Top

INTERPOL fó formasaun ba Autoridade Seguransa no Defeza

Funsionarios PCIC, Autoridade aduneiru, Servisu Migrasaun, PNTL no FFDTL, tuir formasaun kona ba investigasaun ba armas neebe fo husi parte INTERPOL iha salaun Spring Palm Dili, 28 setembru 2026. Foto TATOLI/Antonio Daciparu

DILI, 28 sembru 2026 (TATOLI) – International Police (INTERPOL) liuhusi sira-nia progama Stonefish, segunda ne’e fó formasaun espesializada ba membru Polisia Nasionál Timor-Leste (PNTL), Polísia Siéntífika Investigsaun Kriminál (PCIC, sigla portugés) no membru FALITIL-Forsa Defeza Timor-Leste (F-FDTL) iha área investigasaun ba kime arma proibida sira iha Timor-Leste.

Objetivu husi formasaun ne’e atu hakle’an koñesimentu autoridade polísial no militár sira kona-ba halo prevensaun no mitigasaun ba krime arma proibida iha Timor-Leste. Formasaun ne’e hahú husi loron 29-30 setembru 2026.

Diretór Nasionál PCIC, Viçente Fernandes e Brito, esplika, objetivu prinsipál husi formasaun ne’e mak ba investigsaun ba iha arma proibidu sira, Timor-Leste kriminalizadu ona tuir Kódigu Penál tanba ne’e formasaun ne’e atu iha kapasidade prevensaun, kapasaidade detensaun ba krime arma proibida.

Diretor Nacional PCIC ho formador husi INTERPOL. Foto TATOLI/Antonio Daciparu

“Formasaun ne’e ligadu ho servisu PNTL, PCIC, F-FDTL nia ajente nasional sira ne’ebé mak servisu ne’ebé iha fronteira. Ne’ebé formasaun ida-ne’e importante loos atu nune’e ita bele iha nafatin regra, ita nafain iha kapasidade oinsá mak investigsaun ne’ebé efetivu oinsá atu hasae ita-nian kapasidade prevensaun,” Viçente Fernandes, ko’alia iha Palm Spring, Fatuhada, segunda ne’e.

Nia dehan, formasaun ida-ne’e ligasaun ho arma proivida bele dehan katak krime ida-ne’e konstitui krime organizadu transnasionál.

Viçente Brito, haktuir PCIC hahú funsiona nia servisu iha 2015 no seidauk rejista ema lori tama arma proibida.

Nia dehan, Timor-Leste nu’udar membru ASEAN entaun formasaun sira-ne’e importante tebes iha situasuan ida prontidaun atu kondús krime investigasaun ba arma propobida.

Nia fundamenta, krime sira iha nia komplexu no krime ne’e iha mós konetividade.

Ofisiál Espesializada Programa Arma INTERPOL, Line Haidar, esplika, formasaun iha ámbitu projetu stonefish, ne’ebé halo parte iha programa arma proibida Interpol nian.

“Ida-ne’e maka projetu ida ne’ebé finansia hosi Departamentu Enerjia Estadu Unidus nian, ne’ebé ho laran-luak tebes fó oportunidade mai ami iha-ne’e iha Timor-Leste no koopera ho eskritóriu Interpol nian iha Dili,” nia katak.

Nia dehan, formasaun ne’e ho objetivu atu muda investigasaun atu nune’e kada arma proibida ne’ebé apreende konsidera hanesan parte ida husi eskema ampla ho nia konektividade ka fonte husi arma referida, nune’e bele deskobre fonte sira ne’ebé desvia arma hodi prevene movimentu arma proibida mai Timor-Leste.

“Maibé mós atu garante katak Timor-Leste integra iha rejiaun ho alta seguransa, rejiaun ida ne’ebé ho nia objetivu atu prevene no responde mós ba tráfiku arma ilísitu, nune’e mos iha koneksaun ho forma oioin hosi krime internasionál no transnasionál,” Line Haidar fó hanoin.

Nia hatutan, formasaun ida-ne’e importante tebes tanba arma proibida sai hanesan denominadór komún ida entre forma oioin krime nian.

“Arma ruma ne’ebé apreende iha-ne’e ka iha nasaun seluk bele iha ligasaun ho kilat sira seluk mós, ka bele fábrika iha nasaun seluk, muda hosi nasaun ida ba nasaun seluk, no ikusmai apreende iha fatin krime nian. Laiha nasaun ida maka hala’o operasaun mesak. Ita hotu tenke servisu hamutuk, hametin kooperasaun internasionál atu nune’e ita bele hetan rezultadu ne’ebé efetivu,” nia afirma.

Jornalista: Natalino Costa

Editór: Evaristo Soares Martins

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

error: Content is protected !!