DILI, 16 Dezembru 2025 (TATOLI)–Sekretaria Estadu Igualdade (SEI) hala’o semináriu nasionál kona-ba progresu ba atinjimentu estratéjiku sira hodi hametin lideransa no partisipasaun feto iha eleisaun 2021-2025 ho tema “Feto nia lideransa ba demokrasia no dezenvolvimentu nasionál”.
“Semináriu ne’e mós hanesan forum ida-ne’ebé atu rona sá dezafiu no saida de’it mak sira hetan iha sira kna’ar no rekomendasau balun sei aprezenta husi reprezentante husi feto polítika balun. Pesiza hadi’a enkuadramentu estratéjiku hodi foka ba hametin lei no polítika sira-ne’ebé promove igualdade jéneru no proteje direitu feto no ema ho defisiénsia sira. Investe iha lideransa, monitorizasaun, no empoderamentu ba feto, labarik-feto, no ema ho defisiénsia. Asegura espasu polítiku no públiku sira ne’ebé seguru, inkluzivu, no livre hosi violénsia, tantu iha pesoál no online. Promove lideransa feto iha área oioin hahú husi aldeia, suku, munisípiu no nivel nasionál, liuhusi publikasaun mídia,” Sekretária Estadu Igualdade, Elvina Sousa Carvalho dehan ba jornalista sira iha salaun CNE, Kolmera, Tersa ne’e.
Elvina Sousa Carvalho relata iha relatóriu hatudu katak feto potensiál hamutuk 1.325 ne’ebé asume kargu iha instituisaun Governu, ajénsia internasionál no diplomasia.
“Líder feto barak mak asume papél krusiál iha dezenvolvimentu nasionál, dezenvolvimentu sustentavel nu’udár polítika inkluzivu ne’ebé haree ba dezigualdade, pobreza, violénsia no diskriminasaun,” nia subliña.
Elvina esplika tema prinsipál ba semináriu ne’e relevante tebes ba programa Governu nian ne’ebé iha 2027 sei iha eleisaun Kámara Munisipál.
“Preparasaun Asosiasaun Feto no reprezentante feto iha partidu nian iha munisípiu preparadu tebes ona tanba iha eleisaun ne’e lei fó dalan ba feto sira iha 30% atu kanidatu-an. Ida-ne’e signifika feto iha ona oportunidade atu partisipa ho kualidade,” nia dehan.
Iha fatin hanesan, Prezidente Komisaun C Asuntu Finansa Públika, Cedelizia Faria dos Santos hateten esforsu ne’ebé feto sira halo ba okupa iha pozisaun hanesan deputada, membru Governu, PNTL no FFDTL ne’e la’ós tanba kuantidade maibé kualidade ne’e mak hodi bá lidera.
“Ita feto tenke apoiu malu, la’ós ita mak hatun malu fali. Ita hamutuk hodi suporta malu hodi bele la’o bá-oin. Ita-nia reprezentasaun lideransa bele aumenta liután,” nia dehan.
Nia hatutan feto nia lideransa iha vida polítika garantidu ona iha Lei Eleitorál ba Parlamentu Nasionál Nú. 6/2024. Lei ne’e atu garante katak feto nia pozisaun iha Parlamentu tenke iha um tersu ka 3%.
Jornalista: Osória Marques
Editór: Xisto Freitas da Piedade




