iklan

NASIONÁL, POLÍTIKA

OJE 2023: STAE prevee millaun $10 no $9 realiza eleisaun parlamentár-xefe suku

OJE 2023: STAE prevee millaun $10 no $9 realiza eleisaun parlamentár-xefe suku

Ministru Administrasaun Estatál, Miguel Pereira de Carvalho. Imajen TATOLI/Francisco Sony

DILI, 14 outubru 2022 (TATOLI)—Ministru Administrasaun Estatál (MAE), Miguel Ferreira de Carvalho, hateten Sekretáriadu Tékniku Administrasaun Eleitorál (STAE), iha proposta Orsamentu Jerál Estadu (OJE) 2023 prevee millaun $10 hodi realiza eleisaun parlamentár no millaun $9 eleisaun xefe suku iha tinan oin.

“STAE ba tinan 2023 propoin orsamentu hamutuk tolu. Ida aloka iha STAE no rua aloka iha dotasaun todo Governo mak millaun $10 realiza eleisaun parlamentár no millaun $9 eleisaun suku iha tinan oin,” Governante ne’e hateten bainhira hala’o audiénsia públika proposta OJE 2023 ho komisaun C trata asuntu Finansa Públika iha Parlamentu Nasionál, sesta ne’e.

Proposta OJE 2023 ne’ebé aloka ba STAE ho montante $1,773,979 hanesan orsamentu rutina halo despeza regulár sira no realiza atividade resensiamentu eleitorál ho atualizasaun baze dadus ne’ebé STAE hahú halo ona iha fulan-juñu sei termina iha novembru tinan ne’e no ba tinan oin hosi orsamentu ne’e sei utiliza mós kontinua halo atualizasaun baze dadus no resensiamentu eleitorál.

Tuir kalendáriu eleitorál ne’ebé STAE prepara ona ho hetan apresiasaun hosi Governu mak hahú hosi janeiru-maiu 2023, STAE sei realiza resensiamentu eleitorál no atualizasaun baze dadus no mós akizisaun materiál sira hodi halo resensiamentu biométriku.

Enkuantu proposta OJE 2023 millaun $10 ne’ebé STAE tau iha títulu dotasaun todo Governo hodi bele utiliza despeza sira iha eleisaun lejislativa mai.

Orsamenbtu ne’e uza despeza ho detallu komesa hosi viajen lokál, viajen estranjeiru, formasaun, semináriu no ekipamentu.

Ba forma jerál despeza ba eleisaun parlamentár tinan oin ne’e, STAE pretende atu aumenta sentru votasaun hosi 1200 sentru votasaun iha eleisaun prezidensiál foin lalais atu aumenta ba iha 1500 sentru votasaun no estasaun votu 1500 atu aumenta ba iha 1900 estasaun votu.

“Ida-ne’e inplika despeza relasiona ho nesesidade hodi rekruta no forma brigadista sira por volta 1500 no mós atu forma no rekruta ofisiál eleitorál besik rihun 19 nia objetivu atu hodi urna sira besik liu ba iha ita-nia eleitór sira hodi garante taxa partisipasaun iha eleisaun parlamentár tuir mai,” nia hateten.

Iha eleisaun prezidensiál 2022, taxa partisipasaun primeira volta iha 78% no segunda volta tun 75%, nune’e kompara ho eleisaun prezidensiál 2017 iha taxa partisipasaun 71%, nune’e iha eleisaun prezidensiál tinan ne’e taxa partisipasaun aas liu.

Nune’e, Governu hakarak aumenta liután taxa partisipasaun iha eleisaun parlamentár mai ho meiu ida halo mak aumenta sentru votasaun no estasaun votu, no Governu atu intensiva liután resensiamentu eleitorál no atualizasaun baze dadus iha estranjeiru tanba timoroan barak mak ohin loron hala’o viajen ba rai-li’ur iha númeru ne’ebé boot, nune’e STAE hamutuk ho CNE presiza halo serbisu sira iha tinan oin iha estranjeiru hodi atualiza.

“Ida ne’e mak despeza prinsipál eleisaun parlamentár,” nia dehan

Eleisaun Xefe suku

Enkuantu, Governante ne’e hateten iha tinan oin prevee millaun $9 tau iha dotasaun todo Governo hodi realiza eleisaun suku ba despeza utiliza iha asembleia aldeia no asembleia eleitorál suku nian presiza apoiu hosi órgaun administrasaun eleitorál, konforme lei númeru 9/2016 ba eleisaun mandatu membru konsellu suku sira hotu-hotu nian tinan hitu no termina iha fulan novembru tinan oin.

“Eleisaun suku sei realiza iha novembru tinan oin. No tuir lei presiza realiza eleisaun iha aldeia hotu-hotu ba xefe aldeia, delegadu/a sira no presiza mós realiza eleisaun ba xefe suku sira iha territóriu. No mós própriu konsellu suku sira presiza realiza mós eleisaun ba lia-na’in, reprezentante juventude mane no feto,” nia dehan.

Jornalista : Nelson de Sousa

Editór       : Cancio Ximenes

iklan
iklan

Leave a Reply

iklan
error: Content is protected !!