Bele uza lei anteriór bainhira diskusaun lei eleitorál ba PN demora
DILI, 10 fevereiru 2023 (TATOLI)—Sekretária Meza Parlamentu Nasionál (PN), Deputada Lídia Norberto, hateten diskusaun alterasaun lei Eleitorál ba Parlamentu Nasionál mak demora bele uza lei anteriór ne’ebé vigór hela.
Notísia Relevante:PR sei konsulta ho partidu polítiku laiha asentu Parlamentár
Sekretária Meza Parlamentu Nasionál hato’o kestaun ne’e, ligadu ho Prezidente Repúblika (PR), José Ramos Horta, ne’ebé iha loron hirak liubá hato’o katak iha semana oin sei dekreta loron eleisaun Parlamentár 2023, no bainhira alterasaun lei Eleitorál ba PN ne’ebé daudaun halo diskusaun iha PN lao tarde mak kontinua uza nafatin lei Eleitorál anteriór ne’ebé vigora hela.
“Baibain lei ne’e ninia aplika ba oin, la’ós ba kotuk, ne’e loos duni. Kuandu (proposta alterasaun) lei Eleitorál ba Parlamentu Nasionál ida-ne’e mak konsege halais, agora iha hela audiénsia Komisaun A hala’o hela, ohin mós kontinua loron tolu ona, audiénsia ho membru Governu iha espesialidade hodi haree. Ne’ebé proposta alterasaun lei Eleitorál ba PN konsege halais hotu entaun bele avansa lalais ba Prezidente Repúblika kuandu promulga, ida-ne’e mak bele aplika,” nia hateten ba jornalista sira iha PN, sesta ne’e.
Maibé, nia hatutan, se proposta alterasaun lei eleitorál ba PN ne’e revizaun demora, klaru lei ida ne’ebé ezistente ida-ne’e sei bele aplika.
“Ne’e kompeténsia eskluziva Prezidente Repúblika nian, ne’ebé hanesan Parlamentu órgaun soberania ida la impede. Ami hanesan órgaun soberania kooperasaun instituisionál simu kualkér desizaun ne’ebé mak iha,” nia hateten.
Bainhira PR dekreta ona loron eleisaun ba prosesu diskusaun alterasaun lei Eleitorál ba PN ne’e la kaduka, maibé depende ba nia prosesu iha buat rua la’o hela.
Prosesu ida seluk, lei vijente nafatin la’o hela no ida seluk proposta revizaun mós la’o hela, entaun se prosesu ne’e lais automatikamente tau ein vigór maibé se karik prosesu demora nia labele tama iha vigór.
Deputadu CNRT, Arão Noe, hateten ba deklarasaun atu halo dekretu ba fixa loron eleisaun ne’e kompeténsia Prezidente Repúblika bazea ba mandatu konstituisionál no lei Eleitorál nian.
“Tanba ne’e lei ida agora vinkula dadaun ne’e lei Eleitorál ba PN vale hela, tanba ne’e alterasaun ne’ebé iha la fó impaktu ba realizasaun eleisaun kuandu lei ne’e seidauk tama iha ein vigór,” nia dehan.
Tanba ne’e, situasaun ne’ebé Prezidente Repúblika espresa kona-ba ida-ne’e laiha impaktu ida tanba ne’e kompeténsia Prezidente nian no lei ezistente hela.
Deputadu membru komisaun A trata asuntu Justisa no Konstituisionál ne’e dehan, se semana oin Xefe Estadu dekreta ona, tempu ne’e sei sufisiente maibé la finaliza, ne’e se Prezidente Repúblika dekreta sei uza lei vijente, se lei ida altera ne’e tama iha vigór tama bele iha subtitui maibé bainhira laiha uza nafatin lei atuál.
Nia lamenta, tuir loloos proposta alterasaun dalimak lei Eleitorál ba PN ne’e tama iha PN iha fulan outubru 2022 maibé foin agora mak debate.
“Loloos ajenda prioridade iha janeiru ne’eba debate tiha ona alterasaun lei Eleitorál ba PN maibé Parlamentu dada tiha ajenda mai to’o agora foin halo debate iha espesialidade, ida-ne’e mak bele iha impaktu. Maibé, tuir hau, laiha impaktu legal tanba lei anteriór iha vigór hela ka vale hela. Purenkuantu seidauk iha alterasaun lei anteriór iha no atu tama alterasaun ne’e validu kuandu to’o ona Prezidente promulga mak bele subtitui,” nia hateten.
Enkuantu iha loron 06 fulan fevereiru ne’e, PN liu-hosi reuniaun plenária aprova iha faze jeneralidade ho votu a-favór 38, kontra 0 no abstensaun 13 ba proposta lei númeru 50/V(5a)- alterasaun dalimak lei númeru 6/2006, 28 dezembru lei Eleitorál ba PN.
Ho aprovasaun ne’e, Prezidente PN fó fila-fali ba komisaun A atu trata kontinusaun ba diskusaun iha espesialidade prazu semana rua.
Notísia Relevante: PN aprova alterasaun lei Eleitorál ba PN iha jeneralidade
Jornalista : Nelson de Sousa
Editór : Cancio Ximenes
