KAILAKU, 17 Abríl 2026 (TATOLI)— Tinan ne’e situasaun no ambiente pagamentu subsidiu Idozus no Imavalides iha suku Raiheu, Postu Administrativu Kailaku, Munisípiu Bobonaru, direfente ho tinan hirak liubá tanba benifisiariu ferik-katuas sira tenke la’o-ain husi suku Raiheu ba to’o área Lourivia, aldeia Maganutu, suku Ritabou, Postu Administrativu Maliana durante oras tolu, tanba kondisaun estrada ne’ebe a’at.
Benifisiariu, Vicenti Soares, espresa sentimentu triste tanba sai husi uma molok rai-hun mutin, la’o ain kuaze oras tolu foin to’o fatin pagamentu.
“Ha’u atu ba simu osan, ha’u nia uma iha Oho-Anan tutun, Raiheu nia ikun, ha’u foin to’o tanba la’o labele, no la toman ema, no orsida fila la’o labele ona, mais tenke la’o neneik-neneik to’o fali iha uma,” nia informa durante dada-lia iha dalan klaran ho Jornalista sira, Sesta ne’e.
Benifisiaria, Carmelita Gonsalves, konfirma situasaun ne’e foin akontese iha tinan ne’e, tanba estrada la di’ak difikulta ekipa Banku Nasionàl Komersíu Timor-Leste (BNCTL Sigla Portugues) no Insitutu Nasionál Seguransa Sosiàl (INSS) atu halo pagamentu iha fatin besik.
Notísia Relevante:Distánsia no estrada aat kauza bebé lakon vida
“Uluk ami simu iha sede suku Raiheu, agora estrada la di’ak, obrigada ami mai fali iha ne’e. Ohin ami sai husi uma tuku 06:00 dader to’o iha ne’e tuku 08:00 OTL. Agora simu tiha osan, ami atu fila ona ba uma. No ami sei kontinua la’o do’ok to’o uma. Parese besik meudia mak to fali uma,” nia dehan.

Maski la’o do’ok, maibé Idozu Januario Talo Lelo Amarál, fiar katak situasaun ne’e sei la akontese tan iha pagamentu faze sira tuir mai.
“Ami nia estrada a’at los, bo’ot sira tenke hare didi’ak. Se la’e ami mai simu osan la’o do’ok los,” nia dehan.
Xefe suku Raiheu, Ventura Maria Tai, relata situasaun ne’e lori kontenti no triste dala ida, tanba metade husi benifisiariu de’it mak mai simu direitu, enkuantu balu ne’ebé la’o-labele no moras, ekipa tenke suspende no sei halo fali pagamentu dala- ida hamutuk ho faze daruak nia ne’ebé sei akontese iha fulan juñu ba totál benifisiariu 160.
“Sira ida la’o labele ne’e, atu tula iha motor mós labele, sira nia-oan reprezenta iha ne’e, mais husi BNCTL no INSS labele fasilita tanba regras mak hanesan ne’e. Sira dehan hein to’o estrada ne’e di’ak tiha sira sei halo pagamentu to’o fatin,” tenik Ventura.
Notísia Relevante:Komunidade Raiheu loke estrada foun kilómetru ha’at
Alende ne’e, Xefe suku Ventura, reforsa kondisaun estrada referida difikulta tebes aktividade ekonomía, sosiál, liu-liu saúde.
“Durante estrada ne’e ami suku Raiheu no atudara sorin balu, dez-araska la halimar liu-liu inan isin-rua atu partus,balu moras, durante ne’e ami hulan-malu de’it,la’o distansia do’ok, balu atu partus Leba husi postu saúde atu transfere ba Ospitál Maliana dalaruma labele salva tanba Estrada. Foin lalais inan ida partus mais bebe mate, tanba la’o do’ok,” nia dehan.
Ventura haktuir estrada ne’e estragus ho grave husi dezastre naturál hafoin akontese udan-bo’ot foin lala’is ne’e no dadaun ne’e submete ona proposta ba IGEADI atu halo normalizasaun.
“Semana kotuk ba IGEADI nasionál orienta xefe unidade IGEADI Munisípiu Bobonaru mak atu mai hare, mais to’o agora bai-loro ona mos seidauk iha orientasaun dehan atu mai iha ne’e. Ha’u hetan kontaktu husi sira dehan seidauk bele mai tanba problema mina laiha, mais ami senti dehan mina folin sa’e ne’e razaun ida ladun los,” nia dehan.
Tuir Observasaun Jornalista Tatoli iha terrenu nota katak estrada aat iha pontu barak hela de’it espasu ba motorizada atu asesu tanba kauza husi rai-halai no fatuk monu.
Jornalista: Sergio da Cruz
Editora : Armandina Moniz




