Top

Komisaun D ho Governu hahú diskute Projetu-Lei Baze Ekonomia Sosiál

Prezidente Komisaun D Ekonomia no Dezemvolvimentu, Deputadu Antoninho Bianco. Imajen TATOLI/Francisco Sony

DILI, 15 fevereiru 2023 (TATOLI)—Komisaun D trata asuntu Ekonomia no Dezenvolvimentu iha Parlamentu Nasionál (PN), kuarta ne’e, konvida Governu hodi halo diskusaun liuhosi audiénsia públika kona-ba Projeitu-Lei númeru 49/V(5a)-Lei Baze Ekonomia Sosiál.

Notísia Relevante: Komisaun D sei halo apresiasaun projeitu-lei Baze Ekonómia Sosiál

Entidade sira-ne’e mak hanesan audiénsia iha dadeersan komisaun D rona Sekretáriu Estadu Kooperativa (SECoop) no parte lorokraik sei rona Ministru Finansa.

“Ohin, komisaun D konvida membru Governu ne’ebé relevante hanesan SECoop no orsida lorokraik mós ho Ministru Finansa atu sira fó hanoin kona-ba projetu lei ne’e,” Prezidente Komisaun D, Antoninho Bianco, hateten ba jornalista sira iha PN, kuarta ne’e.

Deputadu sira hosi bankada hotu iha komisaun tenta iha konsensu hodi hamosu projetu-lei refere tanba durante ne’e lei refere seidauk iha.

Deputadu ne’e hateten, iha konstituisaun haktuir atu harii ekonómia iha ita-nia rain ne’e, setór públiku, privadu no setór kooperativa ho sosiál sira-ne’e mak baze atu harii nasaun Timor-Leste hosi aspetu ekonomia.

“Tan ne’e Lei Baze Ekonomia Sosiál ne’e ida mak kooperativa ho asosiasaun sira-ne’ebé la’o atu óinsa atu organiza di’ak liután, tau iha lei no Governu nia papél óinsa tau matan komponente sira ne’e hanesan haforsa ekonomia hosi baze,” nia hateten.

Lei ne’e mós sei valoriza liután hodi reorganiza liu setór baze ekonómia sosiál no liuhosi dezenvolvimentu sira mai hosi indivídu, grupu, asosiasaun, kooperativa ho seluk tan, harii karik bele rejistu.

Iha situasaun defisíl ruma Governu bele tau matan hanesan fó eleva sira-nia kapasidade ho formasaun gratuita no reforsa aspeitu finansiamentu óinsa la’o ba oin hodi  dezenvolve an hanesan produsaun kafé, ho sira seluk karik aumenta esportasaun produtu ba rai-li’ur.

Sekretáriu Estadu Kooperasaun (SECoop), Elizario Perreira, hateten inisiativa lejislativa ne’e importante tebes tanba durante tinan 20-resin ona Timor-Leste dezorganizadu iha ekonómia, entaun lei ida-ne’e bele kondús kooperativa, assosiasaun mutialista sira bele hatene organiza an bainhira partisipa direta iha dezenvolvimentu ekonómia sosiál.

“Tanba haree ba ita-nia konstituisaun artigu 138 hateten kona-ba organizasaun ekonómia, tanba ne’e lei ne’e iha nia fatin atu hetan aprovasaun iha Parlamentu,” nia hateten.

Lei ne’e nia objetivu atu fó kumprimentu ba artigu 50 iha konstituisaun katak Estadu promove no kria kooperativa nu’udar meiu ba kriasaun kampu traballu, tan ne’e Estadu promove atu komunidade bele hola inisiativa kria kooperativa no dezenvolve atividade ekonómia sosiál kontribui hasa’e produsaun rai-laran.

“SECoop asume  papél promove de’it oinsá mak ema harii kooperativa, oinsá ema atu hahú ho mutualista sira, grupu produtivu sira organiza sira, tanba ne’e atu fó liután kbiit ba SECoop atu hala’o misaun,” nia hateten.

Enkuantu espozisaun motivu ba prezente projetu-lei Baze Ekonomia Sosiál ho objetivu prinsipál própriu títulu ‘Lei Baze’ estabelese kuadru jerál organizasaun entidade inklui iha ‘Setór datoluk’ ba ‘Ekonomia Sosiál’.

Projetu-lei ne’e iha artigu hamutuk 14 hanesan Artigu 1 (Objetu), Artigu 2 (Definisaun), Artigu 3 (Ambitu aplikasaun), Artigu 4 (Entidade ekonomia sosiál), Artigu 5 (Prinsípiu orientadór), Artigu 6 (Baze dadus no konta satélite ekonómia sosiál), Artigu 7 (Organizasaun no reprezentasaun), Artigu 8 (Relasaun entidade ekonómia sosiál ho nia membru, utilizadór no benefisiáriu).

Artigu 9 (Relasaun entre Estadu ho entidade ekonómia sosiál), Artigu 10 (Fomentu ekonómia sosiál), Artigu 11 (Estatutu fiskál), Artigu 12 (Lejislasaun aplikavel), Artigu 13 (Dezenvolvimentu lejislativu) no Artigu 14 (Tama vigór).

Projetu-lei ne’e aprezenta hosi proponente Deputadu Fretilin Antonino Bianco, Mariano Assanami Sabino (PD), Olinda Guterres (KHUNTO), Virgina Ana Belo (CNRT), Regina Freitas (PLP).

Jornalista : Nelson de Sousa

Editór       : Cancio Ximenes

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

error: Content is protected !!