DTP sei hahú identifika rai no uma estadu iha Maliana

BOBONARO, 06 fevereiru 2023 (TATOLI)-Diresaun Terra no Propriedade (DTP) munisípiu Bobonaro tuir planu sei identifika uluk rai no uma estadu iha postu administrativu Maliana ne’ebé estadu portugés no indonéziu inklui proprietária privadu ne’ebé sidadaun estranjeiru sira husik hela hafoin Timor-Leste ukun rasik-aan.
Diretór DTP munisípiu Bobonaro, Castro Laco Martins, esplika planu ne’e ezekuta bazea ba orientasaun hosi Ministru Justisa, Taigo Amarál Sarmento.
Notisia relevante: MJ orienta DTP Bobonaro identifika rai no uma Estadu
“Ami atu hahú uluk ne’e iha Maliana vila iha tempu badak ka semana oin. Ha’u esforsu ona atu halo proposta ba ministériu atu husu seña atubele enxe ba viatura estadu ne’ebé mak atu hala’o servisu, liuliu iha sentru Maliana ne’ebé ami atu hahú uluk, depois mak ba postu sira seluk hanesan Atabae, Balibo, Cailaco, Bobonaro to’o Loloto’e,” nia informa ba Jornalista sira, iha Maliana, segunda ne’e.
Nia dehan, patrimóniu estadu portugés no indonéziu inklui proprietáriu privada ne’ebé sidadaun estranjeiru sira abandona, tuir lei estadu mak tenke jere no administra.
Tanba ne’e hahú semana oin to’o fulan marsu ne’e sei esforsu halo hotu levantamentu dadus nune’e estadu Timor-Leste bele regulariza.
Castro fó ezemplu, iha postu administrativu Maliana hanesan perumahan sira pertense iha Soso, Ramaskora no Ritabou bainhira ekipa sira identifika hotu sei halo proposta ba Ministériu Justisa hodi fó kontratu arrendamentu ba okupamentu sira nune’e bele selu taxa ba estadu kada fulan tuir medida rai no uma ne’ebé sira utiliza ho baze tabele anteriór iha UNTAET nia tempu.
Daudaun ne’e nia parte prepara ona karta koñesimentu atu haruka ba Prezidente Autoridade Munisípiu Bobonaro, Ernesto de Oliveira Barreto, hodi bele enkamiña fali ba postu administrativu no aldeia nune’e molok ekipa sira tún ba terrenu komunidade sira bele iha informasaun.
“Ha’u-nia mensajen nu’udar entidade estadu no Ministériu Justisa nia liman-ain iha munisípiu mak ne’e, husu ba hotu-hotu bele iha konsénsia atu kontribui ona ba estadu liuhosi selu taxa tamba ita ukun-an tinan 20 resin ona, ita seidauk kontribui, ne’ebé ami husu ho laran luak no neon nakloke,” nia apela.
Nia haktuir, durante ne’e iha sidadaun Timor-oan no estranjeiru kuaze 100 mak kumpre hela selu arrendamentu, maibé iha balun mak seidauk selu tanba fator ekonomia família la sufisiente.
“Ezemplu fa’an modo tahan hela iha uma no rai estadu iha merkadu ne’e mak fa’an sasán ladún folin, dalaruma mai selu fulan tolu ka haat dala-ida, maibé sira selu ne’ebé foin lalais iha tinan kotuk ne’e ita hatama taxa ba kofre estádu rihun $72,” nia hatutan.
Enkuantu hosi reseita hirak-ne’e tusan ne’ebé komunidade sira seidauk selu hamutuk rihun $32.
“Agora ami tuituir hela sira, motiva nafatin sira selu oituan-oituan, mesmu ministru iha orientasaun atu notifika ba halo prosesu iha Ministériu Públiku, maibé ami haree mós ho kondisaun ekonomia povu ninian, entaun ami hakbesik ba sira halo aprosimasaun loke sira-nia hanoin,” nia katak.
Notísia relevante: Tinan 2022, DTP Bobonaro rekolla reseita rihun $72 ba kofre estadu
Jornalista: Sérgio da Cruz
Editór: Evaristo Soares Martins

