ARKTL-SEKOMS prioriza seguransa jornalista iha kontestu eleisaun prezidensiál 2027

DILI, 16 Outubru (TATOLI)—Asosiasaun Rádiu Komunidade Timor-Leste (ARKTL) hamutuk ho Sekretária Estadu Komunikasaun Sosiál (SEKOMS) realiza diskusaun meza redonda iha ámbitu selebrasaun loron nasionál liberdade imprensa ba da-haat, ne’ebé fó prioridade liu kona-ba “Seguransa jornalista iha kontekstu eleisaun prezidensiál 2027”.
Prezidente Rádiu Komunidade iha Timor-Leste, Prezaldo Ximenes, hateten tema ba ohin loron nian ne’e interesante tebes tanba Timor-Leste mós besik realiza ona eleisaun prezidensiál iha tinan 2027, nune’e iha kontestu ne’e oinsá mak atu kontinua garante nafatin seguransa husi servisu jornalista nian iha terrenu.
“Tanba bazeia ba esperiénsia iha pasadu jornalista balun hetan difikuldade ba asesibilidade informasaun nian durante prosesu eleisaun,” Prezaldo Ximenes hateten iha diskusaun meza redonda ne’e,

Tanba ne’e, nia dehan, oportunidade ohin sira konvida mós oradór prinsipál sira hodi kontinua hametin servisu parséria ba tinan oin no garante nafatin jornalista sira-nia seguransa hodi divulga informasaun relasiona ho eleisaun prezidensiál nian ba públiku.
Sekretáriu Estadu Komunukasaun Sosiál, Expedito Loro Dias Ximenes, hato’o agradesimentu ba oradór sira tanba bele fó tempu uitoan atu bele halo diskusaun kona-ba mekanizmu no garante seguransa servisu jornalista nian iha kontestu eleisaun prezidensiál 2027.
“Jornalista sira mós hatene ona prinsípiu jerál ne’ebé hatuur ona iha kódigu étika jornalizmu nian liuliu mak imparsialidade. Signifika iha tempu eleisaun informasaun ne’ebé rekolla tenke imparsialidade ho fontes sira-nia aspirasaun,” nia dehan.
Nia hateten, bainhira jornalista sira halo kobertura iha fatin ne’ebé bele fó asesibilidade no la fó asesu durante eleisaun no presiza garante imparsialidadd no evita provasidade eleitór nian iha urnas, nune’e jornalista sira labele sai fali portavós ba kandidatu ida (lealdade), atu garante nafatin jornalista sira-nia profisionalizmu no seguransa nian.
“Nune’e, molok eleisaun ami sei hamutuk ho KI, asosiasaun jornalista inklui CNE no STAE hodi halo sensibilizasaun ba militante sira atu introdús papel husi mídia nian durante prosesu eleisaun hodi garante nafatin informasaun ba públiku,” nia dehan.
Nia hatutan, jornalista sira mós tenke iha sira-nia karteira profisionál, atu nune’e bele asesu kartaun asesibilidade husi CNE no STAE ba prosesu eleisaun nian.
Komisária Komisaun Nasionál Eleisaun, Odete Maria Belo, konsidera katak prosesu eleisaun nian, papel Mídia mós importante tebes ne’ebé bele ajuda fó kontribuisaun informasaun ba públiku hahú husi prosesu kampaña to’o prosesu apuramentu ka kontazen ikus ba votu.
“Aleinde ne’e durante ne’e tuir ami-nia observasaun katak servisu jornalista nian iha kontestu eleisaun tuir duni prinsípiu regras ne’ebé estabelese ona iha CNE liuliu imparsialidade ba kandidatu sira”, Komisária ne’e subliña.
Tuir nia mídia importante divulga informasaun, maibé durante prosesu eleisaun CNE mak sei sai tau matan ba iha prosesu tomak liuliu ba mídia estatal hanesan RTTL no Agência Tatoli.
“Tanba ne’e ami mós prepara ona regulamentu sira-ne’ebé bele regula servisu mídia nian iha terrenu liuliu liga ba imparsialidade no privasidade hodo garante nafatin seguransa ba sira, maske ami la fó sansaun ba sira maibé ami informa no gia sira tuir matadalan ne’ebé iha,” nia hateten.
Adjunto PDHJ, Rigoberto Monteiro, rekomenda katak molok realiza eleisaun prezidensiál ekipa hotu tenke kria protokolu konjuntu hodi haree kona-ba mekanizmu protesaun ba jornalista.
“Entaun ha’u hakarak protokolu konjunta ne’e atu harmoniza konflitu lejizlasoens sira-ne’ebé fó kompeténskmia ba orgaun kompeténsia sira,” nia hateten.
Tanba tuir nia tenke define ona kartaun kredensiál ne’ebé bele fó kompeténsia asesebilidade jornalista nian iha terrenu hanesan karteira profisionál, maibé CNE mós prepara sira-nia kartaun entaun kartaun kredensiál ida-ne’ebé mak define loloos sira-nia asesibilidade kobertura ba eleisaun, nune’e presiza iha mekanizmu foun atu identifika de’it kartaun ida mak sai kredensiál.
Inspetór Jerál Polísia Nasionál Timor-Leste (PNTL), Komisáriu Asistente Polísia Hermenegildo Gonçalves da Cruz, hateten parte seguransa nian prontu atu asegura páz no estabilidade durante prosesu eleisaun ba tinan 2027 nian.
“Kona-ba atu asegura jornalista sira-nia seguransa durante prosesu eleisaun prezidensiál nian, sira pronto. Maibé tenke fó dadus ba sira kona-ba jornalista ne’ebé atu destaka hodi halo kobertura ba asuntu ida-ne’e tanba agora ne’e ema barak ne’ebé la’ós jornalista mós bele fó sai fali informasaun iha mídia sosiál,” nia informa.
Ida-ne’e presiza informa, nune’e sira bele relata ba membru seguransa destakadu sira iha estasaun votasaun hodi ajuda seguransa mós ba jornalista sira hodi evita konflitu no desintendimentu.
Nia hatutan, antes ne’e PNTL ho Konsellu Imprensa asina ona akordu parseria hodi garante seguransa ba jornalista sira-nia servisu iha terenu, maibé agora presiza revee fali halo klaru liután hodi garante kooperasaun ida-ne’e.
Jornalista : Alexandra da Costa
Editór : Cancio Ximenes

