Top

MAE finaliza avaliasaun faze daruak ba munisípiu sira

Ministru Administrasaun Estatál, Tomás do Rosário Cabral. Imajen TATOLI/Francisco Sony

DILI, 20 Outubru 2026 (TATOLI) – Ministériu Administrasaun Estatál (MAE) iha fulan-Setembru tinan ne’e finaliza avaliasaun faze daruak ba kondisaun mínima ba munisípiu sira.

Ministru Administrasaun Estatál, Tomás do Rosário Cabral, informa ida-ne’e bainhira halo audiénsia públika ho Komisaun C ba Asuntu Finansa Públika iha Parlamentu Nasionál, kona-ba proposta Orsamentu Jerál Estadu (OJE) 2027.

Governante ne’e seidauk esplika detallu rezultadu avaliasaun ne’e, maibé ninia relatóriu haruka ona ba Governu, liuliu ba Primeiru-Ministru atu diskute iha tempu badak depoizde diskusaun orsamentu hodi bele haree implementasaun podér lokál.

Nia hatete, iha tinan oin, ministériu prevee proposta orsamentu millaun $22-resin, iha alokasaun boot ba programa importante rua mak desentralizasaun administrativa no podél lokál ho simplifikasaun administrasaun públika ne’ebé instala ona balkaun únika iha territóriu nasionál.

“Iha asuntu ne’e, ba 2027, MAE iha diresaun rua sei hetan alokasaun ketak, liuliu tama ba Governu dijitál ho introdusaun lian ofisiál rua iha sistema governasaun ne’ebé iha. Iha sentru atendimentu públiku ne’ebé estabelese iha munisípiu sira katak, Governu sentrál hakarak lori prestasaun servisu to’o iha sentru atendimentu”, nia hatete.

Tomás Cabral dehan, tinan oin, iha munisípiu ida no rua sei iha eleisaun podér lokál ho fazeada no ida-ne’e nia alokasaun orsamentu ba podér lokál iha orsamentu ba asembleia munisipál [Parlamentu lokál] no Governu lokál, liuliu ba Prezidente no nia vise. Tanba instrumentu administrativu husi sekretáriu mai kraik sei funsiona ho orsamentu ne’ebé daudaun aloka iha servisu munisipál 22 no servisu autónomu ualu ne’ebé delega tiha ona ba munisípiu sira.

Kona-ba orsamentu ba Eleisaun Prezidensiál iha 2027 no tomada pose ho loron komemorativu sira tau ona iha títulu orsamentu Dotasaun Todo Governo.

Tuir livru orsamentál 2027 ne’ebé Tatoli asesu, títulu orsamentál ba Dotasaun Jerál Estadu iha programa funsionamentu dezenvolvimentu institusionál prevee $40.498.308, ne’ebé aloka ba subprograma funsionamentu dezenvolvimentu institusionál $16.150.000 no subprograma realizasaun aktu eleitorál $24.348.308.

Alokasaun orsamentu MAE nian ba tinan oin prevee $22.745.649 hodi aloka ba saláriu no vensimentu $10.354.990, bens no servisu $9.986.953, transferénsia públika $2.203.705, no kapitál menór rihun $60.

Orsamentu ne’e hodi finansia ba programa desentralizasaun administrativa no podér lokál ho subprograma dezenvolvimentu lokál, desentralizasaun administrativa, no planeamentu dezenvolvimentu integradu.

Programa funsionamentu no dezenvolvimentu institusionál ho subprograma rua, programa inkluzaun sosiál ho subprograma ida.

Programa toponímia no organizasaun urbana ho subprograma rua, programa dezenvolvimentu lokál ho subprograma ida. Programa reforma administrasaun lokál no simplikasaun administrativa Governu lokál ho subprograma ida.

Tuir portál transpéransia Ministériu Finansa,  to’o ohin MAE ezekuta ona 66,1% husi orsamentu 2026 ho montante orijen $22.396.484.

Notísia relevante: https://tatoli.tl/2026/03/19/mae-halo-avaliasaun-faze-daruak-ba-munisipiu-sira-iha-junu/

Jornalista: Nelson de Sousa

Editora: Maria Auxiliadora 

 

 

 

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

error: Content is protected !!