Top

PR Horta husu TR halo fiskalizasaun preventiva ba fundu veteranu

Prezidente repúblika, José Ramos Horta. Imajen Tatoli/António Daciparu

DILI, 06 dezembru 2022 (TATOLI)—Prezidente Repúblika (PR), José Ramos Horta, hato’o pedidu ba Tribunál Rekursu (TR) hodi hala’o fiskalizasaun preventiva ba fundu veteranu biliaun $1 iha proposta lei Orsamentu Jerál Estadu (OJE) 2023.

Notísia Rewlevante: Riak Leman: Fundu kontributivu kombatente millaun $27,6 iha konta fundu veteranu

“Ne’e só halo de’it fiskalizasaun preventiva kona-ba fundu veteranu nian tanba ha’u iha dúvida parte konstitusionál únika instituisaun bele rezolve dúvida sira-ne’e mak Tribunál Rekursu,”  Xefe Estadu hateten ba jornalista sira iha Palásiu Prezidensiál, Bairru Pite, tersa ne’e.

Horta hateten, mezmu Tribunál Rekursu karik hetan inkonstituisionalidade la afeta OJE 2023 ne’e ketak.

“Purtantu lalika preokupa, Governu sira preokupa ho Orsamentu Jerál Estadu (OJE) 2023 maibé  tanba jurísta balun la’ós agora de’it dezde tinan kotuk hanesan dezáfiu ida kestiona konstituisionalidade fundu veteranu nian,” nia hateten.

Nune’e, hanesan Xefe Estadu tenke haruka lai ba órgaun judisiáriu hanesan TR, nune’e TR sei fó klarifikasaun ba ida-ne’e iha tempu badak.

Mezmu nune’e, sei la afeta tempu ne’e ba promulgasaun OJE tinan oin ne’ebé sei akontese antes tinan 2022 nia rona ne’e.

Antes ne’e, iha diskusaun OJE iha espesialidade, Parlamentu Nasionál (PN) aprova proposta Orsamentu Jerál Estadu (OJE) 2023 ho montante biliaun $1 ba iha Fundu Kombatente Libertasaun Nasionál (FKLN) iha espesialidade ho votu a-favór 53, kontra 0 no abstensaun sia (9).

“Nune’e, Fundu Kombatente Libertasaun Nasionál pasa,” Prezidente PN, Aniceto Longuinhos Guterres Lopes, hateten iha debate proposta OJE 2023 faze espesialidade iha PN.

Iha livru orsamentu FKLN, iha programa kapitalizasaun no investimentu fundu kombatente libertasaun nasionál.

Antes ne’e, iha loron 26 abril 2022, Governu liuhosi reuniaun Konsellu Ministru (KM) extraordinária aprova alterasaun daruak kriasaun fundu kombatente libertasaun nasionál.

Enkuantu, kriasaun fundu kombatente libertasaun nasionál hodi garante finansiamentu adekuadu ba programa apoiu ba kombatente libertasaun nasionál.

“Ho proposta lei ida-ne’e mak sei prosede mós kriasaun Fundu Kombatente Libertasaun Nasionál ho valór millaun $1.000 (biliaun $1), hodi garante finansiamentu adekuadu ba programa apoiu ba Kombatente Libertasaun Nasionál mak hanesan iha área apoiu sosiál, edukasaun, saúde, empregu, asesu ba kréditu no atividade sira-ne’ebé hamosu rendimentu,” Ministru Prezidénsia Konsellu Ministru, Fidelis Manuel Leite Mangahães hateten hafoin reuniaun ezekutivu iha Palásiu Governu.

To’o janeiru 2022, fundu kontributivu veteranu akumula ona millaun $20-resin iha konta fundu veteranu nian ho benefisiáriu hamutuk 27.828.

Investimentu fundu hahú hosi janeiru 2020 to’o agora, ne’ebé kada fulan Ministériu Asuntu Kombatente Libertasaun Nasionál hanesan ministériu implementadór programa, ko’a osan $30 hosi kada veteranu ho totál veteranu ne’ebé sai benefisiáriu hamutuk 27.000-resin, hodi depozita ba Banku Nasionál Komérsiu Timor-Leste (BNCTL, sigla portugés).

Polítika Governu mak atu garante sustentabilidade ba veteranu sira-ne’ebé atu transforma ba investimentu ida hodi husik ba veteranu sira-nia oan iha futuru.

Antes implementa polítika ne’e, Sekretariadu Estadu Asuntu Kombatente no Libertasaun Nasionál (SEAKLN) halo ona sensibilizasaun ba veteranu benefisiáriu iha munisípiu hotu hodi hetan aseitasaun.

Nune’e mós, liuhosi kongresu konsellu nasionál kombatente libertasaun nasionál dahuluk aprova deliberasaun númeru 01, iha loron 21 dezembru 2019, hodi fó kbiit ba SEAKLN hodi hahú implementa polítika kriasaun fundu investimentu ba veteranu.

Jornalista : Nelson de Sousa

Editór        : Cancio Ximenes

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

error: Content is protected !!