DILI, 03 jullu 2023 (TATOLI) – Susesu mosu iha situasaun rua nia leet mak ‘preparasaun no oportunidade’, bainhira ema ida prepara nia aan ho di’ak mak oportunidade ne’ebé mosu nia sei kaer-metin no aproveita oportunidade ne’e ho másimu no responsabilidade basá nia rasik hatene katak espíritu susesu mosu tanba esforsu.
Susesu iha ita-nia oin. Maibé, bainhira ita nunka esforsu, nunka pasiénsia, nunka halo orasaun mak mehi ne’e sei hanesan mehi iha meiu-dia loron manas. Maibé, bainhira ita mehi akompaña ho esforsu, pasiénsia no halo orasaun, fiar katak Maromak sei loke dalan hodi atinji ita-nia mehi.
Liafuan furak hirak ne’e hato’o husi feto timoroan ida ho naran kumpletu Milena Maria da Costa Rangel ne’ebé baibain ema bolu estimada “Milena Rangel”, ne’ebé dedika nia an tomak hodi servi nasaun iha tempu naruk nia laran.
Dezempeñu, dedikasaun ‘inkansável’ no paisaun ba nia serbisu, ikusmai hetan konfiansa hosi líder Karismátiku atuál Primeiru-Ministru IX Governu konstitusionál Kay Rala Xanana Gusmão hodi asume pasta importante ida – Vise-ministra Asuntu ASEAN iha Ministériu Negósiu Estranjeiru no Kooperasaun (MNEK).
“Iha ha’u-nia moris sempre hanoin katak, ita atu atinji ita nia mehi ida, ita tenke esforsu ikus ita tenke hetan, sai membru Governu servisu ne’ebé todan mai ha’u maibé nia save mak ne’e ha’u tenke esforsu atu halo kmaan buat hotu,” Eis-diretora Jerál Asuntu ASEAN ne’ebé moris iha Dili iha loron 20 setembru 1975 ba Agência Tatoli, iha edifísiu MNEK ohin.
Milena hatudu ona nia vontade no enerjia, ho matenek no esperiénsia iha knaar sira ne’ebé nia simu ona durante ne’e. Nia la ko’alia barak satán hatudu beibeik rezultadu serbisu sira iha media sosiál sira hanesan Facebook, Twitter, Instagram no WhatsApp maibé hatudu de’it rezultadu serbisu sira liuhusi relatóriu ba nia superiór no povu Timor-Leste.
Realidade ida, bainhira asume kargu hanesan Diretóra trata asuntu ASEAN, entre serbisu seluk ne’ebé mak halo, rezultadu ida lori Timor-Leste hakat pasu ida husi pasu seluk bao in. Katak, iha tinan kotuk Timor-Leste sai ona hanesan membru observadór ASEAN (Organizasaun Sudezte Áziatiku, sigla inglés) maske seidauk sai hanesan membru permanente.
Mehi Timor-Leste atu sai membru definitivu ho direitu plenu iha organizasaun rejionál ne’e hahú ona tempu naruk.
Luta naruk Timor-Leste nian atu sai hanesan membru ASEAN hahú hosi IV Governu Konstitusional ne’ebé lideradu hosi lider másimu Kay Rala Xanana Gusmão iha 2011 ba kotuk.
Durante Timor-Leste tenta atu tama ba ASEAN prosesu barak mak Timor-Leste tenke halo, nune’e iha tinan 2017-2019 feto isin mutin fuk nakdulas uitoan ne’e hetan konfiansa hodi asumi kargu hanesan Diretora Jerál Asuntu ASEAN konsege lori sorte di’ak ba Timor-Leste to’o ohin loron Timor-Leste tama ona hanesan membru observadór ASEAN.
Esperiénsia serbisu
Antes tama iha MNEK iha tinan 2010 ba kraik, Milena servisu iha Banku Mundiál Timor-Leste hanesan assesora iha programa dezenvolvimentu Juventude ne’ebé destaka iha Sekretariu Estadu Juventude no Desportu (SEJD).
Alende servisu iha Banku Mundiál nia mós servisu iha Programa Nasaun Unida ba Dezenvolvimentu (PNUD, sigla inglés), iha UNICEF iha matéria boa governasaun no direitu umanu.
Iha tinan 2010 Milena hahú tama no servisu iha MNEK okupa kedan fatin hanesan Diretora trata asuntu multilaterál hahú hosi tinan 2011-2012, aumezmu tempu hanesan mós Xefe Gabinete ba MNEK hosi 2011-2013.
Iha tinan 2013-2015, Milena okupa kargu hanesan konselleira iha embaxada Timor-Leste iha Londres, Reinu Unidu.
Ho nune’e iha tinan 2016-2017 hetan nomeasaun ba servisu iha embaxada iha Vientiane, RDP iha Laos no hanesan mós enkarregada negósiu no konselleira.
Nune’e iha tinan 2023, husi jornada no karreira profisionál ne’ebé mak feto timoroan ne’e iha, hetan konfiansa hosi Primeiru-ministru Kay Rala Xanana Gusmão sai nu’udar Vise Ministra Asuntu ASEAN.
Jornalista : Hortencio Sanchez
Editór : Rafael Ximenes de A. Belo




