SEFOPE submete ona karta pedidu ezbosu lei saláriu mínimu ba Gabinete PM
DILI, 13 Outubru 2026 (TATOLI)-Sekretáriu Estadu Formasaun Profisionál no Empregu (SEFOPE), Rogério Araújo Memdonça, informa katak iha loron 12 fulan-Outobru ne’e nia submete ona karta kona-ba esbosu revizaun lei saláriu mínimu ba Gabinete Primeiru-Ministru.
“Ha’u kontente tebes tanba MKAE dehan proposta ne’e konklui ona, falta de’it nivel polítiku mak seidauk bele halo aprezentasaun, entaun públiku hatene katak hein de’it Vise-Primeiru Ministru, Francisco Kalbuadi Lay hodi lori ba Konsellu Ministru,” Sekretáriu Estadu ne’e relata ba jornalista sira iha nia kna’ar fatin, Kaikoli, ohin.
Tanba ne’e, nia dehan se proposta ne’e kompletu ona entaun nusa la lori ona ba Konsellu Ministru, ne’ebé kulpa ne’e iha ne’e SEFOPE mak la halo servisu ka MKAE mak la lori ba Konsellu Ministru.
“Hprsehik karta ne’e lori ona ba submete iha Gabinete Primeiru-Ministru no aprova ona ba iha Prezidénsia Konsellu Ministru. Arkivu ha’u sei tau hela iha ne’e. Entaun ida-ne’e la’ós hato’o keixa maibé atu hato’o informasaun kona-ba ami-nia preparasaun ba revizaun saláriu mínimu,” nia hateten.
Desizaun ne’e, nia dehan, ne’e iha Konsellu Ministru maibé bainhira públiku ejize kona-ba asuntu ne’e mak sira bele resposta katak dokumentu submete ona ba parte relevante sira, nune’e husi parte Gabinete Primeiru-Ministru sei husu fali ba MKAE hodi aprezenta.
Nia dehan, iha deklarasaun Ministériu Koordenadór Asuntu Ekonoomia (MKAE) dehan revizaun saláriu mínimu sei fó impaktu ba inflasaun ekonomia no empregadór bele hamenus forsa traballadór sira-nian.
“Se ko’alia kona-ba inflasaun, ita halo komparasaun uluk saláriu $85 maibé hasa’e ba iha $115 mós ekonomia iha rai-laran ne’e normál hela. Ita mós simu pareser husi Institutu Nasionál Estatístika rasik, ne’ebé sei la fó impaktu ba inflasaun. Aleinde empregadór sira balun mós fó saláriu ba sira-nia traballadór liu tiha saláriu mínimu, ne’ebé sira mós aseita,” nia hateten.
Pareser husi INE-TL rasik ne’ebé baibain halo peskiza kona-ba indíse ekonomia rai-laran, ne’ebé konsultasaun sira-ne’e sira halo hotu ona. Entaun identifika took ministériu ida-ne’ebé mak atu halo tan peskiza ba indíse ekonomia ne’e laiha ona.
Nia hatutan, revizaun ne’e mós bazeia ba estudu, análiza situasaun sira iha Timor hodi envolve husi entidade oioin hanesan Ministériu Finansa (Estatístika no makro ekonomia), Komisaun Funsaun Públiku (KFP), MAKLAN no Konsellu Nasionál Traballu.
“Konsultasaun sira-ne’e ami halo hotu ona, ami iha dokumentu kompletu, ne’ebé ita tenke halo separasaun saláriu mínimu ne’e vale de’it ba setór privadu la’ós administrasaun públika, signifika laiha relasaun ho orsamentu Estadu nian”, nia subliña.
Jornalista : Alexandra da Costa
Editór : Cancio Ximenes
