BOBONARU, 03 Juñu 2025 (TATOLI)—Hahú husi tinan 2009 to’o 03 fulan-Juñu 2025 ne’e, Diresaun Tera Propriedade (DTP) delegasaun territoriál munisípiu Bobonaru rejista kazu disputa rai hamutuk 2007 no husi númeru ne’e konsege rezolve ona 75.
Diretór DTP Munisípiu Bobonaru, Castro Laco Martins, konfirma dadus hirak ne’e rekolla tuir rejistu reklamasaun ne’ebé hahú iha 2009 liuhusi programa fila-rai no Sistema Nasionál Kadastru (SNC, Sigla Portugues) iha tinan 2014.
Kazu hirak ne’e, rejista iha kapitál Maliana no postu administrativu lima seluk hanesan Atabae, Balibó, Kailaku, Bobonaru no Loloto’e.
Notísia Relevante: DNTP rejista kazu disputa rai iha territóriu nasionál
“Rai ne’ebé disputa, iha ne’e disputa entre pesoál ho pesoál, entre privadu hasoru Estadu no Estadu mak reklama hamutuk 2007. Ne’ebé, ita halo ona mediasaun hamutuk 62, iha ne’e la resolve maibé ita hato’o ona ba komisaun terra propriedade ne’e iha ualu (8), ba Tribunál lima (5) no totál rezolvidu 75, kazu ne’ebé sei pendente hela no seidauk rezolve mak hamutuk 1,932,” Nia informa ba jornalista sira, iha nia kna’ar fatin, tersa ne’e
Kazu pendente hirak ne’e seidauk rezolve tanba sistema baze dadus atu asesu mapa seidauk loke iha munisípiu.
Kazu hirak ne’e, reklamante sira rejistu entre privadu ho privadu no privadu hasoru estadu no reklamasaun koletivu liuliu rai ne’ebé pertense ba lisan no kultura.
DTP mós durante ne’e halo aproximasaun beibeik hodi rezolve kazu disputa hirak ne’e tuir kapasidade ne’ebé iha.
“Kuandu ema-ne’ebé ke hanoin, vontade di’ak hakat mai, entaun ida-ne’e ita rezolve uluk. Sira aprezenta sira-nia númeru referénsia uluk halo notifikasaun ba sira, ita buka meiu oinsá koordena ho nasionál para loke sistema kuandu ida-ne’e mean duni. Ita haree sé mak reklama, ita buka tuir sasin sira servisu hamutuk ho autoridade lokál hodi rezolve. Kuandu iha ne’e sira la simu malu, ami fó dalan rua bele lori ba komisaun Terra para foti desizaun administrativa. Ida fali bele lori ba Ministériu Públiku, prosesu ba tribunál para bele hetan desizaun finál,” nia hateten.
Atu konklui, responsável DTP Munisípiu Bobonaru ne’e husu ba komunidade atu rezolve kazu disputa rai ne’e iha suku no aldeia tuir kultura no bele hakbesik-aan ba Terra Propriedade hodi buka solusaun.
“Kuandu Governu iha programa atu sukat fila-fali para hodi hetan títulu, entaun sira-ne’e tenke rezolvidu. Ba sira-ne’ebé laiha problema iha durasaun mapa publikasaun loron 30 no 90 laiha problema. Entaun, programa Governu nian ita bele ba halo levantamentu prosesu para bele fó títulu,” nia dehan.
Notísia Relevante: Komisaun Terra no Propriedade solusiona kazu disputa rai 200 iha territóriu
Jornalista : Sergio da Cruz
Editór : Cancio Ximenes




