Top

Mandati: “Timoroan fuan boot atu simu malu tanba ita maun-alin”

Lider Conselho Nacional de Resistência Timorense (CNRT) no Pro-Independénsia, David Dias Ximenes “Mandati” (na-in-rua hosi liman kuana tau oklu) tuur hamutuk ho Xefe UNAMET, Ian Martin, Xanana Gusmão no Sergio Vieira de Mello. Imajen/espesiál.

DILI, 26 agostu 2022 (TATOLI)—Xefe Bankada FRETILIN, Deputadu David Dias Ximenes ‘Mandati’, hateten polítika Prezidente Repúblika, José Ramos, promove rekonsiliasaun entre timoroan iha Timor Osidentál no iha Timor-Leste ne’e, hanoin ida di’ak oinsá timoroan fuan boot atu simu malu hodi hametin unidade bazea ba dokumentu fatrenidade umana ne’ebé PN aprova.

Notísia Relevante: PN aprova rezolusaun adota deklarasaun Pás Mundiál ho unanimidade

Membru Deputadu FRETILIN, David Dias Ximenes “Mandati”. Imajen/Egas Cristovão.

“Fraternidade no rekonsiliasaun tanba ita timoroan, ita tenke maun-alin duni, ita-nia inan-aman uluk hahoris ita iha hotu rai ida-ne’e. Sira iha ne’eba maibé sira uluk iha ne’e mak ba la’ós sira-ne’e moris iha ne’eba, ne’ebé maun-alin ne’e nafatin. Entaun agora ita sira-ne’e balun tenke fuan boot atu simu malu. Ne’e mak ha’u dehan ita-nia nasaun post-konflitu mai ita hanoin ko’alia to’ok ba malu oinsá sira iha ne’eba mós hatene an, sira hakarak fila labele sira mak eroi fali. Sira iha hanoin, kerdizerke sira sei valoriza ema-nia terus iha ne’e mak sira-nia valór plus ne’e iha,” nia hateten.

Nune’e, asaun PR nian ne’e relevante ho situasaun atuál Timor-Leste nian hodi hametin unidade, maibé kestaun sidadania timoroan sira iha ne’eba sai ona sidadaun Indonézia.

“Sira ida-idak nia voluntarizmu hakarak sidadaun Indonézia ka Timor-Leste, maibé Indonézia sira la admite dupla sidadaun. Maibé ita labele dehan katak sira-ne’e la’ós timoroan, ne’e ita sala. Sira Timor ninia oan ne’ebé naksalak iha polítika karik tanba integrasaun. Polítika ida-ne’e demokrásia ne’ebé ba krime ne’e mak laloos maibé ida mós ita bele dehan hanesan ne’e, opsaun polítika integrasaun,” nia esplika.

Bibán ne’e Deputadu Mandati, hakarak hato’o felisitasaun ba povu Timor-Leste iha ámbitu komemorasaun loron konsulta populár ba tinan ne’e tanba referendu ne’e la fasil nune’e presiza halo reflesaun no onra ba erói sira hotu ne’ebé fó an ba mate iha luta libertasaun nasional, tanba ne’e tenke hamjetin estabilidade no pás iha Timor-Leste.

Notísia Relevante: Konsulta Populár 1999, David Mandati telefone Xanana Gusmão iha Cipinang

Deputadu Mandati hateten asuntu ne’e realsiona ho ho komemorasaun loron konsulta populár ba dala-XXIII (30 agostu 1999-20 agostu 2022) ne’ebé Governu foti tema ‘Ho espíritu konsulta populár 30 agostu 1999, mai ita hametin pás no estabilidade ba dezenvolvimentu iha ita-nia rai Timor-Leste’.

“Primeiru kuandu ita iha ona pás mak iha ona estabilidade, estabilidade laiha mós ne’e laiha pás. Pás ne’e katak moris iha dame laran, Atu iha dame primeiru ita tenke respeita malu nu’udar ema ba ema. Atu hetan respeita ba malu ita tenke valoriza ba malu buat ne’ebé ita-nian maluk seluk iha. Tanba saida mak hau dehan hanesan ne’e, tanba ita ema ne’e laiha ida ke moris izoladu. Ita-nia susesu ka realizasaun sempre realiza iha komunidade no sosiedade nia leet. Ne’ebé avaliasaun ba ita-nia di’ak ka aat ne’e ita-nia maluk sira seluk mak sei avalia. Ne’eduni ita-nia konduta sira ne’e mak sei lori ita ba pás ho estabilidade. Ha’u dehan nafatin apezar tinan 20 ona dehan beibeik katak ita-nia nasaun ne’e post-konflitu,” Deputadu Mandati hateten.

Iha Timor-Leste nia ukun rasik an ne’e, nia dehan, hahú kedas ho liafuan simu malu ka rekonsiliasaun nune’e iha diverjénsia sira-ne’e labele iha.

Tan ida-ne’e mak timoroan mai simu malu haki’ak dame maibé mós tenke respeita malu ema seluk nia valor, tanba buat ida ukun rasik an ne’e investimentu barak mak mate no terus.

Nune’e timoroan labele halo distinsaun ida profundu tebe-tebes hodi konsidera malu oinsá mak atu hametin dame ne’e no aseita malu nu’udar timoroan maibé timoroan ne’ebé hatene valoriza malu no hatene dignifika malu.

Xefe Bankada CNRT iha PN, Deputadu Duarte Nunes, konsidera tema ba komemorasaun loron konsulta populár ne’e relevante duni oinsá hametin pás no estabilidade hodi lori dezenvolvimentu nasaun ne’e ba oin.

“Dezenvolvimentu atu iha importante ita hametin pás ne’e tenke iha, ne’e mak ita hotu nia hakarak. Tanba agora iha hanoin Prezidente Repúblika ba vizita Indonézia no kondekora ba jenerál forsa armada no eis-jenerál hosi nasaun tolu, ida-ne’e parte ida hanoin nasaun sira viziñu, timoroan sira presiza hametin unidade,” Deputadu Duarte hateten.

Nia konsidera konsulta populár ne’e hanesan vitória ida-ne’ebé timoroan sira hetan hanesan hatudu ba mundu Timor-Leste live no sai nasaun independente.

“Konsulta populár ne’e hanesan vitória, ita hanesan hatudu ba mundu livremente hili mezmu liu hosi opresaun iha kilát nia okos, ida-ne’e faze determinadu ida ita moris hanesan nasaun ida. Ne’ebé, loron ida-ne’e importante tebes ba timoroan sira,” nia dehan.

Nune’e, iha komemorasaun loroh konsulta popular ne’e timoroan hotu oinsá buka hametin pás, unidade no halo reflesaun hamutuk hodi dezenvolve nasaun ne’e.

“Ita hetan tiha ona indepedénsia agora dezenvolvimentu la’o, ita hotu-hotu kontribui liu-liu ba joven sira iha situasaun kursiál preokupa ho kampu traballu ba liur. Ida-ne’e hanesan tempu mai ita atu halo reflesaun, hanoin ba oin hamutuk iha rai ida-ne’e hodi bele dezenvolve,” noa hateten.

Notísia Relevante: PR Horta: tempu ona hatudu Timor-Leste nia onestidade kona-ba rekonsiliasaun

Jornalista : Nelson de Sousa

Editór       : Cancio Ximenes

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

error: Content is protected !!