Iha Baucau, mina litru-lima $9,50 no masin-midar sa’e ba $80

BAUCAU, 06 janeieru 2023 (TATOLI) – Folin nesesidade bázika hahú sa’e iha munisípiu Baucau iha inisiu fulan-janeiru ne’e nune’e mina litru-lima sa’e ba $9,50 no masin-midar kilograma 50 sa’e ba $80.
Diretór kompañia loja Roman Grigio, Estevão Paulo Sarmento, argumenta, presu nesesidade bázika hahú sa’e iha fim do ano tinan-2022 bainhira portu Tibar hahú hala’o operasional ne’ebé kustu kontentór aumenta, tanba antes ne’e folin kada kontentór entre $200 to’o $ 300 maibe atúal sa’e ba $750 até $1.000-resin.
“Presu sasan sa’e tuir folin kontentór nune’e ami bele iha netik rendimentu,” Diretór Loja Roman hateten iha Vila Nova, sesta ne’e.
Sasán ne’ebé folin sa’e hanesan mina-modo litru lima folin $9,50, manu-tolun rak ida $6, masin midar kilograma 50 ho folin $43 no agora sa’e ba $ 80, fós entre $13.50 to’o $15.
Estevão rekomenda ba governu atu deside folin sasán tuir padraun nune’e bele regulariza folin nesesidade bázika iha merkadu.
“Husu ba governu atu kontrola ita-nia merkadu atu povu sira labele vítima hanesan selu taxa iha portu mak kontinua sa’e entaun folin sasán mos karun,” Estevão Sarmento akresenta.
Na’in ba loja Aleo Baucau, Faustinho Guterres, hateten folin bebidas hanesan cocacola, sprite, fanta, sunkis folin sa’e pursentu 100 tanba antes ne’e $6 maibe agora sa’e ba $17 até $ 18.50.
“Ema mai husu de’it folin bebidas sei la sosa tanba folin sa’e maka’as,” Faustinho Guterres hateten.
Antes ne’e Parlamentu Nasionál (PN) aprova proposta-lei orsamentu jerál estadu (OJE) 2023 ne’ebe previstu hodi hasa’e taxa impostu seletivu ba konsume nian.
Iha proposta OJE 2023 artigu 3 númeru 5 hateten durante tinan-2023 taxa impostu seletivu konsume aplikável liuliu masin-midar no produtu kafetária ba oin sei taxa impostu $1 ba kilograma ida, bee kahur ho masin-midar ka aroma seluk no bebida sira lahó alkólika, la inklui sumu ka produtu ortikultura ba oin sei iha taxa impostu $3 ba litru ida.
Alende ne’e, valór taxa impostu atu aplika ba tabaku no produtu seluk mai hosi tabaku, ba oin sai hosi $50 kada kilograma ba $100 kada kilograma no karreta sira ho valór aas liu $10.000 sei iha taxa impostu pursentu 10 no seluk ne’ebé valór aas liu $25.000 sei iha taxa impostu pursentu 25 no valór aas liu $30.000 sei selu taxa impostu pursentu 30.
Notísia relevante: PN aprova OJE 2023 hasa’e taxa impostu seletivu ba konsumu nian
Jornalista : Natalino Belo
Editór : Evaristo Soares Martins

