Top

Makau hakarak hametin kooperasaun ho Timor-Leste iha formasaun no dezenvolvimentu ekonómiku

Prezidente Repúblika, José Ramos-Horta hala’o enkontru Komendadór José Pereira Coutinho nu'udár Prezidente Asosiasaun Traballadór Funsaun Públika Macau. iha Palásiu Prezidensiál Nicolau Lobato, Bairru Pite, Dili, sexta (09/10/2026). Imajen Tatoli/Egas Cristovão.

DILI, 09 Outubru 2026 (TATOLI) – Makau hanoin atu hametin kooperasaun ho Timor-Leste iha área formasaun rekursu umanu, edukasaun, komérsiu no dezenvolvimentu ekonómiku, hodi aproveita lasu istóriku, lia-portugés no ligasaun Makau nian ba merkadu xinés.

Deklarasaun ne’e hato’o husi Prezidente Asembleia Jerál husi Asosiasaun Traballadór Funsaun Públika Makau, Rita Santos, no husi Deputadu Asembleia Jerál Lejizlativa Makau, José Pereira Coutinho, hafoin reuniaun ho Prezidente Repúblika, José Ramos-Horta.

Rita Santos haktuir katak Makau disponivel atu kontinua tulun dezenvolvimentu Timor-Leste nian, partikularmente liuhusi parseria ekonómika, oportunidade empregu no troka entre instituisaun no emprezáriu sira husi país rua ne’e.

Responsavel rekorda katak nia koñese Ramos-Horta dezde tinan 2003, bainhira Makau sai uma-na’in ba kriasaun Fórum ba Koperasaun Ekonómika no Komersiál entre Xina no País sira ko’alia lia-Portugés nian, ne’ebé Timor-Leste mós halo parte.

Prezidente Asembleia Jerál husi Asosiasaun Traballadór Funsaun Públika Makau, Rita Santos, hafoin reuniaun ho Prezidente Repúblika, José Ramos-Horta.

“Makau nia odamatan nakloke hodi kontinua estabelese parseria sira ho timoroan sira, nune’e bele apoia dezenvolvimentu ekonómiku Timor-Leste nian no kria tan oportunidade sira empregu nian”, Rita Santos hatete.

Nia hanoin hikas katak durante períOdu ne’ebé nia serbisu nu’udar sekretária-jeral husi Fórum Makau nian, promove ona inisiativa oioin hodi hakbesik timoroan sira ba instituisaun no setór emprezariál sira Makau nian, inklui semináriu sira husi emprezáriu sira no enkontru sira.

Responsavel ne’e defende katak koperasaun ne’e tenke kontinua dezenvolve, hodi konsidera knaar Makau nian hanesan plataforma ligasaun entre Xina no nasaun luzófona sira.

Nia esplika katak Makau bele sai mós hanesan ponte ida ba asesu Timor-Leste nian ba Grande Baía Guangdong-Hong Kong-Macau, rejiaun ekonómika ida ne’ebé inklui sidade sira iha provínsia xineza Guangdong no rejiaun administrativu espesiál sira husi Hong Kong no Makau.

Rita Santos destaka mós importánsia husi lia-portugés, ne’ebé mantein ofisiál iha Makau, hodi fasilita komunikasaun no hametin relasaun sira entre komunidade rua ne’e.

Nia haktuir nia vizita mai Timor-Leste ba dala hitu ona no konsidera pozitivu tanba hetan joven timoroan sira ne’ebé iha domin boot liu ba lia- portugés. Tuir nia haree, bele fasilita ligasaun sira ne’ebé besik liu ho Makau no ho nasaun sira seluk ne’ebé ko’alia lia-portugés.

Rita Santos fó hanoin mós kona-ba lasu istóriku sira solidariedade nian entre Makau no timoroan sira, inklui akollimentu ba joven timoroan sira iha Makau durante períodu okupasaun indonéziu nian.

Nia hato’o ninia intensaun atu kontinua apoia integrasaun ema timoroan no hametin relasaun amizade entre povu rua ne’e.

Nia subliña mós katak Konferénsia Ministeriál Fórum Makau nian marka ona ba tinan oin, hodi halibur reprezentante ofisiál sira no emprezáriu sira husi nasaun partisipante sira.

Reuniaun ne’e tenke fó dalan atu asina planu kooperasaun ekonómika no komersiál entre Xina no nasaun sira ne’ebé ko’alia lia-portugés, ne’ebé kobre área sira hanesan infraestrutura, komérsiu, formasaun rekursu umanu, esplorasaun rekursu, no kultura.

Responsvel ne’e hato’o nia espetativa katak Timor-Leste sei partisipa iha konferénsia ne’e liuhoui reprezentante Governu no emprezariál sira, hodi aprofunda parseria sira ne’ebé iha ona no identifika oportunidade dezenvolvimentu foun sira.

Iha fatin hanesan, José Pereira Coutinho afirma katak delegasaun hanoin atu kontinua kontaktu institusionál sira hodi transforma relasaun amizade sira ba rezultadu konkretu sira, liuliu iha formasaun pesoál administrasaun públika nian no iha edukasaun.

“Ami hakarak kontribui ba dezenvolvimentu Timor-Leste nian, partikularmente iha área edukasaun nian no formasaun ba pesoál sira funsaun públika nian”, nia deklara hodi subliña katak Timor-Leste ho Makau fahe referénsia legál sira ho orijen portugés, aleinde dalen, ne’ebé konstitui baze favoravel ba aprofundamentu koperasaun institusionál.

Deputadu ne’e argumenta, enkontru entre instituisaun sira tenke kontinua, nune’e bele identifika oportunidade foun ba kooperasaun no garante benefísiu konkretu ba populasaun timoroan.

Delegasaun hanoin atu kontinua kontaktu sira hafoin fila ba Makau, ho objetivu atu hametin relasaun profisionál no institusionál sira no kontribui ba hadi’a kualidade moris sidadaun Timor-Leste nian.

Jornalista: Arminda Fonseca

Editora: Maria Auxiliadora

 

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

error: Content is protected !!