F-KHK enserra Programa Prontu ba Dezastre iha Babulu

VIKEKE, 01 Outubru 2026 (TATOLI)—Fundasaun Knua Haberan Komunidade (F-KHK), parseiru Care iha Timor-Leste no Autoridade Protesaun Sivíl (APC-sigla portugeza) enserra Programa Prontu ba Dezastre ne’ebé implementa iha Aldeia Beli, Darlari, iha Suku Babulu, Postu Administrativu Uatulari, Munisípiu Vikeke.
Iha enserramentu ne’e, Diretór Ezekutivu F-KHK, Augusto Pinto, haktuir Programa Prontu ba Dezastre faze dahuluk no faze daruak nian finaliza ona, maibé sei kontinua ho programa seluk ne’ebé sei kontinua implementa iha Suku Babulu.
“Ita-nia programa ne’e iha rua. Faze dahuluk no faze daruak durante tinan lima ne’ebé finaliza ona iha fulan-Outubru ida-ne’e. Maski programa ne’e ita konklui ona, maibé ita-nia parseiru sira sei kontinua implementa projetu seluk iha suku ida-ne’e—naran projetu mak seidauk fó-sai inklui atividade sira,” Augusto ba TATOLI, iha Aldeia Darlari, Kinta ne’e.
Nia esplika iha programa ne’e F-KHK implementa atividade sira hanesan mapeamentu ba komunidade ne’ebé hela iha fatin risku dezastre, mitigasaun, rai no impresta osan.
“Atividade sira-ne’e atu ajuda komunidade sai preparadu. Karik mosu dezastre ruma sira iha ona preparasaun hodi hasoru dezastre naturál. Tanba, aldeia rua ne’ebé hela iha área Alembata kada tinan sempre enfrenta bee-sa’e (inundasaun). Ne’e duni, liuhusi programa ida-ne’e ita prepara komunidade hasoru dezastre naturál sira,” nia hato’o.
Iha fatin hanesan, Diretór Nasionál APC, Cesário da Silva Marques, hateten Programa Prontu ba Dezastre ne’e Governu servisu hamutuk ho parseiru sira ba implementasaun atividade ne’ebé liga ba dezastre naturál.
“Entaun, liuhusi programa sira-ne’e ita-nia parseiru sai mai implementa atividade sira kona-ba prevensaun hasoru dezastre naturál. Bainhira mosu dezastre ita iha ona koñesimentu natón hodi salva an no família seluk, molok parte relevante sira to’o. Tan ne’e, parte Governu hato’o agradesimentu ba parseiru sira-ne’ebé implementa Programa Prontu ba Dezastre ida-ne’e,” nia subliña.
Iha parte seluk, Reprezentante Care, Serpa Pinto dos Santos, dehan durante Care nia observasaun ba Programa Prontu ba Dezastre, komunidade Suku Balulu liuliu aldeia rua koopera tebes ba implementasaun atividade sira.
“Ha’u hakarak hateten ba komunidade katak programa ne’e ramata ona, maibé parte doadór haree di’ak, nune’e sei iha nia kontinuasaun iha futuru,” nia subliña.
Aleinde ne’e, Xefe Suku Babulu, Mário Trindade, hato’o agradesimentu ba parseiru Care ne’ebé durante ne’e prezensa iha Suku Babulu hodi implementa Programa Prontu ba Dezastre nian.
“Ha’u hato’o agradesimentu tebes ba ita-nia parseiru sira liuliu ba F-KHK no Care mai ami-nia suku, tanba liuhusi atividade sira-ne’e bele ajuda komunidade responde ba dazastre naturál,” nia hato’o.
Nune’e mós, Reprezentante Komunidade Aldeia Darlari, Jeferino Menezes, relata durante parseiru F-KHK implementa atividade iha Aldeia Beli no Darlari ne’ebé hela iha área Alembata, oferese formasaun oioin ba komunidade oinsá hasoru dezastre naturál.
“Ha’u sente durante ne’e ami aprende buat barak husi ita-nia parseiru sira tanba ami hetan ona formasaun sira kona-ba hasoru dezastre naturál no husi formasaun sira-ne’ebé ami hetan, bainhira mosu dezastre ruma ami bele salva an no família sira. Ba programa ida-ne’e hasa’e ona ami-nia koñesementu liga ba dezastre naturál sira,” nia hato’o.
Entretantu, serimónia enserramentu ba programa ne’e partisipa husi autoridade lokál, parseiru Care, F-KHK, APC no komunidade husi Aldeia Beli no Darlari kuaze na’in-60 resin.
Jornalista: Vitorino Lopes da Costa
Editór: Xisto Freitas da Piedade

