DILI, 12 novembru 2022 (TATOLI)–Prezidente Repúblika (PR), José Ramos Horta, sente kontente simu deklarasaun hosi líder Asosiasaun Nasaun Sudeste Aziátiku (ASEAN, siglá inglés) ne’ebé aseita ona submisaun Timor-Lesta sai membru ba da-11.
“Ha’u kontente simu deklarasaun Xefe Estadu ASEAN, ba oin agora ami sei aselera prepara-an atu tama,” Xefe Estadu hateten ba jornalista sira iha semitériu Santa Crúz, sábadu ne’e.
Informasaun ne’e fó sai bainhira membru ASEAN realiza simeira ba dala-40 no 41 iha sidade Phnom Penh, Kamboja, iha loron 11 novembru 2022, ne’ebé maioria membru aseita Timor-Leste adere ba asosiasaun, inklui fó ona autorizasaun ba Timor-Leste atubele partisipa iha reuniaun boot, plenária inklui simeira asosiasaun.
Notísia relevante: ASEAN aseita ona submisaun Timor-Leste sai membru ba dala-XI
Líder ASEAN halo formalizasaun ba kritériu ho objetivu ba plena adezaun Timor-Leste inklui mós marka identifikasaun iha relatóriu iha misaun averiguasaun, ne’ebé kondúz hosi pilár tolu hosi komunidade asosiasaun.
“Ne’e la’ós ita tama ona, maibé sira konvida ita atu tama no sei iha preparativu. Tama iha tinan 2023. Nasaun membru sira konkorda no konvida Timor-Leste atu tama sai membru no daudaun hamutuk ho sekretáriadu ASEAN sei haree roadmap iha Indonézia nia prezidénsia,” nia karesenta.
Hafoin anúnsiu ofisiál iha sesta (12/11) lorokraik, Xefe Estadu hala’o reuniaun urjente ho Primeiru-Ministru, Prezidente Parlamentu Nasionál, koordenadór plataforma VIII Governu, Mari Alkatiri, inklui membru Governu sira.
Tuir Horta, ba oin tenke esforsu kontinua prosesu, maski todan no komplexu.
“Ba tinan oin Governu tau iha orsamentu hodi rekruta timor-oan lubun ho abilidade inglés nível universitáriu hodi bele kontribui,” nia tenik.
Timor-Leste hato’o pedidu adezaun ba ASEAN iha tinan 2011, ne’ebé hosi parte Ministériu Negósiu Estranjeiru no Kooperasaun (MNEK) kontinua analiza kle’an kona-ba polítika no kuadru regulamentár, ne’ebé ikus mai aprezenta ba Konsellu Ministru hodi halo aprovasaun.
Aleinde ne’e, halo mós elaborasaun dokumentu rejime komérsiu xxternu no enkuadramentu legál sira.
ASEAN kompostu hosi nasaun 10 hanesan Cambodia, Indonézia, Laos, Vietname, Brunei Darusalam, Singapura, Myanmar, Filipina no Thailándia.
Maski Timor-Leste seidauk adere ba ASEAN, maibé partisipa ona eventu balun ho nasaun membru sira.
Jornalista : Nelson de Sousa
Editora : Julia Chatarina




