DILI, 23 abríl 2024 (TATOLI)—Diresaun Nasionál Empregu Estranjeiru (DNEE) iha Sekretaria Estadu Formasaun Profisionál no Empregu (SEFOPE) rejista traballadór timoroan ne’ebé serbisu iha Austrália manda ona kontribui remesa hamutuk $40.988.005, durante tinan 2023.
Remesa ne’e kontribui husi traballadór hamutuk 2.986, kompostu husi mane 1990 kontribui $24.053.063 no feto 996 kontribui $16.934.942.
“Diresaun Nasionál Empregu Estranjeiru iha Sekretaria Estadu Formasaun no Empregu Timor-Leste nia mahon, ne’ebé responsável ba promosaun no jestaun programa sira hodi rekruta no koloka traballadór timoroan sira iha merkadu traballu iha rai-li’ur,” relata nota ne’ebé Agência Tatoli asesu, tersa ne’e.
DNEE asume responsabilidade atu estabelese no mantein liña koordenasaun ho empregadór estranjeiru no parseiru sira seluk, nasionál ka internasionál, ho objetivu atu promove no kria oportunidade empregu ba timoroan sira iha rai-li’ur.
Aleinde ne’e, propoin no dezenvolve polítika ligadu ho timoroan sira hetan serbisu iha rai-li’ur, koordena liuhusi Dirasaun Jerál no Gabinete Sekretariu Estadu nian, ho Ministériu Negósiu Estránjeiru no Kooperasaun (MNEK) no Adidu Traballu Timor-Leste nian iha rai-li’ur, kona-ba implementasaun kolokasaun ka mobilizasaun traballadór timoroan sira iha rai-li’ur.
Dezenvolve programa nasionál sira atu promove empregu traballu Timor-Leste iha rai-li’ur, dezenvolve no implementa polítika empregu iha rai-li’ur, organiza no koordena prosesu selesaun no rekrutamentu traballadór sira hodi partisipa iha programa empregu iha rai-li’ur, ezerse podér sira seluk ne’ebé lei fó ka liuhusi desizaun, regulamentu ka determinasaun a’as husi Governu Timor-Leste.
Vizaun DNEE nian mak sai exelente hodi mellora asesu ba eskuema migrasaun laborál hodi hasa’e oportunidade empregu dignu no seguru iha estranjeiru, nomós garante katak traballadór Timoroan sira ne’e kualifikadu no kompetente atu halo tarefa servisu ho susesu. Enkuantu misaun mak, DNEE estabelese ligasaun ho mundu hodi kria empregu dignu iha estranjeiru ba traballadór timoroan kualifikadu sira, fornese protesaun no fó apoiu ba reintegrasaun armonia iha sosiedade Timor, kontribui ba dezenvolvimentu sosiu-ekonómiku inkluzivu iha país.
Notísia relevante : SEFOPE halo abertura teste eskrita ba kandidatu traballadór Austrália 992
Ninia impaktu, programa mobilidade traballu sai hanesan oportunidade ida atu hamenus dezafiu dezempregu ba foin-sa’e sira no promove kresimentu ekonómiku ba traballadór no ba nasaun, nomós bele hasa’e koñesementu ba sira.
Jestaun programa mobilidade traballu, DNEE atualmente jere programa mobilidade 3, mobilidade traballu ho Austrália (PALM – Pacific Australia Labour Mobility), mobilidade traballu ho Koreia Súl (EPS Topik – Employment Permit System), no mobilidade traballu ho Japaun (TIT – Technical Intern Trainer).
Entretantu totál traballadór iha Austrália hosi tinan 2018 to’o mai 2023 kompostu hosi mane 4.900 no feto 2122, no kontribui ona remesa ba Estadu hamutuk $76,634,639.22.
Nune’e, traballadór sira ne’ebé sai husi sistema PALM Austrália hamutuk 824, kompostu husi mane 651 no feto 173. Husi Aileu na’in-52 (6%), Ainaro 35 (4%), Baucau 78 (9%), Bobonaro 91 (11%), Covalima 44 (5%), Dili 198 (24%), Ermera 94 (11%), Lautém 79 (10%), Liquiçá 24 (3%), Manatuto 26 (3%), Manufahi 26 (3%), Oé-cusse 12 (1%) no Viqueque 65 (8%).
Partisipasaun mobilidade traballu Austrália tuir programa husi tinan 2012 to’o mai 2023 traballadór ne’ebe serbisu tempu badak hamutuk 12.063, kompostu husi mane 8.372, feto 3.691. Sira ne’ebé serbisu iha tempu naruk hahú husi tinan 2019 to’o 2023 hamutuk 1.232, kompostu husi mane 1004 no feto 228.
Enkuantu, partisipasaun mobilidade traballu Austrália husi tinan 2012 to’o 2023 tuir munisípiu hamutuk 13.295, kompostu husi mane 9376 no feto 3919. Husi Aileu 963, Ainaro 817, Baucau 1.380, Bobonaro 1.055, Covalima 694, Dili 2.991, Ermera 1.311, Lautém 769, Liquiçá 809, Manatuto 559, Manufahi 742, Oé-cusse 386 no Viqueque 819.
Jornalista : Antónia Gusmão
Editora : Julia Chatarina




