Mídia Livre no Demokrásia Metin destaka liberdade no responsabilidade

DILI, 16 Outubru 2026 (TATOLI)—Sekretáriu Estadu Komunikasaun Sosiál, Expedito Dias Ximenes, konsidera iha ámbitu selebrasaun loron nasionál liberdade imprensa ba da-haat, ne’ebé ho tema “Mídia livre demokrásia metin”, destaka pontu importante rua maka liberdade no responsabilidade.
Sekretáriu Estadu Komunikasaun Sosiál, Expedito Loro Dias Ximenes, hateten jornalista sira iha liberdade atu hakerek kona-ba dezenvolvimentu polítika, ekonomia, sosiál, kulturál, signifika ita iha liberdade atu kobertura, hakerek no fó sai informasaun liuhusi meiu plataforma oioin.
“Orgaun komunikasaun sira-nia papel importante. Jornalista sira bele iha liberdade maibé tenke ho responsabilidade,” Sekretáriu Estadu ne’e hateten iha programa “Meet the Press” ne’ebé hala’o iha Sentru Konvensaun Dili (CCD, sigla portugés), ohin.
Bainhira iha liberdade sein limite mak jornalista sira bele fó informasaun ne’ebé ladun kredivel hodi hamosu dezintendimentu iha públiku, nune’e jornalista sira-nia liberdade presiza ekilibra ho responsabilidade.
“Produtu jornalístiku ne’ebé ita halo atu haforsa liután demokrásia ne’ebé define katak podér iha povu nia liman,” nia dehan.
Prezidente Interina Konsellu Imprensa Timor-Leste, Suzana Cardoso, hateten lei komunikasaun sosiál fó dalan ba jornalista sira atu hala’o sira-nia kna’ar ho livremente atu garante informasaun ba públiku.
“Entaun husi KI garante nafatin independénsia sala redasaun no kontinua sai orgaun reguladora ba produtu jornalístiku sira-ne’ebé publika iha plataforma oioin,” prezidente interina ne’e deklara.
Tuir nia, KI iha papel importante atu kontinua defende liberdade imprensa no promove prátika jornalista nian.
Sesaun husu no hatán
Enkuantu iha sesaun husu no hatan iha Jornalista husi mídia RAFA, Marcelino Tomae, preokupa ho serviau SEKOMS no KITL nian atu kontinua garante liberdade imprensa ba servisu jornalista nian iha terrenu.
Nia husu, ba KI oinsá monitorizasaun produtu jornalístiku kona-ba reportajen investigativu hafoin fasilita ona formasaun ba jornalista sira liuhusi orsamentu ne’ebé prevee husi Gabinete Primeiru-Ministru.
Enkuantu nia mós rekomenda ba SEKOMS atu evita halo intervensaun servisu redasaun nian iha kada mídia sira liuliu mídia estatál sira iha Timor-Leste.
Resposta husi SEKOMS no KI
Iha biban ne’e, Sekretáriu Estadu Komunikasaun Sosiál, Expedito Loro Dias, resposta katak liberdade imprensa iha Timor-Leste la’o di’ak 30%
“Kona-ba intervensaun ba servisu mídia estatál nian ne’e ha’u laiha kompeténsia, maibé estatutu orgaun rua ne’e fó dalan ba membru Governu tutela ho superintendénsia tenke tau matan ba RTTL no Tatoli,” Expedito klarifika.
Tanba, nia dehan, mídia estatál rua ne’e simu orsamentu husi Estadu signifika sira empreza Estadu nian, tenke jere osan no funsionamentu servisu ho di’ak.
“Nune’e mak kada fulan ha’u sempre halo enkontru mensál ho mídia rua ne’e hodi rona sira-nia dezempeñu servisu, signifika la interven iha sira-nia polítika editorial,” nia reforsa.
Nune’e mós, tuir Prezidente Interina KI, Suzana Cardoso, esplika katak kona-ba formasaun reportajen investigativu ne’e hanesan sira-nia papel mak atu fasilita, hanorin jornalista sira iha asuntu ida-ne’e.
Maibé, nai dehan, kona-ba implementasaun ne’e depende ba redasaun ida-idak nian, KI laiha kompeténsia atu interven to’o iha ne’ebá, tanba lei la fó dalan mai ami atu tama to’o ema seluk nia redasaun.
Enkuantu kona-ba monitorizasaun produtu jornalístiku no garante liberdade imprensa entaun ne’e sira iha papel duni atu hala’o servisu ida-ne’e.
Jornalista : Alexandra da Costa
Editór : Cancio Ximenes

