Komunidade Fatulesu husu APC kontinua apoia bee-moos durante bailoron

VIKEKE, 10 Novembru 2026 (TATOLI)—Xefe Suku Uaimori, Francelino António Gomes, husu Autoridade Protesaun Sivíl (APC-sigla portugeza), liuhusi Unidade Bombeiru Munisípiu Vikeke, atu kontinua fornese bee-moos ba komunidade Aldeia Fatulesu, Suku Uaimori, Postu Administrativu Vikeke Vila, Munisípiu Vikeke, tanba komunidade sira enfrenta difikuldade atu asesu ba bee-moos durante tempu bailoron.
“Foin lalais, semana kotuk, ekipa Bombeiru bá fornese ona bee-moos ba komunidade Aldeia Fatulesu. Maibé, bee-moos ne’ebé Bombeiru lori bá ne’e la to’o litru 200. Tanba ne’e, ha’u hakarak kontinua husu APC atu fornese bee ba komunidade sira hodi uza ba konsume,” Xefe Suku Uaimori hateten ba TATOLI, I.P., iha Postu Administrativu Vikeke Vila, Tersa ne’e.
Francelino esplika katak, agora komunidade enfrenta difikuldade boot atu asesu ba bee-moos, tanba atu hetan bee, sira tenke la’o to’o Fatukilat, ho distánsia liu kilómetru rua husi aldeia.
“Tanba ne’e, ha’u hakarak husu entidade relevante sira atu kontinua apoia bee-moos ba komunidade, hodi sira bele asesu ba bee. Ami presiza apoiu bee-moos litru 500, atu komunidade bele uza no tahan konsume durante tempu bailoron,” nia hato’o.
Nia nota katak, tempu bailoron ne’e afeta tebes komunidade asesu bá bee-moos, tanba bee-matan sira-ne’ebé antes ne’e komunidade uza agora maran ona.
Hatán ba preokupasaun ne’e, Reprezentante APC Munisípiu Vikeke, Cirílio Soares Gomes, haktuir katak difikuldade prinsipál atu fornese bee-moos ba Aldeia Fatulesu mak kondisaun estrada ne’ebé ladi’ak, ne’ebé difikulta asesu ba karreta tanke boot.
“Bee-moos ne’ebé foin lalais ami apoia ba Aldeia Fatulesu ne’e, ami lori uza karreta ki’ik, tanba kondisaun estrada grave tebes. Se lori karreta tanke boot, sei difísil. Maibé, atu ami bele apoia tan bee-moos bá Aldeia Fatulesu, komunidade presiza prepara tanke boot ruma atu simu bee ne’ebé ami lori,” nia informa.
Tuir dadus hosi autoridade aldeia, Aldeia Fatulesu, Suku Uaimori, iha uma-kain hamutuk 35, ho populasaun totál ema na’in-199 ne’ebé hela iha aldeia ne’e.
Kontestu
Komunidade iha Suku Uaimori, Munisípiu Vikeke, kontinua enfrenta difikuldade atu asesu ba bee-moos tanba impaktu hosi bailoron naruk. Iha 05 Novembru 2026, Unidade Bombeiru Munisípiu Vikeke fornese ona bee-moos ba uma-kain 35 ho populasaun ema na’in-199 iha Aldeia Fatulesu.
Prezidente APC Munisípiu Vikeke, Cirílio Soares Gomes, hateten katak Bombeiru prontu atu kontinua fó apoiu ba komunidade ne’ebé enfrenta difikuldade asesu ba bee, maibé kondisaun estrada no asesu ba fatin sira-ne’e sai dezafiu ba distribuisaun bee.
Problema ne’e mós parte hosi impaktu bailoron naruk ne’ebé afeta komunidade rurál iha Munisípiu Vikeke. Iha 29 Outubru 2026, Bee Timor-Leste (BTL, E.P.) informa katak débitu bee iha fonte prinsipál sira menus ona, ne’ebé obriga instituisaun ne’e atu redús oras distribuisaun bee ba komunidade. Situasaun ne’e hatudu katak disponibilidade bee-moos sai dezafiu importante ba populasaun, liuliu durante períodu bailoron.
Klik notísia relevante sira iha kraik hodi lee:
- 1. Bailoron naruk afeta bee-matan sira, Bombeiru fornese bee-moos ba uma-kain 35 iha Uaimori — Notísia kona-ba apoiu bee-moos hosi Unidade Bombeiru ba uma-kain 35 ho populasaun ema na’in-199 iha Suku Uaimori.
- Bailoron naruk hamenus débitu bee-matan, BTL Vikeke redús oras distribuisaun — Notísia kona-ba impaktu bailoron ba fonte bee no distribuisaun bee-moos iha Munisípiu Vikeke.
- 3. El Niño hamaran bee-matan, obriga komunidade Uma-Ki’ik buka bee iha mota — Notísia kona-ba difikuldade komunidade iha Uma-Ki’ik atu asesu ba bee-moos tanba bee-matan sira maran.
- Bailoron naruk obriga abitante aldeia lima iha Suku Ahik buka bee iha mota — Notísia kona-ba komunidade sira ne’ebé tenke la’o distánsia kilómetru tolu atu buka bee ba nesesidade loroloron.
Jornalista: Vitorino Lopes da Costa
Editór: Xisto Freitas da Piedade

