Progresu konstrusaun irrigasaun Uaiboru-Naha ki’ik, xefe suku ezije empreza aselera servisu

VIKEKE, 17 Novembru 2026 (TATOLI)—Progresu fíziku konstrusaun irrigasaun Uaiboru-Naha, ne’ebé implementa liuhusi Planu Dezenvolvimentu Integradu Munisipál (PDIM) 2026 iha Suku Bahatata, Postu Administrativu Uatukarbau, Munisípiu Vikeke, to’o agora foin atinje 2,85%. Progresu ne’e konsidera sei ki’ik, tanba traballadór menus no kondisaun estrada ne’ebé aat, ne’ebé difikulta prosesu konstrusaun.
Xefe Suku Bahatata, Patrício Maria Pinto, informa katak empreza responsável kontinua hala’o servisu konstrusaun, maibé to’o agora foin konsege finaliza parte balun hosi servisu iha área inferiór.
“Kona-ba progresu konstrusaun irrigasaun Uaiboru-Naha iha Suku Bahatata, empreza responsável kontinua hala’o servisu, maibé progresu fíziku ne’ebé atinje to’o agora foin 2,85%. Servisu ne’ebé hala’o daudaun foin iha parte inferiór. Progresu ne’e sei ki’ik tanba traballadór menus atu hala’o servisu iha terrenu,” Patrício Maria Pinto dehan ba TATOLI, iha Postu Administrativu Uatukarbau, Tersa ne’e.
Autoridade suku ne’e hatutan katak nia apela ona ba empreza responsável atu aselera servisu konstrusaun, hodi garante katak irrigasaun ne’e bele kompleta iha tinan 2027 no komunidade bele uza bee ba atividade agríkola, liuliu atu kuda hare iha natar.
“Ha’u ko’alia ona ho empreza atu aselera servisu konstrusaun irrigasaun ida-ne’e, hodi iha tinan oin bele kompleta, para komunidade bele hahú halo sira-nia atividade agríkola iha natar. Se la kompleta iha tinan oin, komunidade sei labele uza irrigasaun ne’e atu halo natar. Tanba ne’e, ami ezije atu empreza aselera servisu,” nia sujere.
Aleinde progresu konstrusaun ne’ebé sei ki’ik, Patrício Maria Pinto mós haktuir katak kondisaun estrada ne’ebé liga bá Suku Bahatata aat ona durante tinan barak, maibé to’o agora seidauk hetan atensaun husi Governu. Kondisaun ne’e mós sai obstákulu ba implementasaun projetu infraestrutura sira iha suku ne’e.
“Estrada ne’ebé liga ba ami-nia suku kondisaun aat ona, no ida-ne’e mós prejudika servisu projetu sira-ne’ebé implementa iha ami-nia suku. Tanba ne’e, ami husu ba Ministériu Obra Públika (MOP) atu tau-matan ba ami-nia estrada, tanba ami hato’o ona pedidu beibeik, maibé seidauk iha resposta,” nia hato’o.
Iha parte seluk, Diretór Servisu PDIM Vikeke, Joaquim Fernandes, rekoñese katak progresu konstrusaun irrigasaun Uaiboru-Naha iha Suku Bahatata sei ki’ik. Tanba ne’e, PDIM kontinua halo monitorizasaun ba implementasaun projetu ne’e.
“Problema ne’ebé ami enfrenta mak kondisaun estrada, tanba bainhira udan, kareta sira difikulta atu tama. Ami halo monitorizasaun ba konstrusaun irrigasaun ne’e. Materiál konstrusaun, hanesan besi, empreza sosa hotu iha Vikeke Vila, depoiz mak lori bá fatin konstrusaun. Ami mós kontinua koordena ho empreza atu aselera servisu,” Joaquim Fernandes tenik.
Obra konstrusaun irrigasaun Uaiboru-Naha ne’e iha naruk kilómetru rua (2), ho orsamentu totál US$198.578,65, alokadu husi Autoridade Munisipál Vikeke no implementa husi empreza Sianiante Zejival Unipessoal, Lda. Kontratu servisu ne’e iha durasaun fulan neen (6), hahú iha fulan-Jullu 2026 no sei ramata iha fulan-Janeiru 2027.
Irrigasaun ne’e sei kobre área natar ektare 100 no benefisia diretamente populasaun Suku Bahatata ho totál ema na’in-980 no uma-kain hamutuk 193.
Kontestu
Programa Dezenvolvimentu Integradu Munisipál (PDIM) nu’udár programa dezenvolvimentu ne’ebé implementa iha nivel munisipál, ho objetivu atu hadi’a infraestrutura no responde ba nesesidade komunidade, liuliu iha setór agrikultura, saúde no turizmu.
Iha 09 Maiu 2026, TATOLI relata katak Autoridade Munisipál Vikeke planeia implementa projetu PDIM hamutuk 14 iha tinan 2026, ho prioridade ba konstrusaun sistema irrigasaun, infraestrutura saúde no dezenvolvimentu sítiu turístiku. Projetu hirak-ne’e inklui konstrusaun irrigasaun Uaiboru-Naha ho naruk kilómetru rua (2).
Enkuantu iha 05 Novembru 2026, Prezidente Autoridade Munisipál Vikeke, Francisco C. S. de Gonzaga Soares, apela ba empreza sira-ne’ebé implementa projetu PDIM atu aselera servisu fíziku no asegura kualidade obra, hodi atinje progresu mínimu 60% ba projetu sira iha tinan 2026, tuir orientasaun Governu Sentrál.
Klik notísia relevante sira iha kraik hodi lee:
- PAM Vikeke husu empreza sira aselera obra PDIM no garante kualidade. https://tatoli.tl/2026/11/05/pam-vikeke-husu-empreza-sira-aselera-obra-pdim-no-garante-kualidade/
- Autoridade Vikeke implementa projetu PDIM 14 prioriza ba irrigasaun-sítiu turíristiku. https://tatoli.tl/2026/05/09/autoridade-vikeke-implementa-projetu-pdim-14-prioriza-ba-irrigasaun-sitiu-turiristiku/
- PAM Vikeke apela ba Autoridade Suku halo kontrolu ba programa infraestutura. https://tatoli.tl/2026/10/31/pam-vikeke-apela-ba-autoridade-suku-halo-kontrolu-ba-programa-infraestutura/
Jornalista: Vitorino Lopes da Costa
Editór: Xisto Freitas da Piedade

