Top

MTA rejista turista ne’ebé vizita TL hamutuk 48.927 ho despeza millaun $62,5

Skipper no Tripulante sira iha korrida ró Darwin-Dili. Foto/MT.

DILI, 12 Outubru 2026 (TATOLI)—Ministériu Turizmu no Ambiente (MTA) rejista turista sira-ne’ebé mai vizita Timor-Leste hamutuk 48.927 ho estimasaun despeza direta hamutuk millaun $62,5 iha tinan 2025.

Diretór Jerál Turizmu no Ambiente, António da Silva, informa ida-ne’e akontese tanba apoiadu husi nivel aas husi satisfasaun visitante, inklui intensaun forte atu rekomenda no vizita fila-fali Timor-Leste.

Rezultadu sira-ne’e detalla iha Inkéritu dadus vizitante internasionál (International Visitor Survey/IVS) iha Janeiru to’o Dezembru 2025, ne’ebé publika husi Organizasaun Turizmu Pasífiku (Pacific Tourism Organisation/SPTO) no Ministériu Turizmu no Ambiente Timor-Leste (MTA), liuhusi Inisiativa Dadus Turizmu Pasífiku (Pacific Tourism Data Initiative/PTDI), ne’ebé finansia husi Governu Nova Zelándia.

“Inkéritu ka dadus ne’e hatudu katak 95% visitante sira sei rekomenda Timor-Leste ba ema seluk, 91% hatudu sira-nia intensaun atu fila-fali mai Timor-Leste no 84% husi respondente sira deskreve Timor-Leste nu’udar destinasaun ne’ebé úniku no atrativu,” Diretór Jerál ne’e relata ba Agência Tatoli liuhusi telefónika, ohin.

Ho persentajen hanesan ne’e, nia dehan, turista sira mós konsidera Timor-Leste nu’udar destinasaun ne’ebé fó valor di’ak ba osan ne’ebé gasta, no kuazé metade husi respondente 58% mak vizitante sira-ne’ebé mai Timor-Leste dala uluk.

“Perspetiva husi vizitante sira barak liu mak temi povu no ospitalidade mak sai atrasaun ba sira kuazé 46%. Tuir mai beleza naturál no paisajen kultura, istória, mergullu no snorkelling mós sai nu’udar atrasaun importante ba sira kuazé 30%,” membru governante ne’e informa.

Nia hatutan, kona-ba despeza direta ho estimasaun hamutuk rihun $1.279 kada vizitante ba kada viajen, inklui gastu ne’ebé selu ona antes mai no despeza iha rai laran.

Ida-ne’e ekivalente besik $165 kada vizitante iha kada loron. Bainhira aplika ba estimasaun chegada vizitante internasionál iha tinan 2025 hamutuk rihun 48.927, ida-ne’e kontribui aproximadamente millaun $62,5 bá ekonomia direta iha Timor-Leste.

“Atividade ne’ebé vizitante sira halo mak féria sai hanesan objetivu prinsipál husi viajen kuazé 55%, halo negósiu no konferénsia iha 13%, vizita família no belun sira atinje 10%, voluntariadu iha 10% no halo peskiza no edukasaun iha 7%,” nia esplika.

Nune’e, nia dehan, dadus hatudu katak rejiaun Ázia mak rejiaun prinsipál ne’ebé mai vizitante barak liu ho 52%, Europa atinje 22%, Oseania iha 19%, merkadu prinsipál sira mak Austrália ne’ebé atinje 18%, Xina iha 17%, Indonézia atinje 16%, Portugál iha 13% no Malázia atinje 4%.

“Durante vizitante sira hala’o vizita iha ita-nia rai sira mós iha rekomendasaun ne’ebé sira identifika hanesan transportasaun, estrada, prosesu iha aeroportu, informasaun ba vizitante no sinalizasaun, koneksaun dijitál, limpeza ambientál no jestaun lixu nu’udar área prioritária sira-ne’ebé presiza hadi’a atu aumenta esperiénsia vizitante no kompetitividade destinasaun turizmu,” nia haktuir.

Rezultadu sira-ne’e sei orienta prioridade nasioná iha setór turizmu, inkéritu ne’e konfirma katak vizitante sira valoriza buat sira-ne’ebé halo Timor-Leste úniku, liuliu manorin no ospitalidade husi povu, ambiente naturál, kultura no tradisaun no Timor-Leste nia istória.

“Ami kontente ho rezultadu sira-ne’e, liuliu tanba dadus hirak-ne’e sei ajuda determina planeamentu no prioridade investimentu iha setór turizmu, enkuantu ami prepara atu simu Enkontru Summit ASEAN iha 2029,” nia hateten.

Nia hatutan, ho realizasaun eventu boot ida-ne’e, Ministériu Turizmu prevee katak turizmu sei aumenta 10% to’o 20% iha tinan sira oin mai, no iha objetivu atu atinje pelumenus 100.000 chegada vizitante ho estimasaun despeza direta turizmu to’o tinan 2030 kuazé millaun $200.

“Tanba iha IVS 2025 marka tan milestone ida iha parseria entre SPTO no MTA liuhusi PTDI, ne’ebé hametin kapasidade iha área dadus turizmu atu suporta planeamentu no investimentu ne’ebé bazeia ba evidénsia,” nia dehan.

Jornalista : Alexandra da Costa

Editór        : Cancio Ximenes

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

error: Content is protected !!