika interna atu halo formasaun ba estudante sira no mós komunidade hotu, hodi hasa’e sira-nia konsiénsia.
“Ita iha polítika interna. Primeiru, ita iha planu ne’ebé mak dadaun ne’e ita tenta atu halo mak edukasaun seksuál no edukasaun reprodutiva. Agora matéria hirak-ne’e ita foku ba iha ensinu sekundáriu sira maibé edukasaun seksuál ne’e bainhira orienta joven sira, bainhira mak atu halo relasaun seksuál no relasaun seksuál ne’e ho sé no nia iha duni responsabilidade ba ita-boot ka lae, tanba ne’e mak ita hahú halo ezersísiu ne’e husi nivel sekundária sira,” José tenik.
Jornalista: Osória Marques
Editór: Xisto Freitas da Piedade

