Top

Mudansa aparénsia fízika, sidadaun presiza renova Billete Identidade

Billete Identidade. Imajen TATOLI

DILI, 13 Novembru 2026 (TATOLI)—Diretora Diresaun Munisipál Konservatória Servisu Rejistu no Notariadu (DMCSRN) Dili, Ana Maria Soares, husu ba sidadaun sira atu renova Billete Identidade (BI) bainhira sira-nia aparénsia fízika muda signifikativamente, hodi asegura katak fotografia iha dokumentu identifikasaun nian kontinua korresponde ho sira-nia aparénsia atuál.

Ana Maria hato’o pedidu ne’e durante enkontru koordenasaun entre reprezentante partidu polítiku, órgaun eleitorál no autoridade lokál sira, ne’ebé hala’o iha Salaun Apuramentu Komisaun Nasionál Eleisaun (CNE), Kolmera, Dili, Sesta ne’e.

“Mudansa aparénsia fízika, liuliu tanba idade, bele halo fotografia iha BI ka pasaporte lahanesan ho sidadaun nia aparénsia iha tempu atuál. Tanba ne’e, sidadaun sira presiza renova dokumentu bainhira iha nesesidade,” nia esplika.

Nia fó ezemplu katak fotografia ne’ebé foti bainhira sidadaun sei labarik, depoiz tinan lima nia aparénsia bele muda bainhira sai adolexente ka joven. Tanba ne’e, sidadaun presiza renova BI atu fotografia iha dokumentu ne’e bele reprezenta nia aparénsia atuál.

“Karik ita-nia fotografia foti bainhira ita sei ki’ik, depoiz tinan lima ita bele sai ona joven. Tanba ne’e, ita presiza renova. Labele to’o ita-nia idade besik idozu, maibé fotografia iha kartaun identidade sei hatudu ita-nia oin bainhira sei labarik,” nia informa.

Aleinde ne’e, Ana Maria esplika mós kona-ba kompeténsia no prosedimentu administrativu atu trata dokumentu identidade no sertifikadu nasionál ba sidadaun Timor-Leste.

Nia hateten katak prosesu emisaun sertifikadu nasionál no sertidaun moris tenke tuir prosedimentu legál no administrativu ne’ebé vigora.

Kona-ba nasionalidade, nia esplika katak iha dalan oioin ne’ebé lei prevee atu hetan nasionalidade Timor-Leste, inklui liuhosi kazamentu no naturalizasaun.

Ba prosesu naturalizasaun, aplikante sira presiza kumpre rekizitu legál, inklui aprezenta dokumentu pasaporte no prova seluk ne’ebé autoridade kompetente husu, hodi konfirma identidade no kondisaun aplikante nian.

Rejistu Sentrál mós temi kona-ba kazu sidadaun sira-ne’ebé hakarak halo alterasaun ba dadus iha dokumentu identidade, inklui naran no informasaun pesoál seluk.

Ba kazu hirak-ne’e, nia dehan katak sidadaun sira presiza aprezenta pedidu hamutuk ho dokumentu apoiu, inklui livru asentu hosi igreja, hodi permite autoridade kompetente halo verifikasaun no konfirmasaun ba informasaun ne’ebé sidadaun hakarak altera.

“Prosesu alterasaun dadus la’ós bazeia de’it ba deklarasaun sidadaun nian, maibé presiza dokumentu prova no konfirmasaun hosi instituisaun relevante, hodi garante katak informasaun iha rejistu ofisiál loos no kompletu,” nia tenik.

Nune’e, nia enkoraja sidadaun sira atu kumpre prosedimentu administrativu no aprezenta dokumentu orijinál bainhira halo pedidu renovasaun ka alterasaun ba dokumentu identidade.

Kontestu

Dekretu-Lei n.º 2/2004, loron 04 fulan-Fevereiru, kona-ba Rejime Jurídiku Identifikasaun Sivíl, regula validade no renovasaun BI. Diploma ne’e determina katak BI ne’ebé emite ba sidadaun ho idade menus hosi tinan 60 iha validade tinan lima, enkuantu BI ne’ebé emite ka renova depoiz sidadaun kompleta tinan 60 iha validade vitalísia.

Billete Identidade (BI) mak dokumentu ofisiál ne’ebé prova sidadaun ida nia nasionalidade no identidade sivíl iha Timor-Leste.

Lei ne’e mós permite sidadaun halo renovasaun BI bainhira elementu identifikasaun sira la atualiza ona, inklui fotografia, ka bainhira dokumentu estraga, lakon, destruídu ka na’ok. Pedidu renovasaun tanba validade dokumentu nian atu ramata tenke halo iha fulan tolu antes data validade ramata.

Klik notísia relevante sira iha kraik hodi lee:

  1. Dekretu-Lei n.º 2/2004 – Rejime Jurídiku Identifikasaun Sivíl (Jornal da República)
  2. Informasaun kona-ba servisu Billete Identidade no prosedimentu renovasaun (Portal Servisu Sidadaun Timor-Leste)
  3. Prosedimentu pedidu, renovasaun no segunda via Billete Identidade (Portal Balkaun Uniku)

Jornalista: Osória Marques

Editór: Xisto Freitas da Piedade

 

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

error: Content is protected !!