Logotipu foun ASEAN lansa ofisialmente hafoin Timor-Leste adere ba ASEAN

DILI, 16 Novembru 2026 (TATOLI)–Asosiasaun Nasaun sira Sudeste Aziátiku (ASEAN) ofisialmente fó sai logotipu no bandeira foun ne’ebé refleta adezaun Timor-Leste nu’udar Estadu membru ba da-11 iha serimónia abertura Simeira ASEAN ba da-49 no Simeira sira-ne’ebé iha relasaun iha Manila, iha Filipina, Domingu (15/15).
Lansamentu ba logotipu foun ne’e hala’o iha Sentru Konvensaun Internasionál Filipina (PICC) iha Sidade Pasay, Manila, no sai sasin hosi líder Estadu-membru sira ASEAN nian, inklui Primeiru-Ministru Timor-Leste, Kay Rala Xanana Gusmão.
Logotipu ASEAN nian ne’ebé atualizadu agora iha hare-tahan 11, sa’e husi 10 anteriór, hodi simboliza adezaun husi nasaun 11 iha rejiaun sudeste aziátiku hafoin Timor-Leste nia adezaun.
Batar-tahan 11 ne’ebé kesi hamutuk simboliza amizade, solidariedade, unidade, no kompromisu kompartilladu husi estadu membru ASEAN sira hodi mantein pás, estabilidade, no prosperidade iha rejiaun.
Entretantu, dezeñu emblema nian mantein nia elementu xave anteriór sira, inklui sírkulu mean no mutin iha fundu azúl, ne’ebé reflete organizasaun rejionál nia identidade no valór sentrál sira.
Durante serimónia, Prezidente Filipina no Prezidente ASEAN nian ba tinan 2026, Ferdinand R. Marcos Jr., aprezenta bandeira no sertifikadu ASEAN nian ne’ebé atualizadu ba Sekretáriu-Jerál ASEAN nian, Kao Kim Hourn.
Líder sira ASEAN nian mós asiste hasa’e bandeira foun, hodi marka inísiu husi kapítulu foun ida ba organizasaun rejionál, ne’ebé agora iha Estadu-membru hamutuk 11.
Prezidente Marcos subliña katak mudansa sira ba emblema no bandeira ASEAN nian halo parte dezenvolvimentu organizasaun nian iha hametin unidade no identidade ne’ebé fahe.
Nia afirma katak Protokolu Cebu, ne’ebé tama iha vigór iha 2026, reflete dezenvolvimentu ASEAN nian hanesan organizasaun ida ho Estadu-membru 11 ne’ebé koletivamente forma futuru rejiaun nian.
Emblema atualizadu ne’e mós koinside ho alterasaun ba Karta ASEAN nian liuhosi Protokolu Cebu, ne’ebé ofisialmente rekoñese Timor-Leste nu’udar nia membru ba dala 11. Mudansa ida-ne’e reprezenta alterasaun dahuluk ba Karta ASEAN nian dezde ninia asinatura iha tinan 2007.
Antes ne’e, Timor-Leste ofisialmente adere ba ASEAN iha loron 26 fulan-Outubru tinan 2025, iha Simeira ASEAN ba dala 47 ne’ebé hala’o iha Kuala Lumpur, Malázia, hafoin tinan barak nia laran halo preparasaun no diplomasia.
Adezaun ida ne’e marka marku signifikativu ida iha viajen integrasaun rejionál Timor-Leste nian no loke oportunidade luan liután ba nasaun ne’e atu partisipa iha mekanizmu kooperasaun polítika, ekonómika, seguransa, sosiál, no kulturál oioin iha rejiaun Sudeste Aziátiku.
Lansamentu emblema foun ASEAN nian mós halo parte iha organizasaun nia esforsu atu hametin ninia identidade ne’ebé fahe no implementa Vizaun Komunidade ASEAN 2045, ne’ebé ho objetivu atu harii rejiaun ida ne’ebé reziliente liu, inovativu, dinámiku, no orientadu ba ema.
Hafoin ne’e, Sekretariadu ASEAN sei implementa gradualmente uza emblema no bandeira foun iha plataforma dijitál sira, dokumentu ofisiál sira, eskritóriu sira, no atividade organizasionál oioin.
Nune’e, Timor-Leste oras ne’e la’ós de’it parte ofisiál husi estrutura institusionál ASEAN nian maibé reprezenta mós iha organizasaun nia símbolu unidade nian.
Nune’e, Timor-Leste oras ne’e la’ós de’it membru ofisiál ba estrutura institusionál ASEAN nian, maibé reprezenta mós iha logotipu unidade organizasaun rejionál nian.
Sita husi Detik.com, ho adezaun Timor-Leste nian, tuir mai ne’e lista husi nasaun membru ASEAN hamutuk 11:
- Indonézia (Nasaun Fundadór – 8 Agostu 1967)
- Malázia (Nasaun Fundadór – 8 Agostu 1967)
- Filipina (Nasaun Fundadór – 8 Agostu 1967)
- Singapura (Nasaun Fundadór – 8 Agostu 1967)
- Tailándia (Nasaun Fundadór – 8 Agostu 1967)
- Brunei Darussalam (7 Janeiru 1984)
- Vietname (28 Jullu 1995)
- Laos (23 Jullu 1997)
- Myanmar (23 Jullu 1997)
- Kamboja (30 Abril 1999)
- Timor-Leste (26 Outubru 2025)
Nota katak mudansa sira-ne’e formalizadu tuir Protokolu Cebu nian, ne’ebé adota iha Maiu 2026 durante prezidénsia Filipina nian, hodi altera Karta ASEAN nian ba dala uluk dezde nia asinatura iha 2007.
Protokolu ne’e rekoñese ofisialmente Timor-Leste nu’udar membru ASEAN ba da-11 no prevee troka bandeira no emblema ofisiál bloku nian ho versaun foun sira.
Jornalista : Hortêncio Sanchez
Editór : Cancio Ximenes

