Tékniku MS konsidera sorgo nu’udar ai-han multifunsaun

DILI, 27 dezembru 2022 (TATOLI)—Tékniku Superiór no Formadora hosi Ministériu Saúde (MS), Dirce Maria Soares, konsidera sorgo nu’udar ai-han multifunsaun tanba di’ak ba saúde no iha valór nutritivu a’as.
“Bainhira sorgo ne’e iha grama 96 bele konsidera nia kaloria ne’e iha ona kilograma 316. Sorgo iha ninia proteina kuaze séntimu 10 no karbohidratu kuaze 78 inklui mikro sira seluk hanesan vitamina B6 no B5 inklui sériu jinku no magnesium. Tanba ne’e, ha’u harak rekomenda ba Ministériu Agrikultura no Peska (MAP) atu hahú kuda ona sorgo atu ita bele hahú promove no eduka populasaun sira atu la han de’it etu no batar, maibé di’ak liu han mak sorgo tanba sei fó benefísiu boot ba saúde,” Tékniku Superiór informa iha salaun auditóriu liseu Fakuldade Edukasaun Arte Umanidade (FEAH, sigla portugés), Universidade Nasionál Timor-Lorosa’e (UNTL), tersa ne’e.
Notísia relevante: UNTL peskiza sorghum bele transforma ba fariña no masimidar
Aleinde ne’e, rekomenda mós ba MAP atu loke formasaun adekuadu ba agrikultór sira atubele kuda produtu ne’e hodi tulun komunidade ho moras kontajioza bele konsumu ai-han ne’e.
“Maibé presiza iha sustentabilidade, signifika tenke iha duni seriedade atu haree asuntu ne’e tanba dalabarak bainhira ko’alia mak hanoin tenke liuhosi projetu sira. Hanesan ema saúde nafatin fó korrajen ba agrikultór sira atubele hahú ho buat kiik mak sei habelar tan ninia área sira hodi sai boot. Ita iha nível nasionál ne’ebé maka tenke iha plataforma di’ak atu promove ba komunidade no buka atu realiza formasaun adekuadu ba agrikultór sira atu sira hodi bele prodús produtu sorgo,” nia akresenta.
Nia husu mós ba komunidade afetadu moras ho tipu hanesan diabetes, kurasaun ka tensaun alta hodi konsumu sorgo.
“Asuntu ligadu ho dieta relasiona ho moras naun kontajioza sira atu hamenus han etu batar tanba iha foos sira kuaze domina ho masimidar, satan foos sira hosi rai-li’ur ninia kíbra a’as tebes. Entaun ho prezensa sorgo bele tulun komunidade hosi moras sira tanba sorgo iha valór a’as tebes no di’ak liu terigu,” Dirce Maria, tenik.
Iha fatin hanesan, Koordenadora Komunidade Hadomi Sorgo, Brígida Antónia Correia, hateten, Timor-Leste hahú agora ba oin tenke hahú ona kuda sorgo ho kuantidade boot.
“Timor-oan hotu hosi komunidade no agrikultór sira tenke serbisu hamutuk hodi hasa’e produsaun sorgu ida di’ak no a’as liu, tanba funsaun sorgo ne’e rasik bele halo ba dosi, biskuit sasoro no bele sai duni ai-han alternativu ba timor-oan iha família nia laran no bele promove ba ema seluk,” nia fó hanoin.
Jornalista : Tomé Amado
Editora : Julia Chatarina

