Parlamentu autoriza dezlokasaun Prezidente Repúblika bá Tuvalu no Fiji

DILI, 30 Setembru 2026 (TATOLI) – Parlamentu Nasionál liuhusi reuniaun plenária aprova pedidu asentimentu dezlokasaun Prezidente Repúblika, José Ramos-Horta, bá Tuvalu no Repúblika Fiji.
Tuir termu efeitu númeru 1 artigu 80 alínea ‘h’ númeru 3, artigu 95 Konstituisaun, ho meiu ne’e Xefe Estadu solisita bá Parlamentu nesesáriu konsentimentu préviu ba realizasaun dezlokasaun bá Tubalu no Fiji ho objetivu atu partisipa iha Pre-COP Leader Event, ne’ebé sei realiza iha 5-6 Outubru iha sekuénsia konvite ne’ebé dirije husi Primeiru-Ministru Tuvalu no Primeiru-Ministru Repúblika Fiji no Primeiru-Ministru Austrália, Anthony Albanse.
Xefe Estadu sei auzente iha Timor-Leste iha 04 Outubru no filafali iha 07 Outubru.
Husi loron 5 to’o 8 Outubru, Fiji, Tuvalu, no Austrália sei halo parseria atu organiza enkontru ministeriál ofisiál ba preparasaun COP31 no eventu ba líder sira.
Eventu sira-ne’e sei lori ema sira ne’ebé foti desizaun kona-ba klima iha nivel globál mai Pasífiku molok COP31 iha Antalya, Turkia. Eventu ne’e sei sai oportunidade atu hametin dinámika ba negosiasaun, no mós hatudu lideransa, perspetiva no asaun klima husi Pasífiku.
Pra-COP mak enkontru preparasaun ne’ebé hala’o molok konferénsia klima anuál Nasaun Unida (ONU), ne’ebé koñesidu ho naran COP. Enkontru ne’e halibur grupu ki’ik husi nasaun sira, normalmente entre nasun 30 to’o 40, atu diskute asuntu importante sira ne’ebé sei negosia husi grupu boot, ne’ebé kompostu husi nasaun 196, iha COP.
Normalmente, Pra-COP Pasífiku ne’e partisipa husi funsionáriu sira, maibé sei halibur mós ministru sira, investidór sira no líder indústria husi mundu tomak.
Enkontru ne’e dezenvolve atu ajuda nasaun sira teste ideia sira, komprende prioridade idaidak, identifika área sira ne’ebé iha diferensa opiniaun no buka pontu konkordánsia ne’ebé bele sai baze ba akordu, molok negosiasaun formál iha COP hahú.
Jornalista: Nelson de Sousa
Editora: Maria Auxiliadora

