Kestaun estratéjika komandu hato’o proposta kondekora Eis-Jenerál Hendropriyono

DILI, 26 agostu 2022 (TATOLI)—Vise Xefe Estadu Maiór Jenerál FALINTIL Forsa Defeza Timor-Leste (F-FDTL), Majór Jenerál, Calistro dos Santos Coli ‘Coliati’, hateten kestaun estratéjika Komandu F-FDTL hato’o proposta ba Prezidente Repúblika hodi kondekora Eis-Jenerál Indonézia, Abdullah Makhmud Hendropriyono.

Notísia Relevante:  Horta kondekora medalla méritu ba Eis-Jenerál Hendropriyono tanba proposta hosi Falur

“Ida-ne’e kestaun estratéjika ne’ebé komandante ida-nian tenke haree tanba ida-ne’e mós parte ida hosi kestaun estratéjika ba militár ninian. Apoiu ba desizaun politíka ida-ne’e mak ha’u esklarese katak ida-ne’e fatór externu ida-ne’ebé kontribui ba dezenvolvimentu Timor-Leste,” Vise Xefe Estadu Maiór Jenerál FALINTIL Forsa Defeza Timor-Leste (F-FDTL), Majór Jenerál, Calistro dos Santos Coli ‘Coliati’, hateten hodi responde jornalista hafoin ramata enkontru ho Xefe Estadu, José Ramos Horta, iha Palásiu Prezidensiál Nicolau Lobato, Bairru Pite, sesta ne’e.

Nia hatutan, tanba Timor-Leste presiza atu integra ba iha ASEAN, presiza nia delimitasaun fronteira terrestre laiha dúvida TL presiza Indonézia nia apoiu, sein Indonézia nia apoiu TL nia mehi sira ne’e sei la alkansa entaun ida-ne’e forma ne’ebé ita-nia lidér sira foti atu bele alkansa objetivu.

Mezmu nune’e, Coliati, lakohi ko’alia Kona-ba razaun Xefe Estadu Maiór Jenerál F-FDTL, Tenente Jenerál, Falur Rate Laek, hato’o proposta ba Xefe Estadu hodi kondekora Eis-Jenerál Indonézia tanba ho preokupasaun sosiedade sivíl nian.

“Ne’e loos preokupasaun ita hotu nian inkluziva hau hotu hanesan sidadaun timoroan. Preokupa tanba ita presiza esklaresimentu depois klarifika ita-nia dúvida sira-ne’e, sein dúvida relasiona ho asuntu ida-ne’e Tenente Jenerál, Falur Rate Laek, iha ona programa GMNTV iha ne’eba nia halo ona esklaresimentu detalladu saida mak lori forsa armada konvida Jenerál Hendropriyono mai partisipa iha serimónia loron FALINTIL ba dala-47 ne’e,” nia dehan.

Programa ida-ne’e mós iha kuiñesimentu hosi Prezidente Repúblika hanesan Komandante Supremu Forsa Armada nian, ho ida-ne’e nia rasik prontu hodi atribui kondekorasaun ba Hendropriyono.

Tanba ne’e, nia dehan, razaun hanoin jornalista sira haree iha GMNTV (grande intervista)  iha ne’eba razaun sira klaru tiha ona tanba hanesan militár Jenerál Falur ko’alia.

“Ha’u labele ba repete fila-fali ida ne’eba se ita boot sira (jornalista) husu antes Jenerál ba halo nia esplikasaun pois ha’u prontu fó ha’u-nia esplikasaun estratéjika kona-ba espasu estrátejika ne’ebé Timor-Leste ho Indonézia nia pasadu no future,” nia hateten.

Nia kampara, pasadu fila-fali ba Portugál ninian bainhira Portugál iha 1700-ital rai nakdoko Lisboa tetuk tiha, kuandu husu ba liurai oinsá, liurai hateten hakoi ema mate no kuida ema ne’ebé moris.

“Fila-fali ba asuntu Timor-Leste tinan 20 ezisténsia signifika ita hakoi ita-nia aman, avo sira ne’ebé mate funu ba ukun rasik an liuhosi rekuiñesimentu iha konstituisaun RDTL ne’ebé valoriza erói no kombatente libertasaun,” nia fundamenta.

Iha asaun prátika atu responde ba pensamentu estratéjiku ida-ne’e mak sai Governu liuhosi nia programa barak hanesan fó subsídiu ba veteranu no kombatente sira tuir grau ida-idak nian inklui konstrui uma, ida-ne’e mak responde ba sira-ne’ebé mate fó valorizasaun ba sira.

“Agora sei moris mak oan sira imi, imi presiza futuru ne’ebé di’ak no kuandu ko’alia kona-ba futuru la depende de’it ba Timor-Leste. Timor-Leste depende ba fatór externa, defende ba ita-nia viziñu sira liu-liu Austrália ho Indonézia,” nia dehan.

Ne’ebé forma estratéjika ne’ebé lidér sira foti ida-ne’e atu garante estabilidade polítika, ekonómika ba futuru oan sira-nian iha rai ida-ne’e.

Jornalista : Nelson de Sousa

Editór       : Cancio Ximenes