Top

FHT reprezenta Timor-Leste iha Diálogu Dijitál ASEAN iha Filipina

c0f6fde1-f113-4fea-987a-d3d8cd38d6bc

DILI, 05 Novembru 2026 (TATOLI) – Diretór-Ezekutivu Fundasaun Hadomi Timor (FHT), Abrão Monteiro, sei reprezenta Timor-Leste iha “Scam Ready ASEAN Public-Private Partnership Dialogue”, fórum rejionál ne’ebé sei realiza iha loron 10 to’o 11 fulan-Novembru tinan 2026, iha Manila, Filipina.

Atividade ne’e organiza husi Fundasaun ASEAN ho apoiu husi Google.org. Eventu ne’e sei hala’o iha Manila Ballroom, Manila Marriott Hotel, Newport World Resorts, ne’ebé ho tema “Navigating ASEAN’s Digital Future: Strengthening a Whole-of-Community Approach for Digital Resilience”.

Abrão Monteiro hatete katak Timor-Leste nia prezensa iha fórum ne’e aliña ho kompromisu organizasaun nian atu hametin kooperasaun rejionál, hasa’e literasia dijitál, no prevene fraude online tantu iha Timor-Leste komu iha rejiaun ASEAN ne’ebé luan liu.

Tuir nia, FHT mós sai hanesan parseiru implementadór lokál ba Fundasaun ASEAN iha Timor-Leste, ne’ebé fó apoiu ba ezekusaun programa “Scam Ready ASEAN”.

“Envolvimentu ida-ne’e hein atu hametin kolaborasaun ho parte interesada rejionál oioin, hodi ajuda hasa’e konxiénsia públika kona-ba ameasa sira husi krime dijitál, espesifikamente fraude online, ne’ebé kontinua evolui hamutuk ho avansu teknolójiku sira”, Abrão Monteiro realsa.

Tuir informasaun ofisiál husi Fundasaun ASEAN, Programa “Scam Ready ASEAN” ne’e hanesan inisiativa rejionál ida ne’ebé hala’o husi tinan 2025 to’o 2027, hetan apoiu husi Google.org. Ida-ne’e hakarak hasa’e konxiénsia públika, konfiansa, no abilidade hanoin krítiku hasoru ameasa sira eskrotu dijitál nian.

Programa ne’e nia alvu ba utilizadór millaun tolu liuhusi jogu edukasionál interativu ida ho naran “Be Scam Ready”, ne’ebé dezeña atu hadi’a ema nia abilidade hodi rekoñese tipu oioin husi bosok online sira.

Aleinde ne’e, programa ne’e iha alvu fó formasaun ba “Formadór Mestre” rihun 2, ne’ebé nia objetivu mak eduka benefisiáriu rihun 550, inklui joven sira, inan-aman sira, kuidadu-na’in sira, no idozu sira.

Fundasaun ASEAN esplika katak programa ne’e abranje mós dezenvolvimentu materiál aprendizajen anti-scam, formasaun ba formadór sira, diálogu polítika iha nivel nasionál no rejionál, no kampaña sensibilizasaun seguransa dijitál ne’ebé envolve segmentu oioin sosiedade nian.

Urjénsia husi Programa Fundasaun ASEAN ida-ne’e aumenta, tanba lakon ekonómiku signifikativu sira ne’ebé kauza husi bosok dijitál sira iha rejiaun Sudeste Aziátiku.

Tuir dadus ne’ebé publika husi Fundasaun ASEAN, lakon finanseiru sira ne’ebé rezulta husi bosok online sira iha Sudeste Aziátiku hodi projeta atu atinje millaun $23,6 iha 2024.

Ameasa ida-ne’e sai kompleksu liután tanba uza sala intelijénsia artifisiál (IA), espansaun sistema pagamentu instantáneu, no operasaun rede kriminozu tranznasionál sira.

Nu’udar resposta, ASEAN estabelese Grupu Traballu Anti-Scam durante Enkontru Ministru Dijitál sira ASEAN nian ba dalimak iha 2025, ho objetivu atu hametin koordenasaun no kooperasaun rejionál hodi proteje públiku husi fraude dijitál.

FHT nu’udar organizasaun sosiedade sivíl ida iha Timor-Leste ne’ebé foka liu ba promosaun direitu dijitál, hasa’e literasia teknolójika, garante seguransa internét, no hakbiit komunidade liuhusi edukasaun no asesu inkluzivu ba teknolojia.

Liuhusi inisiativa formasaun oioin, advokasia polítika, no diskusaun públika sira, FHT haka’as-an atu hadi’a kapasidade públika nian, partikularmente jerasaun foun sira, hodi uza teknolojia dijitál ho maneira ne’ebé seguru, responsavel, no produtivu.

Organizasaun ne’e mós haburas kolaborasaun entre Governu, setór privadu, sosiedade sivíl, akadémiku, no juventude hodi hametin reziliénsia dijitál iha Timor-Leste.

Jornalista: Arminda Fonseca 

Editora: Maria Auxiliadora 

 

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

Sponsored
error: Content is protected !!